Bijzonder boek: een Keukenmeidenroman

Een Keukenmeidenroman

‘Heb je al leesvoer voor de feestdagen?’ vroeg een collega mij vlak voor kerst. Nee, dat had ik nog niet. ‘Dan moet je deze meenemen, echt een prachtboek!
Voor ik het wist lag er een heerlijk dikke roman voor mijn neus met de titel ‘Een Keukenmeidenroman’. Zowel de titel als de kaft waren nu niet bepaald waar mijn oog normaal gesproken op zou vallen, maar mijn collega heeft een goede smaak dus kreeg het boek het voordeel van de twijfel.
Gelukkig maar, want wat heb ik genoten van dit boek!

‘Een Keukenmeidenroman’ van Kathryn Stockett speelt zich af in het dorp Jackson, in het Mississippi van de jaren zestig, waar het toendertijd heel normaal was een zwarte hulp in de huishouding te hebben. Nu zijn de jaren zestig ‘slechts’ twintig jaar voor mijn tijd, maar ik kan er met mijn verstand niet bij dat er op deze manier met mensen om werd gegaan.

Ik las vol verbazing en met een kleur van verontwaardiging over de ‘Jim Crow wetten van het Zuiden’ waaraan ‘zwarten’ zich dienden te houden: ‘Negers en blanken mogen niet drinken uit hetzelfde fonteintje, ze mogen niet naar dezelfde filmhuizen, ze mogen geen gebruik maken van dezelfde sportvelden en telefooncellen’. Ik kan het niet geloven, is dit echt zo geweest? En nog maar zo kort geleden?

Toen ik het stuk las waarin door een blanke dame geëist wordt dat in iedere blanke woning een apart toilet wordt aangelegd voor de zwarte hulp, kreeg ik gewoon last van plaatsvervangende schaamte. De hulp mag wel alle huishoudelijke klussen doen en de verzorging van de (blanke) kinderen op zich nemen, maar van hetzelfde toilet gebruik maken, nee, dat mag dan weer niet. Een stukje uit het boek:

‘Hilly Holbrook introduceert het Sanitair Initiatief voor de Huishoudelijke Hulp, een maatregel ter voorkoming van ziektes. (-) Dames, wist u dat:
* 99% van alle ziektes van zwarten worden overgebracht door urine;
* blanken door vrijwel al deze ziektes permanent invalide kunnen raken, aangezien het ons aan de immuniteit ontbreekt die zwarten in hun donkere pigment meedragen;
* sommige bacteriën waarvan blanken dragers zijn ook schadelijk kunnen zijn voor kleurlingen?

Bescherm uzelf. Bescherm uw kinderen. Bescherm uw hulp.
Namens de Holbrooks zeg ik: Graag gedaan!

Ik word er gewoon een beetje triest van. Toch is dit boek echt een aanrader. Eén van de blanke dames vindt de regels en wetten net zo zot als ik en besluit er een boek over te schrijven. Niet zomaar vanuit haar eigen perspectief, als blanke dame met hulp, maar vanuit de hulp. Ze weet uiteindelijk, na lang proberen, het vertrouwen te winnen van de hulp van haar beste vriendin en ze begint het boek met alleen dit verhaal. Uiteindelijk werken er dertien vrouwen mee aan het boek, dat, nadat het uitgegeven wordt, grote gevolgen heeft voor iedereen.

Naast alle spanning die het schrijven van het boek voor de inwoners van Jackson met zich meebrengt, gebeuren er gelukkig ook heel mooie dingen.  
Wie in dit boek begint te lezen wil het in één zucht uitlezen, en terecht.

Advertenties

Het debuut dat Italië veroverde

Naar recensie
Allesandro D'Avenia

Het debuut dat Italië veroverde staat er op de achterflap van Wit als melk rood als bloed. Alessandro D’Avenia debuteerde hiermee op 33-jarige leeftijd en het is gemakkelijk te begrijpen dat de Italianen voor dit boek zijn gevallen.

D’Avenia is docent en daarom lijkt het niet vreemd dat de nieuwe leraar geschiedenis en filosofie zo’n belangrijke rol krijgt in het leven van hoofdpersoon Leo. De leraar, die van Leo de bijnaam De Dromer krijgt, vertelt zijn leerlingen met passie te leven en te dromen en deze dromen te volgen. De Dromer zorgt ervoor dat de puberale desinteresse van Leo omslaat in een zoektocht naar liefde. Leo raakt verliefd op Beatrice, een roodharige schoonheid met een witte huid die onbereikbaar lijkt voor hem. Pas als Beatrice ziek wordt durft Leo zijn droom te volgen en zoekt hij haar op. Naast Beatrice speelt Sylvia een belangrijke rol in Leo’s leven. Leo ziet haar als vriendin en is stekeblind voor Sylvia’s gevoelens.

Voor de lezer is snel duidelijk hoe het verhaal zal verlopen, daar zitten weinig verrassingen in. Wat het boek zo bijzonder maakt is de manier waarop de schrijver in de huid van de 16-jarige Leo kruipt en laat zien hoe prachtig en afschuwelijk die adolescente jaren zijn.

Alessandro D'Avenia

De Dromer is zo’n leraar die je de rest van je leven bij blijft. Als je naar de foto van D’Avenia kijkt, kun je je gemakkelijk voorstellen dat hijzelf ook zo’n leraar is. Een knappe kerel met grote blonde krullen, die zal het op elke middelbare school goed doen. Daarom hieronder een filmpje van de man terwijl hij een stuk voorleest uit zijn eigen boek. Ik versta geen Italiaans maar het is mooi om te zien hoe de leerlingen naar D’Avenia luisteren, afgezien van een slungel die wat in de schoolbank hangt. Die slungel doet wel wat aan Leo denken.