Menselijke gebreken voor gevorderden

Kan een mens zichzelf veranderen of liggen eigenschappen als intelligentie, vriendelijkheid, openheid, zelfvertrouwen etc. (grotendeels) vast? Is alles genetisch bepaald of veranderen mensen in de loop van hun leven doordat ze zich ontwikkelen? De schrijver komt tot de conclusie dat waar is wat werkt. Als je er vanuit gaat dat alles vast ligt en je er weinig aan kunt doen, dan zal dat in jou leven waarschijnlijk waar worden.

‘Menselijk gebreken voor gevorderden’ bestaat uit 66 columns over herkenbare psychologische onderwerpen als: ego, empathie, zelfreflectie, zwartkijken, manipuleren, dwarsliggen etc. Prof. Dr. Roos Vonk, hoogleraar Sociale Psychologie’ paart scherpe observaties aan een onderhoudende stijl. De lezer wordt voortdurend met zichzelf geconfronteerd. De eigen gebreken worden blootgelegd evenals andermans blinde vlekken en verborgen bedoelingen.

Een voorbeeld: “Mensen kunnen soms , onder het mom van altruïsme en betrokkenheid, buitengewoon egocentrisch zijn. Ze zien iets ergs en roepen ‘Daar kan ik niet tegen!’ en sluiten zich ervoor af. Dat voelt heel betrokken (empathie), maar niemand heeft er iets aan. Wat je doet is niet sociaal, want je kiest voor je eigen gemoedsrust.”
Je gevoel volgen en niet over je grenzen gaan is ook zo iets. Het klinkt heel authentiek en oprecht, maar volgens de schrijver is het vaak gewoon je zin doordrijven en in een klein beperkt wereldje blijven.

Opvallend is dat na lezing het beeld ontstaat dat de mens de neiging heeft zichzelf te overschatten. Vraag twee personen naar hun beider bijdrage aan een bepaald project en het percentage zal ver boven de 100% uitkomen. Gelukkig dient de schrijver ons voortdurend een gezonde doses zelfrelativering toe.

De mooiste column heeft de schrijver voor het laatst bewaard. Het gaat nu eens niet over ijdelheid, doorzichtige opschepperijtjes of de zelfverlakkerij van mensen, maar over hun leuke kanten. De mens is pas leuk als hij zichzelf vergeet. Het vermogen zichzelf te vergeten maakt de mens sympathiek.
Jammer genoeg duren die momenten nooit lang. Voordat je het in de gaten hebt heeft je ego de touwtjes alweer stevig in handen.

Tip vd Mnd: Jenna Blum: “Van schrijven leer je niks”

Jenna Blum
Jenna Blum Citaat uit Het familieportret

Achter het succes van Jenna Blums eerste boek zit een wonderlijk verhaal. Het lijkt wel wat op Tommy Wieringa’s strategie om Joe Speedboot aan de man te krijgen. Hij stuurde een mailtje naar al zijn contacten om in de boekhandel naar zijn boek te vragen. Daarop begonnen boekhandelaren zijn boek in te kopen en de rest is geschiedenis.

Jenna Blum bezocht in drie jaar tijd zo’n 1000 leesclubs en vroeg haar lezers, als ze het boek mooi vonden, aan te raden aan anderen. Na drie jaar verscheen haar boek op de bestsellerlijst van de New York Times en de rest is geschiedenis.
Those who save us, in het Nederlands vertaald als Het familieportret, zorgde ervoor dat ze haar jaren als serveerster achter zich kon laten.In Het familieportret ontdekt Trudy een foto van zichzelf met haar moeder en een SS-officier. De foto laat haar in verwarring en schaamte achter, ze denkt dat de officier haar vader is. Haar moeder zwijgt over haar verleden. In het boek volgen we twee verhaallijnen. Die van Trudy in het heden en haar zoektocht naar de waarheid, afgewisseld met het verhaal van moeder Anna vanaf 1939 tot het eind van de oorlog.

Citaat uit Het familieportret als tatoeage!
Citaat uit Het familieportret als tatoeage!

Met Anna werpt de schrijfster de vraag op hoe ver we gaan om onze geliefden te beschermen. Haar naam was Sarah wordt vaak aangehaald als het over dit boek gaat, dus dat doen we hier ook maar. Beide boeken draaien om een trauma uit de Tweede Wereldoorlog dat zijn weerslag heeft op latere generaties, ondanks of misschien wel dankzij de zwijgzaamheid van de oudere generatie.

In tweestrijd verscheen vorig jaar en heeft een volledig andere achtergrond en stijl maar gaat ook over geheimen, schaamte en schuldgevoel. Karena kan als enige omgaan met haar manisch-depressieve broer George die gefascineerd is door tornado’s.
Na een gebeurtenis op hun 18e verliest Karena George uit het oog om pas twintig jaar later weer iets van hem te horen. Stormchasers is de originele titel en wie wel eens Discovery Channel aan heeft staan weet meteen wat er mee bedoeld wordt. Blum is zelf een verwoed tornadojaagster en dat geeft het boek extra lading, al zal degene die meteen wegzapt bij de tornado’s van Discovery Channel weinig ophebben met de beschrijving van de jacht op dit natuurgeweld.

De verborgen taal van bloemen

Leest u veel in de vakantie?

Volgens de poll op de bibliotheeksite worden er extra veel boeken gelezen in de vakantietijd. De lege plekken in de boekenkasten doen vermoeden dat dat wel klopt. Ook ik had een paar extra boeken ingeslagen voor mijn vakantie. Na een paar wat tegenvallende exemplaren was dit boek een heel aangename verrassing: De verborgen taal van bloemen, het debuut van de Amerikaanse schrijfster Vanessa Diffenbaugh.

De verborgen taal van bloemenHet verhaal:
Ooit werd de Victoriaanse taal van bloemen gebruikt om liefde uit te drukken: kamperfoelie voor toewijding, azaleas voor hartstocht en donkerrode rozen voor betovering. Maar Victoria Jones gebruikt deze taal voor overbrengen van emoties als verdriet, wantrouwen en eenzaamheid.
Door haar traumatische jeugd, die ze heeft doorgebracht in talloze pleeggezinnen en tehuizen, durft ze zich voor niemand meer open te stellen. Alleen met de hulp van bloemen en hun betekenissen weet ze contact met de wereld te leggen.
Inmiddels is Victoria achttien jaar. Ze kan nergens naartoe en slaapt onder de blote hemel in een parkje, waar ze een kleine bloementuin heeft aangelegd. Als ze werk vindt bij een bloemist uit de buurt, ontdekt ze dat ze een gave heeft: door de juiste bloemen uit te kiezen geeft ze haar klanten precies wat ze nodig hebben. Pas als Victoria haar hart verliest aan Grant, een koopman die ze op de bloemenveiling heeft ontmoet, realiseert ze zich wat er mist in haar eigen leven. Voor het eerst is ze gedwongen om de pijnlijkste gebeurtenis uit haar verleden onder ogen te zien en te besluiten hoeveel ze durft te riskeren voor een tweede kans op geluk (aldus de flaptekst).

Er lopen twee verhaallijnen in dit boek: Victoria als negenjarig meisje dat haar laatste kans om geadopteerd te worden verspeelt, en de achttienjarige Victoria die stukje bij beetje contact leert leggen met de mensen om haar heen. Hoe de taal van bloemen hierin een grote rol speelt is heel origineel en overtuigend neergezet.
Achterin het boek is een bloemenlijst opgenomen, zodat we voortaan met meer zorg een boeketje voor iemand kunnen uitkiezen (alvast een tip: geef geen gele rozen).

Lees dit interview met de schrijfster, door Elsbeth Witt. Zij heeft ook de vertaling verzorgd van De Victoriaanse taal van bloemen,  een mooie geïllustreerde bloemengids die dit najaar uitkomt naar aanleiding van het succes van het boek van Vanessa Diffenbaugh.
In dit filmpje vertelt de auteur hoe ze ertoe kwam dit boek te gaan schrijven.
En hier is de sfeervolle boektrailer:

Het is volkomen terecht dat dit boek zo lovend is ontvangen. Hopelijk komt iemand op het idee om het te verfilmen!

Zomeravondfilm III

The Fighter
The Fighter

Met twee Oscars voor de bijrollen van Christian Bale en Melissa Leo kreeg The Fighter misschien wel te weinig tijdens de uitreiking afgelopen jaar. The King’s Speech is een aardige film met de altijd plezierige Colin Firth in de hoofdrol, maar wel een braaf verteld verhaal op wat gestotterde fucks na. 

In The Fighter schetst regisseur David O. Russell het leven van de boksende broers Micky en Dicky in Lowell, Massachusetts. Dicky is verslaafd aan crack maar was ooit de trots van Lowell omdat hij Sugar Ray Leonard naar de grond kreeg. Micky is een bokser met talent wiens carrière langzaam afglijdt door het mismanagement van zijn moeder en de misplaatste eigendunk van zijn oudere broer Dicky van wie hij zich niet weet los te maken.
 
Het op de werkelijkheid gebaseerde verhaal wordt op een rustige toon verteld en brengt de bloedeloze stad Lowell en het schorriemorrie-milieu van de beide broers prachtig in beeld. Een mooi voorbeeld daarvan is de scène waarin de moeder met haar 7 (!) dochters tot de conclusie komen dat de vriendin van Micky een slet is die hem op het verkeerde pad brengt. Met bierflesjes in de ene hand en een flinke peuk in de andere besluiten ze haar een lesje te leren. Wat dan volgt laat het onvermogen zien van het gezin dat zich graag een slachtofferrol aanmeet om zo alle verantwoordlijkheden uit de weg te kunnen gaan.
Hou je niet van boksfilms dan is het alleen al de moeite waard om Christian Bale te zien. Hij laat je verwonderd achter hoe iemand het ene jaar als Batman Gotham van de ondergang redt en het andere jaar als pezige crackhead zijn ondergang tegemoet lijkt te gaan. De NRC gaf de film 5 sterren en dat is er niet een te veel.

Beheersing van migratiestromen volgens Fred Vargas

Recensie
Recensie

Fred Vargas is uniek, laat ik daar maar mee beginnen. Aan de originaliteit van haar thrillers kan geen enkele schrijver tippen. Haar personages zijn excentriek, hoogdravend, warrig en zelfs de meest doodgewone mensen krijgen door haar beschrijvingen nog iets merkwaardigs mee. 
Daarnaast zijn haar plots op z’n zachtst gezegd mysterieus en rijk gedetailleerd. De verhaallijnen lijken alle kanten op te fladderen om uiteindelijk in een haarscherpe ontknoping bij elkaar te komen.

 In Vervloekt is Commissaris Adamsberg samen met zijn inspecteur Danglard op weg naar Londen waar een internationale politieconferentie gehouden wordt met als thema: ‘de beheersing van de migratiestromen te harmoniseren’. Daar stuiten ze bij een begraafplaats op 17 schoenen met daarin 17 afgehakte voeten.
Adamsberg keert terug naar Parijs, opgelucht dat hij verder niks hoeft met de bizarre vondst. Eenmaal daar wordt hij geconfronteerd met een lugubere moord en zoals dat gaat bij Vargas blijken de schoenen en de moord verband met elkaar te houden. De zaak brengt hem naar een Servisch dorp dicht bij de Roemeense grens, waar de bevolking met een oud geheim leeft. In 1725 is daar Peter Plogojowitz begraven om na zijn dood rond te waren. Plogojowitz is de reden waarom eeuwen later een nazaat van een van de slachtoffers zich op zijn manier bezig houdt met het beheersen van de migratiestromen. Hij is op jacht naar alle nakomelingen van Plogojowitz die zich over Europa hebben verspreid.
 
Door Vargas’ verbeeldingskracht en prachtig taalgebruik kan het gebeuren dat je dagen later een detail te binnen schiet die ineens zijn betekenis krijgt, waardoor je nog meer bewondering krijgt voor haar werk. Met Vervloekt heeft Vargas weer een ijzersterke én fijngevoelige thriller geschreven, met haar kenmerkende subtiele humor in de dialogen. Een thriller die wellicht niet ieders smaak zal zijn maar wel eentje om te koesteren en intens van te genieten.

Zomeravondfilm II

Luther
Meer informatie

Idris Elba speelde in de formidabele tv-serie The Wire de rol van Stringer Bell, een intelligente drugsdealer die zijn illegale handel voorziet van een businessplan. Zijn indrukwekkende fysiek en ingehouden spel maakten nogal wat indruk en daarom was mijn verrassing groot toen ik zag dat hij de hoofdrol speelt in Luther, een politieserie van de BBC.

Op IMDB krijgt de serie een waardering van 8,6 en laat dat nu eens volledig terecht zijn. Want…
Luther is een gedreven en intuïtieve politieman met privéproblemen en een explosief karakter. Alle cliché’s over politiemensen die hun eigen weg gaan, ondergedompeld worden in het kwaad e.d. worden hier uit de kast gehaald, maar in een strakke regie en sterke beelden ontwikkelt de serie zich tot een van de beste politieseries van de laatste jaren. Eén die ver boven de “gezelligheid” van veel Britse misdaadseries uitstijgt. Ondanks de cliché’s is de serie modern, fris en origineel.
Idris Elba is een genot om naar te kijken, zijn spel en verschijning maken Luther bijna aanraakbaar, een soort van 3D in je huiskamer.