Tip vd Mnd: Roslund & Hellström

R & H
Roslund & Hellström

Roslund en Hellström vormen samen een onwaarschijnlijk schrijversduo, een tv-journalist en een ex-crimineel die spanning combineren met engagement in een messcherpe thrillerreeks. Geen afgezaagde seriemoordenaars met lugubere trofeeën, geen alcoholische privé-detectives met een gestoord liefdesleven, geen slimme advocaten met glimmende auto’s. Daarover kun je lezen met het idee dat het niet meer dan fictie is. Roslund en Hellström zijn niet vrijblijvend. Ze schrijven thrillers die je wakker schudden en met je neus op misstanden drukken, waarmee ze passen in een traditie die door Maj Sjöwall en Per Wahlöö is begonnen.

Anders Roslund maakte als journalist jarenlang reportages voor de Zweedse televisie over mensenhandel, prostitutie, slachtoffers van seksueel geweld. De tv, waar honderdduizenden mensen naar kijken maar waar verhalen de volgende dag worden uitgewist door nieuwe verhalen, deed hem zoeken naar een andere manier om zijn kennis en ideeën te delen. Zijn werk voor de reclassering zorgde ervoor dat hij ook de andere kant van de criminaliteit zag.

Op Börge Hellströms strafblad staan bedreiging met geweld, diefstal, fraude en inbraak. In zijn jeugd is hij misbruikt en mishandeld. Zijn verleden als slachtoffer en dader deed hem beseffen wat misdaad doet met mensen aan beide zijden. Na zijn gevangenistijd richtte hij een non-profit organisatie op die ex-gevangenen helpt om een plaats in de maatschappij te krijgen.

Na een ontmoeting tijdens het maken van een reportage over terugkeer van drugsverslaafden in de maatschappij, bleken Roslund en Hellström een gedeelde fascinatie te hebben. Een misdadiger wordt gepakt en gestraft. Gerechtigheid en genoegdoening voor aangedaan leed. Maar dit blijkt in de praktijk niet genoeg te zijn voor het slachtoffer. De genoegdoening wordt een soort wraak voor aangedaan leed, maar het slachtoffer kan in de optiek van het duo alleen maar geholpen worden door te helpen het innerlijk te herstellen. In de thrillers schuiven de schrijvers met de rol van de dader en het slachtoffer. Slachtoffers zoeken wraak maar vinden geen genoeg-doening, een gegeven dat deze thrillers een scherpe rand geeft.

Ondanks de terugkerende aanwezigheid van Ewert Grens, de commissaris met een voorliefde voor schlagerzangeres Siw Malmkwist, heeft elk boek een andere hoofdpersoon. In Kluis 21 is dat de prostituee Lydia Grajauskas. In Vaderwraak de vader Fredrik Steffansson. In De uitlevering is het John Schwarz. In Het meisje onder de straat de jonge dakloze Jannike. In Drie seconden is dat infiltrant Piet Hoffman. Daarmee schept het duo ruimte in de thrillers, de boeken draaien niet om Grens maar om de hoofdpersonen en hun verhalen. Verhalen die klappen uitdelen en je tot nadenken zetten.

Meer over Drie seconden.

Beide heren over hun laatste boek:

Siw Malmkwist voor nieuwsgierige oren:

Winterbottom

Genova

Regisseur Michael Winterbottom heeft wel wat van Woody Allen als je naar zijn productie kijkt. Elk jaar komt er een film van hem uit, maar waar Allen eigenlijk telkens dezelfde film maakt, verrast Winterbottom met elke film. Een geëngageerde film, een muziekfilm met expliciete sex, een muziekfilm met humor, een zwaar drama zonder humor, Winterbottom lijkt het allemaal aan te kunnen. Doordat zijn films zo verschillend zijn, kun je moeilijk spreken van een echte Winterbottom. Daarbij zijn films zijn van wisselende kwaliteit en toch kijk ik altijd uit naar de volgende film van deze Brit.

Genova is een film over rouw. Door een ongeluk verliest een man zijn vrouw en moet hij verder met twee dochters. De jongste heeft een groot schuldgevoel omdat zij verantwoordelijk is voor het ongeluk. Vader Joe besluit naar Genua te verhuizen om daar les te gaan geven. In het warme Italië lijkt het ongeluk ver weg en de film wordt bedriegelijk aangenaam met tripjes naar het strand, pianolessen en nieuwe vriendschappen, maar Winterbottom schildert subtiel de verstoorde relatie tussen de drie en werkt langzaam toe naar een sterke climax. Hoofdrolspeler Colin Firth is altijd aangenaam om naar te kijken. Willa Holland is overtuigend als de wat nuffige puberende dochter die zich stort op dubieuze Italiaanse vriendjes, maar Perla Haney-Jardine is formidabel als de jongste dochter.

Liefde voor paddestoelen

Meer informatie
Marie Hermanson

“Hermanson heeft de meest waanzinnige fantasie van Zweden” staat op de achterkant van dit boek. Dat leek me wel wat.
Madeleine is de vrouw die in het leven komt van paddestoelexpert Holger Haglund en zijn 22 jarige zoon Gunnar. Holger is een charismatisch man die paddestoelexcursies geeft in een afgelegen bos. Op de cursus komen vrouwen af die niet zozeer voor de paddestoelen komen als wel voor Holger. Zij laten zich mee slepen in zijn poëtische benadering van de paddestoel, wat ze het gevoel geeft dat het eigenlijk om hen gaat. 

Madeleine verovert Holgers hart en al snel trouwen ze. Gunnar, de wereldvreemde zoon, valt als een baksteen voor Madeleine en ziet met lede ogen naar zijn vader en kersverse steifmoeder. Het huwelijk houdt het echter nog minder lang vol dan een morielje in de herfst. Holger, moe van Madeleine, manipuleert zijn zoon om van haar af te komen. 

Tot dat moment is het een vrolijk boek met wat duistere dreiging, een beetje als een Roald Dahlverhaal. Als Gunnar er achter komt dat zijn vader hem een loer heeft gedraaid krijgt het boek een heel ander karakter. Het wordt erg lichtvoetig en gebeurtenissen volgen elkaar snel op. Het is net alsof Hermanson iets anders wilde doen nadat ze de eerste helft van het boek had geschreven. Daardoor raakt het verhaal uit balans. Het verhaal heeft een happy end zoals je alleen in Hollywood tegenkomt. Toch de moeite waard, al was het alleen maar vanwege de paddestoelen die een cruciale rol spelen.

Drie dagen

Roslund & Hellström
Roslund & Hellström

Drie dagen kostte het me om tussen de bedrijven door Drie seconden van Roslund & Hellström te lezen. Uiteindelijk werd het nachtwerk zodat ik vanmorgen enigzins kreukelig zoonlief wakker moest maken voor zijn schoolexcursie naar Amsterdam. Nachtwerk omdat vooral de tweede helft van deze thriller een pageturner is. In de aanloop neemt het duo de tijd om een verhaal op te bouwen waarvan je voelt dat het verkeerd zal aflopen. Het draait om een infiltrant met een crimineel verleden die ingezet wordt om een Poolse misdaadorganisatie ten val te brengen. Ewert Grens dendert pas later het verhaal binnen.
Ewert Grens is de politieman in de boeken van R & H, eigenlijk de meest onaangename van alle middelbare Scandinavische speurders, onaangepast, asociaal en chagrijnig, verteert door schuld aan het ongeluk van zijn grote liefde. Een ongeluk dat 30 jaar geleden plaatsvond.

Het schrijversduo combineert verontwaardiging over allerlei morele kwesties met goed geschreven en gedocumenteerde plots. Het meisje onder de straat was vooral het verbijsterende verhaal over het dumpen van verslaafde Roemeense straatkinderen in een welvarend land en de falende opvang van jongeren met psychische problemen in datzelfde welvarende land. Dat gegeven zat het spannende verhaal ietwat in de weg.
In Drie seconden  is het gebruik van criminelen om grotere criminelen te vangen een gegeven waar je je vraagtekens bij kunt zetten. Mag je de criminele activiteiten van de een toestaan om die van een grotere vis onderuit te halen? Dit keer is de morele kwestie het vuur dat de spanning doet oplaaien om maar tegelijk iets te zeggen over de voorkant.

Juni is de maand van het spannende boek, met als thema Mørd en Dødslag, de wat goedkøpe slagzin om aan te geven dat het dit jaar om Scandinavische thrillers gaat. Dan komen we dit duo ongetwijfeld weer tegen.

E-lezen is ook lezen

Iliad irex e-readerZo nu en dan stelt een bibliotheekbezoeker de vraag: wanneer beginnen jullie met het uitlenen van e-books? Landelijk wordt er in bibliotheekwereld druk over gepraat en de voorbereidingen zijn in gang gezet, maar het duurt nog heel even voordat er daadwerkelijk digitale boeken in de catalogus te vinden zijn.

Wel circuleren er in de Súdfryske bibliotheken sinds kort twee Iliad e-readers, die door leners een weekje uitgeprobeerd kunnen worden tegen een borg van € 50,-. Hoewel dit al wat oudere apparaten zijn is er nu al een wachtlijst van enkele maanden. Om voorbereid te zijn op vragen over het gebruik ervan mocht ik er een weekendje een mee naar huis om hem uit te proberen.

Voordat het apparaat gebruikt kon worden moest hij minimaal 3 uren aan de stroom. De rest van het weekend kon hij daar ruimschoots mee toe. In de doos zitten behalve de reader twee snoertjes (een voor het stopcontact en eentje voor de verbinding met de computer) en een verkorte handleiding. Altijd handig, want de uitgebreide handleiding zit in de e-reader zelf en die kun je dus pas lezen als je weet hoe je het ding aan moet zetten. Er zijn niet al te veel knoppen, waarvan de werking gauw duidelijk wordt. Het touchscreen kan bediend worden met een pennetje dat handig verstopt zit in de reader en dat je zomaar kwijt zou kunnen raken als je niet oplet.

Het leeswerk dat alvast opgeslagen is in de reader kon mij niet bijzonder boeien. Sherlock Holmes, een verzameling korte intro’s van boeken die je moeten aansporen het boek zelf aan te schaffen, een oude NRC – dat soort zaken. Nu zijn e-books tamelijk prijzig, maar gelukkig zijn er rechtenvrije boeken op internet te vinden die gratis gedownload kunnen worden. Een heel geschikte site daarvoor is Manybooks.net. Hoewel de Engelstalige boeken hier de overhand hebben vind je er boeken in allerlei talen, en, wat een groot voordeel is, in allerlei bestandsformaten. Dat is geen overbodige luxe, want niet elke e-reader slikt elk formaat e-book. Deze niet al te moderne Iliad-reader kan bijvoorbeeld geen ePub-bestanden aan. Pdf kan wel, maar dat past zich niet aan het schermformaat aan, zodat de lettertjes veel te klein zijn. Je kunt de tekst wel vergroten, maar dan zie je maar een stukje van de bladzij, heel onhandig. Gelukkig lukte het wel met Mobipocket-bestanden.

Er staan nu een aantal extra titels op de e-reader die ik in handen had, zoals een paar detectives, een Jane Austen, Jules Verne. Het overzetten van computer naar de Iliad werkt heel simpel met het usb-kabeltje; de reader wordt door Windows probleemloos herkend als externe schijf. De e-reader bevat nu zo’n 16 boeken en die nemen ongeveer 20 MB schijfruimte in beslag. In totaal is er 128 MB beschikbaar. Niet veel, maar als ik snel reken passen daar toch nog zo’n 100 boeken in. Waarschijnlijk meer, want er staan ook andere bestanden op de e-reader, zoals de handleiding.

Dat het scherm plezierig leest hoef ik niet te vermelden, dat is inmiddels algemeen bekend. Dat het laden van een nieuwe bladzijd heel even duurt is ook bekend, maar het stoorde veel minder dan ik had verwacht.

De bieb leent dus nog geen e-books uit, maar er is genoeg gratis en goedkoop materiaal te vinden op internet.

Wie ook graag een e-reader wil testen kan zich hier aanmelden. Reken wel op een wachttijd van enkele maanden!

Meer weten over e-lezen? Op Digitaleboekenlezen staat productinformatie en een koopgids voor e-readers. Ook zijn hier een aantal Nederlandstalige boeken gratis te downloaden. E-readers.nl is eveneens informatief en heeft onder andere een kieswijzer.

Romantisch, mysterieus en eng

Gemma Doyle trilogie

Van Libba Bray zijn de eerste twee delen van haar trilogie rond Gemma Doyle verschenen. Net als bij de trilogie van Suzanne Collins moeten we nog even geduld hebben om te weten hoe alles afloopt. Beide laatste delen verschijnen in oktober van dit jaar. Na een wat aarzelend begin dwingt Bray je, net als Collins, een deel van je nachtrust in te leveren. Dat geldt dus ook voor mij als middelbare man, niet bepaald de doelgroep van deze serie.

De serie begint met Een verschrikkelijke schoonheid. Gemma Doyle is 16 jaar en wordt na de dramatische en mysterieuze dood van haar moeder in India naar een kostschool in het Engeland van de 19e eeuw gestuurd. Daar krijgt ze te maken met gekonkel en pesterijen zoals je mag verwachten van een goede kostschool. Langzaam vindt ze haar plek. Tegelijk wordt ze geplaagd door visioenen die haar uiteindelijk in een mysterieuze wereld brengen waar ze magische krachten opdoet. Hier huist het kwaad uit haar visioenen dat toegang wil krijgen tot onze wereld.

Dit lijkt misschien niet bijster origineel en het verhaal moet eerst wat op gang komen maar Bray weeft een mooi verhaal vol giechelende meiden, enge verschijningen en stijve omgansvormen. De Victoriaanse achtergrond speelt in het tweede deel Opstand van de engelen een grotere rol doordat het zich voornamelijk in de hogere kringen van Londen afspeelt. Bray is geboren in Texas maar weet de tijd goed te treffen.
Opmerkelijk in deze gothische romans zijn de “hedendaagse” elementen als incest en ontluikende homoseksualiteit. Dat verwacht je niet zo snel in een in aanzet romantisch verhaal. Het geeft de boeken een verrassende diepgang.

Koken met Arnaldur

Indridason

Veel goeds komt er niet uit IJsland de laatste tijd, vallende banken en opstijgend vulkaanas. Gelukkig is daar Arnaldur Indridason van wie met grote regelmaat een nieuwe thriller rond Erlunder verschijnt. In Onderstroom is Erlunder op vakantie, waarschijnlijk weer op zoek naar het lichaam van zijn broer die jaren geleden tijdens een sneeuwstorm verdween. Het schuldgevoel over zijn broer geeft de verhalen rond Erlunder reliëf.

In de laatste Indridason moet collega Elínborg de moord op een man oplossen. Hiermee is ze hoofdpersoon en dat geeft Indridason de tijd om haar karakter en leven meer uit te werken dan in de vorige boeken. Al gauw weten we dat ze graag mag koken. Beu van het doorgekookte eten van haar moeder, begint ze de kunst van het eten bereiden onder de knie te krijgen. Ze heeft er zelfs een kookboek over geschreven, Gerecht en wet. Wat die twee met elkaar te maken hebben krijgen we niet te lezen. Wel krijgen we een inkijkje in haar privéleven. Alledaagse beslommeringen met puberzoons, een doodgoeie echtgenoot en een hoogintelligente dochter. En heel veel gekook. Daarmee schetst Indridason een wel heel gemiddeld leven wat je doet verlangen naar de somberte van Erlunder, als Elínborg voor de zoveelste keer haar tandooripot vult met lamsvlees. Zelf vind ik tandoori erg lekker, al kom ik meestal niet verder dan de kiptandoori van Honig, maar allemachtig Indridason! Te veel tandoori maakt dat je verlangt naar aardappelen met jus. Gelukkig is de speurtocht van Elínborg naar de moord op een verkrachter er eentje van kleine aanwijzingen die langzaam vorm krijgen. Daar laat Indridason zijn kunnen zien.

Voor zover ik weet is dit de eerste moord die opgelost wordt door de geur van tandoori, dat dan weer wel, maar laat Erlunder zo snel mogelijk terugkomen van zijn obsessieve zoektocht.