Gerrit Komrij

1944 – 2012

In 1984 zag ik Gerrit Komrij voor het eerst op de televisie in het programma ‘Hier is…….Adriaan van Dis’ De interviewer suggereerde dat Komrij vanwege het belastingklimaat naar Portugal was geëmigreerd. De schrijver ontkende dit, wees op het droevige niveau van de Nederlandse journalistiek en vroeg zich af hoe Van Dis zo diep kon zinken. Er ontstond een interessant gesprek dat voor mij aanleiding was twee boeken van Komrij aan te schaffen ‘Averechts’ en ‘Papieren tijgers’.

Schrijver, dichter, polemicus, vertaler, bloemlezer, geliefd , gevierd en gevreesd. Allemaal van toepassing op Gerrit Komrij. Hij bezat een privébibliotheek van 40.000 boeken en produceerde 60 titels. (drie strekkende meter)
En dan is het plotseling afgelopen.
Na z’n dood zal hij nog een poosje vrijwillig worden gelezen en daarna misschien nog verplicht op school. Er wordt een middelbare school in Winterswijk naar de schrijver genoemd en dat is het dan.
Zelf had hij het liefst gezien dat zijn stoffelijk overschot in een zak aan de vuilnisman was meegegeven. Het is anders gegaan. Het afscheid van Gerrit Komrij werd rechtstreeks uitgezonden op de ‘treurbuis’. “Publieke lavenis aan een bekende Nederlander z’n begravenis’ zei Kees van Kooten. Afgezien van de vraag of dit allemaal op de buis moet, een afscheid in stijl was het wel.

Remco Campert droeg een gedicht voor:

Gerrit Komrij

Lopend over straat in Oud-Zuid,
waar de wereld heel klein is,
weet ik: nu is Gerrit stervende
en raakt de poëzie
haar liefdevolle strenge meester kwijt.
De straat gaat door:
Het weer speelt mooi,
Maar onweer dreigt
En mijn hart doet pijn.

De essay’s in het werk van Komrij spreken mij het meeste aan. Een boek als ‘Humeuren en temperamenten’ is onovertroffen, maar jammer genoeg niet meer te verkrijgen in de Friese bibliotheken. Gelukkig heb in de loop der jaren een plankje Komrij verzameld (foto)

Het boek wordt omschreven als een encyclopedie van het gevoel. Toch was Komrij niet iemand die met z’n gevoelens te koop liep getuige het laatste couplet van het gedicht ‘Zwijgzaamheid’ :

Eer plant men bomen op de weg,
Eer zal men kakken in zijn hoed,
Dan dat ik u mijn ziel blootleg
En zeg wat ik thans lijden moet.

Op 19 juli werd Gerrit Komrij begraven in Portugal
Wie meer wil weten over Gerrit Komrij kan terecht bij De biografie ‘Het fabelier dat Komrij heet, ’ geschreven door Onno Blom. In de documentaire ‘Het uur van de Wolf’ vindt u een mooi portret van de schrijver.

Huiveringwekkende verrassing van Shusterman

Neal Shusterman is een erg grappige schrijver. Om The Schwa was here en Antsy does time valt veel te lachen en tegelijkertijd gaat het ook nog ergens over.

Naar catalogus
Naar catalogus

Daarom is Gesplitst zo’n daverende verrassing. Dit is een volslagen ander boek. Eentje die past in het rijtje grimmige toekomstverhalen van Suzanne Collins, Ally Condie en Michael Grant.

Na de Tweede Burgeroorlog is in de VS de Wet op het Leven ingesteld. Abortus is verboden maar kinderen tussen hun dertiende en achttiende jaar kunnen worden opgegeven als Splitser.
Dankzij een wetenschappelijke doorbraak kan nl. alles van het menselijk lichaam hergebruikt worden. In speciale oogstkampen worden de jongeren gesplitst. Zo komt de maatschappij discreet van zijn asociale jeugd af en is er nooit tekort aan donoren.

De drie hoofdpersonages in het boek worden elk om een andere reden naar een oogstkamp gebracht. Het lukt Connor te ontsnappen op weg naar het kamp en hij neemt in zijn kielzog Risa en Lev mee.

Ondanks het bizarre gegeven een volledig overtuigend en spannend verhaal. Het hoofdstuk waarin een jongen gesplitst wordt en je vanuit zijn perspectief de operatie volgt is kandidaat voor De Huiveringwekkendste Scène van 2012. Zijn langzaam afnemend bewustzijn terwijl hij uit elkaar wordt gehaald zorgde bij mij voor kippenvel, terwijl het buiten toch echt 29 graden celsius was.

Het fenomeen ‘Gijp’


Als vaste gast van het praatprogramma ‘Voetbal International’ is René van der Gijp uitgegroeid tot een mediafenomeen. Hij werd vorig jaar zelfs genomineerd voor de Televizier Talant Award. Tijdens het EK voetbal zat de dertien-voudig international drie weken lang aan tafel bij VI-Oranje. In die periode logeerde hij in de Koninklijke Suite van het Kurhaus hotel. Met afstand de grootste kamer die meestal wordt betrokken door presidenten, staatshoofden en andere hooggeplaatste personen.
Over deze Van der Gijp is een biografie verschenen met de eenvoudige titel Gijp.Schrijver Michiel van Egmond geeft een schets van een geboren zondagskind. Met aandacht voor zijn spelerscarrière, zijn jeugd, zijn televisieloopbaan en zijn levensvisie. De schrijver leunt bij het samenstellen van dit boek voor een belangrijk deel op het programma VI, waarvan hij eindredacteur is. Ook komen collega’s en vrienden aan het woord.

Gijp doet het goed in het lezingencircuit en op de verrekijk. Hij heeft de lach aan z’n kont hangen. Anekdotes, mooie verhalen en kleedkamergrappen, hij schudt ze uit zijn mouw. Natuurlijk wordt de werkelijkheid hier en daar opgerekt.
Vrolijk wordt hij van hele kleine dingetjes: uitsmijtertje eten, een onverwachte terugspeelbal van Xavi of een vernietigende blik van Ibrahimovic. Zijn wensen gaan niet verder dan ’s ochtends opstaan en dan gewoon kunnen plassen.
Maar het is niet alleen vrolijkheid en lang leve de lol. Ook de andere kant van Van der Gijp wordt getoond. Hij kreeg vorig jaar een burn out, heeft soms angstaanvallen en lijdt aan een soort smetvrees.

Uit het boek komt naar voren dat Van der Gijp niet het maximale uit z’n carriere heeft gehaald. Hij was een begenadigd voetballer en had gemakkelijk honderd interlands kunnen spelen, maar de juiste instelling ontbrak.

Wat wel eens wordt vergeten is dat de voormalige rechtsbuiten veel verstand van voetbal heeft en een zeer scherp analyticus is. Een geboren verteller die het niet nodig heeft iemand te beledigen om overeind te blijven.
Heerlijk ongecompliceerd leesvoer voor op de bank.

Apps voor lezers

Sinds de komst van de smartphone en de tablet verschijnen er steeds meer apps op het toneel, dat zijn kleine programmaatjes die speciaal voor deze apparaten gemaakt zijn. Er komen dagelijks nieuwe handige, leuke, maar ook veel nutteloze apps bij. Op het gebied van boeken en lezen heeft men niet stilgezeten en er zijn inmiddels heel aardige apps gratis of voor weinig geld beschikbaar gekomen. Hier volgt een bloemlezing. Mochten er de komende tijd nieuwe leesapps verschijnen, dan volgt een update. Tips zijn welkom!

de Bibliotheekde Bibliotheek
Laatst kwam een van onze lezers met een smartphone bij de informatiebalie. Of het klopte dat bibliotheek Heerenveen niet in de lijst met bibliotheken van de Bibliotheekapp stond. Ja, helaas, dat klopt. De andere Friese bibliotheken ook niet trouwens.
Het goede nieuws: er wordt aan gewerkt. Nog even geduld dus.
Deze door de Brabantse netwerkbibliotheek ontwikkelde gratis app voor iPhone en Android geeft toegang tot de bibliotheekcatalogus en ook tot de eigen leengegevens. Het is ook mogelijk titels op je verlanglijstje te zetten. Ideaal dus, hopelijk sluit Friesland snel aan.

BiebappBieb
Inmiddels weet ik dat ik deze klant een alternatief had kunnen bieden: een van de apps van Boekenliefde.nl, voor de iPad en iPhone is dat de Bieb-app.
Wie lid wordt van Boekenliefde kan via de mail een berichtje krijgen als de boeken bijna ingeleverd moeten worden. Nu de bibliotheek dat zelf inmiddels ook doet is dat minder belangrijk geworden, maar de apps voor iPad, iPhone, Android en Windows Phone hebben handige functies die gedeeltelijk overeenkomen met die van Bibliotheekapp.

DeBoekensalon.nl
Deze app is gemaakt door onze ‘eigen’ NBD/Biblion, die het recenseren van boeken voor bibliotheken en het verwerken van nieuw binnengekomen boeken verzorgt. De hele database (en die omvat heel wat titels!) is beschikbaar via de app, die vooral heel handig is om een verlanglijstje aan te leggen. Kom je in bibliotheek of boekhandel  aantrekkelijke titels tegen, dan kun je heel eenvoudig de streepjescode achterop het boek scannen. De app herkent de titel en zet informatie en een recensie op het scherm. Zoeken op auteur, titel of ISNB kan ook. Vink je ‘Favoriet boek’ aan, dan wordt de titel op je lijstje gezet. Je kunt de titel ook mailen. Ideaal! Hoewel de app werkt op de iPad, is hij toch het meest geschikt voor de iPhone. Je loopt niet zo gauw met je iPad door bibliotheek of boekhandel barcodes te scannen…
Binnenkort is de app ook beschikbaar voor andere toestellen. Lees meer

LeesditboekLeesditboek
De gratis app Leesditboek maakt me heel enthousiast.
Van 24 pas verschenen toptitels, zowel fictie als non-fictie, zijn de eerste bladzijden (vaak een stuk of 20) of hoofdstukken in te zien. Elke week komen er 4 nieuwe titels bij. Soms wordt  tijdelijk zelfs een heel boek beschikbaar gesteld. Enkele weken geleden was dat Duivelspiek van Deon Meyer, en daarna Vinexvrouwen van Naima el Bezaz. Lettertype en -grootte zijn aan te passen, en wil je een titel delen met anderen dan kan dat via Twitter of Facebook. Verder is er de mogelijkheid om de titels direct met korting als e-book te bestellen. Want daar gaat het natuurlijk om: boeken verkopen. Niemand houd je tegen als je in plaats daarvan het boek uit de bibliotheek haalt 😉

vertragingapp zomereditieVertragingsapp
Een leuk initiatief, deze Vertragingsapp, vooral voor mensen die veel van het openbaar vervoer gebruik maken. Je geeft aan hoeveel minuten vertraging je verwacht te hebben en vervolgens geeft de app een boekfragment dat in die tijd uit te lezen is. Er verschijnen 4 edities per jaar. Deze app kost € 2,99 en aangezien ik zelden met het openbaar vervoer reis heb ik hem zelf maar niet aangeschaft.

Literair Thriller MagazineLiterair Thriller Magazine
Dit is een gratis magazine-app van van Ambo|Anthos uitgevers met informatie over recente literaire thrillers. Naast leesfragmenten en aanbiedingen staan er veel geluids- en videofragmenten in, dus van de mogelijkheden van een iPad wordt goed gebruik gemaakt. De download is maar liefst 371 MB. Ik heb hem daarom zelf niet aangeschaft, maar zo te zien is het een aanrader voor thrillerliefhebbers.

E-books eregalerijEbooks eregalerij
Zonder deze eregalerij is de opsomming niet compleet. In de eBooks eregalerij zijn Nederlandse klassiekers opgenomen, die voor het merendeel al gratis beschikbaar waren. De eregalerij heeft extraatjes toegevoegd als foto’s, filmpjes en auteursinformatie, en ziet er ook nog eens aantrekkelijk uit. Deze app is gratis. Wie geen iPad heeft kan de boeken ook als ePub downloaden op de website.

VoorleestijdVoorleestijd
Voorleestijd doet een beetje denken aan de Vertragingsapp, behalve dan dat deze app gratis is. Ook hier kun je zoeken aan de hand van het aantal minuten en vervolgens worden fragmenten uit boeken getoond. Zo kun je een voorleesverhaal uitzoeken. Beetje jammer dat het soms gaat om het eerste hoofdstuk van een doorlopend verhaal, zodat je voor het vervolg wel verplicht bent naar de boekhandel te gaan (dat is uiteraard de bedoeling), of naar de bibliotheek (beter voor de portemonnee). Lees meer over Voorleestijd

En verder
Er zijn natuurlijk veel meer apps. Sommige auteurs hebben inmiddels hun eigen app, zoals Karin Slaughter, en er zijn boeken die als app verschijnen. Ze maken gebruik van de extra multimediamogelijkheden van de iPad. Vooral op het gebied van de jeugdliteratuur is er ook al het een en ander beschikbaar aan interactieve boeken, waaronder speciaal voor de iPad gemaakte verhalen. De mooiste hiervan is misschien wel De fantastische vliegende boeken van meneer Morris Lessmore. Maar dat is stof voor een nieuwe blogpost, bij voorkeur geschreven door een collega met jonge kinderen (Irene? Dit is een hint!)

Een vakantie om niet snel te vergeten

Naar catalogus
Naar catalogus

In Het wonderbaarlijke voorval met de hond in de nacht liet Mark Haddon zien hoe goed hij in het hoofd van een 15-jarige autistische jongen kon kruipen. In Het rode huis kruipt hij in het hoofd van zeven personages en doet dit zo goed dat je een week lang logé bent in hun vakantiehuis.

Broer en zus Angela en Richard hebben al jaren weinig contact. Na het overlijden van hun moeder nodigt Richard Angela en haar man en drie kinderen uit voor een vakantieweek in een huis in Wales. Zelf komt hij met zijn tweede vrouw en stiefdochter.

Een week lang wervelt Haddon door de hoofden van de zeven personages waarbij vooral de gedachten van de pubers ontzettend knap beschreven zijn. Hij laat de taal meegolven en dat zorgt voor een enorm spannende roman waarin eigenlijk niks meer gebeurt als in ieder ander “normaal” gezin. Na een week vol confrontaties, kleine openbaringen en onbegrip gaan beide gezinnen weer naar hun eigen huis.
Zelf pak je ook je spullen in, maar Richard, Louisa en Melissa en Angela, Dominic, Alex, Daisy en Benjy blijven op de terugreis nog lang bij je. Een vakantie om niet snel te vergeten.

Bijzondere kinderen in een bijzonder boek

Naar catalogus
Naar catalogus

Ze bestaat echt het meisje dat op de foto hiernaast een klein eindje boven de grond zweeft.
Net als die andere kinderen op de foto’s in het boek De bijzondere kinderen van mevrouw Peregrine van Ransom Riggs.

Het verhaal begint met de 16-jarige Jacob die in de eerste zin zegt dat hij zich er net bij neer had gelegd dat hij een gewoon leven zou leiden.

Dat is wat vroeg in je leven om je er al bij neer te leggen eigenlijk, maar gelukkig voor ons staat even later Jacobs leven volledig op zijn kop. Al begint dat met de tragische en geweldadige dood van zijn geliefde opa.

Door zijn dood komen bij Jacob de verhalen over een weeshuis voor bijzondere kinderen weer boven die zijn opa vroeger vertelde. Hij gaat op zoek naar het weeshuis en komt terecht op een eiland voor de kust van Wales, waar stugge eilandbewoners en een ruïne de perfecte achtergrond vormen voor een intrigerend en duister verhaal.

Het boek ziet er fantastisch uit met schitterende oude foto’s van bizarre mensen en situaties. Een aanrader voor gewone mensen die van bijzondere dingen houden.

De wonderlijke boektrailer waarin opa aan de kleine Jacob een deel van het verhaal vertelt. De trailer is al een aanrader op zich…

Bitter vocht

Bitter vochtHet boek ‘Bitter vocht’ van de Nederlandse journaliste Annet de Jong kreeg lovende recensies (zoals deze), en aangezien de korte inhoud mijn nieuwsgierigheid prikkelde ben ik toch maar weer eens een ‘vrouwenthriller’ van eigen bodem gaan lezen.

Het verhaal in het kort.
Franka, succesvol advocate en workoholic, is door haar vriend naar een kuuroord in Zeeland gestuurd om daar onder het sapvasten eens rustig over hun relatie na te gaan denken. Ze is niet van plan zich veel met haar lotgenoten te gaan bemoeien. Na een paar dagen is het uit met de rust. Een van de gasten overlijdt en Franka gelooft niet in de natuurlijke dood die de arts vaststelt. Ze gaat op onderzoek uit en merkt al gauw dat niet iedereen daar blij mee is.

De hoofdstukken dragen de namen van edelstenen. In het kuuroord, Villa Rozenkwarts, krijgt iedere gast een kamer met de naam van de edelsteen die het beste bij hem of haar past. Achterin het boek krijgen we een lesje in de betekenis die aan de stenen wordt toegekend.

De geslaagde mix van ouderwets detectivewerk à la Agatha Christie, een scheutje relatieproblemen, een paar actualiteiten zoals mislukte cosmetische ingrepen en transgenderoperaties, op smaak gebracht met een mespuntje bovennatuurlijke zaken houdt de aandacht gevangen. Het verhaal loopt als een trein.

Kortom, ik geloof dat ik nu maar eens op zoek ga naar haar voorgaande boeken.
Vuurkoraal was het veelbelovende debuut van Annet de Jong. Van dit boek werden in korte tijd niet alleen meer dan 10.000 exemplaren, maar ook de filmrechten verkocht.

Bekijk ook het weblog van Annet de Jong, met meer recensies en info over haarzelf en haar boeken.
Wie nieuwsgierig is geworden kan het boek hier reserveren.

Lessen in mediawijsheid

Naar catalogus
Naar catalogus

De bibliotheek probeert ons al jaren met lezingen en speciale weken mediawijs te maken en dan vooral te waarschuwen voor het gemak waarmee wij ons hebben en houwen op internet gooien. Misschien zou de bibliotheek kunnen volstaan met een ruime aanschaf van de boeken van Charles den Tex.

Den Tex zit altijd bovenop de actualiteit en net als in vorige thrillers van zijn hand spelen de mogelijkheden van internet, mobiele telefonie en identiteitsdiefstal een rol in De vriend.

Den Tex schrijft in korte zinnen, waar je even aan moet wennen, maar die goed passen bij het verhaal van slimme criminelen en ingewikkelde complotten. Emma werkt voor de Amsterdamse recherche als tolk bij het afluisteren van Kroaten die een aanslag aan het voorbereiden zijn. Niets is wat het lijkt en Emma komt in de problemen als haar vriend op het toneel verschijnt.

De vriend staat niet strak van de spanning maar zelfs een minder strakke Den Tex is altijd nog een Den Tex en daar hebben we er echt maar eentje van in Nederland. Lekker voor op het strand, zonder wifi of mobiel bereik.