Nieuwe Adler-Olsen, vierde deel van Serie Q

Deel 4 van Serie Q
Deel 4 van Serie Q

Eigenlijk is het niet meer nodig om nog een blog te wijden aan Adler-Olsen, in de boekhandel liggen hoge stapels van zijn Serie Q. Bovendien was hij al eens Tip vd Mnd.

Als er iemand lastig gevallen kan worden met een vergelijking met Stieg Larsson dan is hij het wel. Zijn boeken zijn niet alleen gezegend met een goed plot, maar Adler-Olsen confronteert ons steevast met maatschappelijke misstanden.

Dit keer draait het om een ultra-rechtse beweging die zijn oorsprong vindt in het onfrisse gedachtengoed van een aantal artsen. In een opvangkamp voor zwakzinnige vrouwen zijn tot 1961 gedwongen sterilisaties uitgevoerd. Deze vrouwen mochten geen nageslacht krijgen omdat er in Denemarken geen plaats zou zijn voor zwakzinnige en asociale kinderen. Dat onder zwakzinnige vrouwen ook vrouwen werden geschaard die het in hun ogen niet al te nauw namen met de zeden maakt het gegeven van Dossier 64 des te beklemmender.

Een van deze vrouwen neemt jaren later wraak, een thema dat regelmatig terugkomt bij de schrijver. Voeg daarbij de langzame ontrafeling van het geheim van Carl Mørck’s assistent Assad, de humor die voor verlichting zorgt, een verrassend eind en je hebt wederom een prima Adler-Olsen. Bovendien blijft hij met zijn bizarre plots bovenop de werkelijkheid.
Wel is het zaak om de serie vanaf het begin, De vrouw in de kooi, te lezen.

Een prachtig, meeslepend en ontroerend boek

Naar huis zwemmen
Wilbur zwemt naar huis

Als Wilbur te vroeg ter wereld komt, overlijdt zijn moeder in het kraambed en verdwijnt zijn vader, volledig overmand door het verdriet om zijn grote liefde. Door zijn vroegtijdige geboorte blijft Wilbur klein van stuk wat er, wellicht ter compensatie, voor zorgt dat later Bruce Willis zijn grote held is.

In Naar huis zwemmen van de Zwitserse auteur Rolf Lappert blijft Wilbur niets bespaart, hem overkomt genoeg ellende voor meerdere levens. Toch is deze roman een feest om te lezen, nergens wordt het sentimenteel of het drama te verstikkend.

Het verhaal van Wilbur wordt afwisselend door hem zelf verteld en door een derde persoon. Die laatste laat zien hoe het Wilbur is vergaan na die noodlottige dag van zijn geboorte, terwijl we met Wilbur in het heden zijn. Langzaam komen beide verhalen bij elkaar en als dat gebeurt valt de spanning hoe het hem zal vergaan eindelijk weg.
In bijna 500 bladzijden rolt lanzaam het ene prachtige verhaal over het andere met veel gevoel voor personages en detail. Voor mij was het gedeelte waarin Wilbur verblijft in een hotel voor mannen een hoogtepunt en had zijn verblijf nog veel langer mogen duren.
De schrijver blijkt een zachtmoedige verteller die met humor en compassie Wilburs leven aan ons ontvouwt. Het is het eerste boek van Lappert dat in het Nederlands vertaald is en Uitgeverij Signatuur, die eerder meestervertellers als Charles Lewinsky en Carlos Ruiz Zafón uitgaf, brengt ons een boek om langzaam van te proeven en te genieten zodat je nog heel lang bij Wilburs reis naar volwassenheid blijft.

Toeristische thriller

Naar Crimezone
Naar Crimezone

Blind vertrouwen is de twintigste thriller van de Canadese Joy Fielding.
Haar thrillers worden altijd overladen met sterren en dus werd het hoog tijd om er ’s eentje te lezen.

Marcy is 50 jaar en haar dochter is twee jaar eerder waarschijnlijk verdronken tijdens een kanotocht op zee. Haar lichaam is nooit gevonden en Marcy kan niet accepteren dat ze dood is, waardoor haar huwelijk op de klippen is gelopen. Ze gaat  in haar eentje op reis naar Ierland, het land van haar ex-man omdat haar dochter daar altijd naar toe wilde. In Ierland ziet ze in een flits een jonge vrouw waarvan ze denkt dat het haar dochter is.
Wat volgt is een zoektocht naar de jonge vrouw en Fielding neemt ons in een hoog tempo mee over het groene eiland. Helemaal verrassend is het plot niet. Zo wordt een van de hoofdpersonen al snel verdacht gemaakt, dus die kan er niks mee te maken hebben, denk je dan. Toch is het een vlot lezende psychologische thriller voor liefhebbers van Nicci French, niet al te diepgravend maar wel lekker spannend leesvoer.

Met Nicci French is er nog een uiterlijke overeenkomst. Staan er op de boeken van French altijd standbeelden afgebeeld die verder niks van doen hebben met de inhoud van het boek, voor de boeken van Fielding hebben ze een plaatjesboek van het Braziliaanse oerwoud geplunderd. Bidsprinkhanen, rare spinnen, mooie vlinders, de omslagen zijn een lust voor het oog van elke bioloog. De giftige pijlkikker (foto van Dan Farall) op de omslag van Blind vertrouwen heeft overigens niks van doen met het verhaal, al regent het net zo vaak in dit boek als in de Braziliaanse regenwouden.

Oja, dit blog heeft als titel Toeristische thriller, lijkt me een goede aanduiding voor een subgenre. In het verhaal maken we uitgebreid kennis met Dublin, Cork en krijgen we Ierse geschiedenisles van een taxichauffeur. Ga je naar Ierland dan kun je de Capitoolgids thuislaten want met Joy Fielding kom je een heel eind.

Geloof je me niet, kijk dan naar het filmpje hieronder. Fielding vertelt over het verhaal. Met mooie plaatjes van Ierland.

In het vergeetboek

Het is alweer een aantal weken geleden dat ik Vergeetboek van Douwe Draaisma las. Voordat ik de inhoud grotendeels ben vergeten zal ik er gauw iets over schrijven.

Boeken over het functioneren van ons brein zijn hot. Niet voor niets staat ‘Wij zijn ons brein van Dick Swaab’ al 32 weken in de Bestseller 60.

Douwe Draaisma schreef al eerder succesvolle boeken over onze hersenen: Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt en De heimweefabriek.

Ook in Vergeetboek staan veel wetenswaardigheden en zaken die ons bezighouden als we ons verdiepen in ons eigen brein.

Vergeetboek van Douwe DraaismaIn het eerste hoofdstuk staan onze allereerste herinneringen centraal. Sommigen van ons herinneringen zich iets uit hun babytijd, anderen dateren hun eerste herinnering rond hun zevende levensjaar. Maar wanneer de gebeurtenis ook plaatsvond, eromheen bevindt zich een zee van tijd waar we geen enkele herinnering aan hebben. Toch hebben ook de ‘vergeten’ belevenissen ons gevormd, want een eerste herinnering kenmerkt zich vaak doordat het om een gebeurtenis gaat die op een of andere manier indruk maakte. En dat heeft dan in de meeste gevallen te maken met het feit dat het afwijkt van wat we gewend zijn.

Vergeetboek heeft een globale chronologische volgorde. Het begint het met de eerste herinneringen en het eindigt met ‘de tweede dood’ oftewel niet de dood zelf, maar het door iedereen vergeten zijn. Tussendoor is er een hoofdstuk over dromen (waarom onthouden we ze zo slecht en waarom dromen we wat we dromen?), over de man die na een hersenoperatie geen enkele herinnering meer kon opslaan, over het vergeten van gezichten, over het verdringen van herinneringen en over de invloed van foto’s op onze herinneringen. Wat dat laatste betreft: we kennen allemaal het verschijnsel dat we ons in plaats van het gezicht van een dierbare ons alleen de foto van dit gezicht voor de geest kunnen halen.

Herinneringen zijn geen voorwerpen die we naar keus uit een laatje kunnen halen en na gebruik weer onveranderd terugstoppen. Herinneringen veranderen juist doordat we eraan denken, en wie kent niet het verschijnsel dat we een en dezelfde gebeurtenis heel anders hebben onthouden dan een ander? We kunnen ons zelfs dingen herinneren die nooit gebeurd zijn..

Kortom, er zijn veel vragen op het gebied van vergeten en onthouden, en ook dit boek blijft grotendeels in gebreke voor wat betreft het leveren van definitieve antwoorden. Maar het is altijd fijn om te weten dat je niet de enige bent die zich betrapt op gaten in het geheugen, en, een hele troost: het feit dat we zoveel vergeten is geen foutje in ons bouwplan; het heeft een goede reden.

Wie de boeken van Douwe Draaisma interessant vindt, zal ook de boeken van Oliver Sacks weten te waarderen. Een aantal neurologische afwijkingen die Draaisma aanstipt komen ook in de boeken van Sacks voor. Zo heeft Sacks in De man die zijn vrouw voor een hoed hield een hoofdstuk geschreven over de afwijking prosopagnosie, oftewel gezichtsblindheid. Ook Sacks zelf last van deze afwijking, die in het sociale verkeer voor vreemde situaties kan zorgen:

Vergelijkend therapeutenonderzoek

Afgelopen najaar verraste de NCRV met de serie In therapie. De serie is gebaseerd op In Treatment en volgt de verhaallijnen uit het origineel. Het gegeven is simpel. We volgen een therapeut en een aantal cliënten verdeeld over de dagen van de week. Op vrijdag gaat de therapeut zelf in therapie. Je volgt de personages met hun problemen en dat levert een bijzonder spannende serie op en dat is opmerkelijk omdat het meeste zich afspeelt in de spreekkamer van de therapeut en de buitenwereld zich alleen door achtergrond-geluiden kenbaar maakt. 
Een klein, vergelijkend therapeutisch onderzoek naar de Nederlandse en Amerikaanse versie.

De therapeut

De Amerikaanse therapeut wordt gespeeld door Gabriel Byrne. Hij geeft Paul een zwaarte mee die de Paul van Jacob Derwig mist, maar blijft door zijn geslotenheid moeilijk om mee te identificeren. Derwig is wat extraverter en geeft meer gas in de gesprekken dan Byrne. Bij de laatste denk je wel ’s dat hij zijn geld als therapeut wel heel gemakkelijk verdient.

Maandag

Melissa George vs. Halina Reijn. Hier wint Laura het van Lara. Bij Laura kan je je goed voorstellen dat Paul gevangen zit in haar avances, terwijl Lara te afstandelijk blijft. In de Amerikaanse serie zijn de sessies met Laura zenuwslopend spannend en spat ze in al haar uitdagende sensualiteit bijna van het scherm.

Dinsdag

Alex vs. Aron. Beide zijn heerlijk arrogant maar Aron wint het door het spel van Dagan Bakema, die de getroubleerde piloot in al zijn arrogantie kwetsbaar neerzet.

Woensdag

Mia Wasikowska vs. Gaite Jansen. De eerste kennen we o.a. van Alice in Wonderland en haar rol in de serie van intelligente suïcidale tiener maakt ontzettend veel indruk. De Nederlandse Sophie was daarom een grote verrassing. Gaite Jansen speelt Sophie met grote overtuiging en doet niet onder voor Wasikowska.

Donderdag

Op donderdag komt het echtpaar Amy & Jake en Aya & Michel op bezoek. In de Amerikaanse versie is het contrast tussen Amy, van gegoede huize, en Jake, de gewone jongen, groter dan in de Nederlandse serie. Dat is niet een pré want Carice van Houten is geloofwaardiger dan Amy en bovendien valt er bij haar nog wat te lachen. Jake doet het als gewone, licht ontvlambare jongen beter dan Michel, dus eigenlijk houden we het op donderdag op een gelijk spel.

Vrijdag

Op vrijdag gaat Paul zelf in therapie, bij Gina of Mira. De formidabele Dianne Wiest blijkt een even formidabele tegenhangster te hebben in Elsie de Brauw. De rol van echtgenote van Paul krijgt in beide series niet zo veel tijd en dat is jammer want de problemen tussen Paul en zijn vrouw vormen een extra laag in de serie omdat de therapeut ook maar een mens is en niet kan omgaan met zijn eigen sores.

Onderzoeksconclusie: Eerlijk gezegd heb ik geen voorkeur voor een van beide series, daarvoor levert de Nederlandse setting genoeg tegenwicht tegen de bekendheid van het verhaal (heb eerst het origineel gezien). De Amerikaanse versie duurt wat langer (43 afleveringen tegen 30) en brengt je wat meer op het puntje van de stoel door de spanning die altijd aanwezig is, maar daar staat tegenover dat de Nederlandse serie meer humor heeft. Beide series zijn te leen in de bibliotheek dus je kunt zelf kijken hoe het ervoor staat in therapeutenland.

De NCRV komt binnenkort met het tweede seizoen, met Peter Blok als nieuwe therapeut en de altijd voortreffelijke Monic Hendricks als Marit.

HBO, de maker van In Treatment, is al bezig met het derde seizoen.

‘It skouke fan pake…’

Bennie Huisman

Op woensdag 18 mei treed Bennie Huisman op in de bibliotheek van Heerenveen. Zijn literair-muzikale programma heeft als titel ‘It skouke fan pake’. De bekende Heerenveense muzikant, zanger en verhalen verteller gebruikt zijn boeken ‘Lytse histoarje fan langst’ en een biografie over de Makkumer dichter Wibren Altena als uitgangspunt. Hij vertelt en zingt over beide boeken en wordt muzikaal bijgestaan door het koor ‘De Reade Hoeke’. Het belooft een interessante avond te worden.
Bennie Huisman is een uitstekend muzikant en heeft een aantal prachtige cd’s uitgebracht die in de bibliotheek van Heerenveen verkrijgbaar zijn zoals: ‘Lietsjes’ , ‘Waterland’ en ‘Sanfurd’. Daarnaast heeft hij gedichten geschreven en reist hij in de voetsporen van de 19e eeuwse Friese dichter en dokter Eeltje Halbertsma met het boek ‘Eeltsje & ik’
Voor meer informatie over Bennie Huisman kunt u tercht op zijn website

De avond begint om 20.00 uur en de toegang is € 5,- inclusief koffie of thee. Om zeker te zijn van een kaartje kunt u het beste reserveren. Aanmelden kan via http://www.bibliotheekheerenveen.nl, tel. 0513-626675, via de mail obheerenveen@bsfr.nl of aan de balie in de bibliotheek.

Klassiekers in de etalage

eBooks eregalerij

Oud en nieuw kunnen heel goed samengaan. Dankzij moderne vindingen als e-readers en de iPad komen klassieke literaire werken gemakkelijker beschikbaar voor iedereen, aangezien ze gratis en rechtenvrij verspreid mogen worden.

eBooks eregalerijDat de eBooks eregalerij – een nieuwe dienst van de bibliotheek – deze boeken aanbiedt is op zich dan ook niets nieuws. Maar de eregalerij biedt meer. Het is een digitale etalage, verrijkt met verhalen, beeldmateriaal en achtergrondinformatie over leven en werk van de auteurs. Bovendien zijn de werken als ePub èn als iPad app te downloaden.
Enkele van de aangeboden titels zijn: de Camera Obscura van Nicolaas Beets en de Max Havelaar van Multatuli. Ook de poëzie is niet vergeten: Herman Gorter, Paul van Ostaijen en Guido Gezelle hebben onder anderen een plaatsje in de eregalerij.

‘Gratis e-boeken, veel informatie, ook als app. Mooi en veel!’ Dat twitterde Wim de Bie over de eBooks eregalerij. Sinds de eregalerij vorige week donderdag is gelanceerd, als app voor de iPad én als website, loopt die als een trein. In het weekend heeft de app enige tijd op de eerste plaats gestaan in de top 100 van gratis apps in de App Store van iTunes.

Het aanbod van eBooks in de galerij is ontwikkeld door Stichting Bibliotheek.nl, het Letterkundig Museum en de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL).
Wie de smaak te pakken heeft kan meer gratis rechtenvrije werken vinden op websites als Manybooks.net en DBNL.org. Voor de iPad kun je terecht in de iBookstore.

David Vann, twee pogingen tot een blog

David Vann
David Vann

Eerlijk gezegd vond ik het nogal een worsteling om een blog te schrijven over dit indrukwekkende boek, omdat ik er niet van houd te veel van de inhoud weg te geven. Daarom twee versies over hetzelfde boek. In de tweede poging staat wel iets essentieels, dus sla die maar over als je het boek nog wilt lezen.

1e poging.

Legende van een zelfmoord is het semi-autobiografische debuut van David Vann over Roy Fenn, een dertienjarige jongen die opgroeit in het ijzigkoude Alaska. In 6 verhalen lijkt Vann op zoek naar de betekenis van de zelfmoord van zijn vader op zijn eigen leven.
De vader van Roy is in de greep van een verlangen waar geen vervulling voor is, een verlangen waardoor hij telkens opnieuw een draai aan zijn leven probeert te geven. Na een nieuw fiasco pleegt hij zelfmoord.
Het hart van het boek is het lange verhaal Sukkwan Island. Vader wil met zijn zoon op een eiland voor de kust van Alaska overwinteren. Zonder al te veel kennis van zaken proberen ze in de korte zomer voorbereidingen te treffen voor een lange winter. Het bezoek van een beer aan hun hut maakt snel duidelijk dat ze niet opgewassen zijn tegen de meedogenloze onverschilligheid van de natuur. Vann gebruikt de natuur en hoe de mens erop reageert eerder dan de beschrijving van het innerlijke leven om de staat van de hoofdpersonen te schilderen. Dat maakt het boek tot een ijzige leeservaring die je bij je kladden grijpt.

In onderstaand interview vertelt hij dat hij een liefhebber is van Cormac McCarthy vanwege zijn gebruik van de natuur als verbeelding van de menselijke emoties. Met McCarthy heeft hij gemeen dat je je niet gemakkelijk identificeert met de hoofpersonen, maar dat de keuzes en de handelingen van de karakters je lang bijblijven.

Interview voor Humo (Youtube)

2e poging.

In Legende van een zelfmoord lijkt David Vann zijn jarenlange schuldgevoelens door de zelfmoord van zijn vader van zich af te schrijven. De schrijver was dertien toen hij weigerde met zijn vader een jaar lang door de wildernis van Alaska te trekken. Twee weken later schoot vader een kogel door zijn hoofd.
In 6 verhalen onderzoekt Vann zijn jeugd waarin zijn vader door zijn overspelige, egocentrische en suïcidale karakter een grote invloed heeft op de jonge David. In het verhaal Sukkwan Island, dat door zijn lengte bijna een roman op zich is, gaat Roy, het alter ego van Vann, wel mee met zijn vader naar een afgelegen eiland voor de kust van Alaska. Ze zijn slecht voorbereid en de onderneming lijkt op een catastrofe uit te lopen. Roy wil het liefst naar huis en vader is voornamelijk bezig met zichzelf en zwelgt in zelfmedelijden en stelt zich vooral verongelijkt op tegenover zijn zoon.

Halverwege krijgt het verhaal een dramatische en onverwachte wending als Roy zich van het leven berooft. Daarna volgt de helletocht van de vader die niet weet wat hij moet doen. Een adembenemend verhaal waarin de natuur in al zijn onverschilligheid geen genade kent. Met de zelfmoord van Roy draait de schrijver de werkelijkheid om en lijkt de zelfmoord symbool te staan voor de verwoestende invloed van de daad van zijn vader op het leven van de jonge David.

Dit boek stond op de longlist voor de Dioraphte Jongerenliteratuurprijs, maar het lijkt me nogal pittig om te lezen als 16 jarige. Maar goed, ik vind een week kamperen op Terschelling al pittig.