Rotmoevie

Rotmoevie
Rotmoevie

Zaterdag 14 september was ik voor het eerst in de bibliotheek van Amsterdam, sta je wel even te kijken als bibliothecaris uit de provincie, maar daar ga ik het niet over hebben. In de bibliotheek werd de Middag van het Kinderboek gehouden, een hele leuke middag gepresenteerd door Ted van Lieshout, een hele leuke man.
Na afloop werd de Gouden Lijst uitgereikt, de prijs voor het beste jeugdboek voor 12 tot 15 jaar. Naast Rotmoevie van Marian de Smet waren Rebel met vleugels van Marcel Roijaards en Zwarte zwaan van Gideon Samson genomineerd.

In Rotmoevie lift Eppo naar het zuiden als hij wordt opgepikt door de 18-jarige Tabby. Beide hebben een reden om weg te rijden van huis, al hebben de ouders van Eppo erop aangedrongen want hij moet “wat van de wereld zien”.

Het verhaal is een onvervalste roadtrip. Een genre op zich, waarin de hoofdpersoon meestal een verleden achter zich probeert te laten om erachter te komen dat het verleden op de achterbank zit.

Eppo en Tabby krijgen in weerwil van hun verschillende karakters een band met elkaar en er groeit een vertrouwen waarin ze elkaar vertellen wat er gebeurd is, al gaat dat gepaard met het nodige gehakketak. Hoe het zit met Eppo en Tabby wordt langzaam duidelijk in dit juweel van een boek.

De Smet schrijft zo helder dat de zinnen je tegemoet glanzen en je ontroerd het boek dichtslaat, mijmerend over liefde, vriendschap en verdriet. De verhalen van Eppo en Tabby vormen een mooi contrast, maar dat moet je zelf maar lezen.

Het boek van Roijaards staat nog op mijn nog-te-lezen-lijstje, maar de jury van de Gouden Lijst moet er een hele kluif aan hebben gehad om de keus te maken. Zwarte zwaan en Rotmoevie zijn me even lief en beide boeken staan nu gesigneerd in de boekenkast. Tussen alle andere romans want dit zijn volwassen jeugdboeken.

Friesland op de Kaart

Kaart van Fryslân
Kaart van Fryslân

Afgelopen donderdagmiddag was het zover: de lancering van de website ‘Friesland op de kaart’. Tresoar, het collectieve geheugen van Fryslân bewaart in zijn depots 30.000 meter aan boeken en documenten over onze provincie.

Een belangrijk onderdeel van dat materiaal is de grote kaartencollectie. Kaarten verbeelden het landschap door de eeuwen heen en zijn een belangrijke bron voor lokale en regionale geschiedenis. In samenwerking met DeeEnAa, dat het online platvorm FrieslandWonderland beheert, is een deel van die kaarten op een nieuwe innovatieve manier beschikbaar gesteld.

Daarbij zijn er twee dimensies aan toegevoegd: de lokale dimensie en de tijd-dimensie. Dankzij het project Fryslân op de Kaart wordt een grote hoeveelheid historisch kaartmateriaal ontsloten en gepresenteerd. Voor iedere Friese plaats is een uniforme serie kaartfragmenten gemaakt. Ruim 270 historische kaarten kunnen, meer of minder transparant getoond worden in Google Maps en of Google Earth. Je ziet dus de oude kaart bovenop de situatie zoals die nu is en door de kaart meer transparant te maken zie je het verschil met hoe het ooit was.

Neem vanaf hier meteen een kijkje op de site en verwonder je over de mogelijkheden.

Een man die Ove heet en een boek dat je niet loslaat

OveAlweer een tip van de Leesditboek-app, en nee, ik heb geen aandelen.

De 59-jarige man die Ove heet is een mopperende control freak en dat maakt hem niet geliefd. Zijn wereld is zwart-wit. De enige die er kleur in bracht was zijn vrouw, en die is er niet meer. Als Ove dan ook nog zijn werk kwijtraakt heeft hij geen reden meer om te blijven leven en op zijn eigen methodische manier bereidt hij het einde ervan voor. Maar hij wordt dwarsgezeten door onhandige buren, een man die op de spoorrails valt en een rommelige zwerfkat.

De maatschappij snapt Ove niet, en Ove de maatschappij niet. Na het eerste hoofdstuk kun je je het nauwelijks voorstellen, maar na verloop van tijd ga je van Ove houden.  De hoofdstukken dragen namen als: Een man die Ove heet en een fiets die hoort te staan waar fietsen horen te staan, en: Een man die Ove heet en een kat die al stuk was. Verder zal ik er niet veel over vertellen, want dit boek moet je gewoon zelf lezen. Een aanrader voor liefhebbers van De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween en De onwaarschijnlijke reis van Harold Fry.

Er zijn weinig boeken die me afwisselend doen glimlachen en zorgen voor een brok in de keel. Er zijn er nog minder die me zover krijgen dat ik binnen ga zitten lezen terwijl buiten het zonnetje schijnt. Dit boek heeft het allebei klaargespeeld. Bovendien staan er juweeltjes van zinnen in, die er om vragen om ingelijst te worden. Het is verbazingwekkend dat dit een debuutroman is. Fredrik Backman (1982) is in Zweden al een bekende blogger en columnist, maar na het verschijnen van dit boek kent de rest van de wereld hem ook!

Heftig kleinood – Wij de wilden

Wij de wilden
Wij de wilden

Amerikaan Justin Torres schreef met het semi-autobiografische Wij de wilden een verhaal dat je meteen de wereld van drie broers intrekt om je pas op het eind ademloos los te laten.

De verteller is bijna 7 jaar en naamloos. De wij uit de titel zijn hij en zijn twee oudere broers die in armoedige omstandigheden opgroeien in een gezin waarin geweld en liefde elke dag een strijd aangaan. Hun ouders zijn als tieners getrouwd, vader is van Puerto Ricaanse afkomst, moeder is blank.

De korte hoofdstukken beleef je door de ogen van het kind. Torres weet zijn stem zo overtuigend neer te zetten, dat je bijna fysiek aanwezig bent. Dat een kind niet alles kan bevatten en je als lezer wel begrijpt wat er aan de hand is, maakt het ritmisch vertelde verhaal schrijnend en een heftig kleinood.

Om een indruk te geven van het ritme de bijzondere stijl de eerste regels van het boek:

“We wilden meer. We sloegen met de achterkant van onze vork op tafel, tikten met onze lepel tegen ons lege kommetje; we hadden honger. We wilden meer lawaai, meer tumult. We draaiden aan de volumeknop van de televisie totdat onze oren pijn deden van het geschreeuw van boze mannen. We wilden meer muziek op de radio; we wilden beats; we wilden popmuziek. We wilden spieren op onze magere armen. We hadden vogelbotjes, hol en licht, en we wilden meer massa, meer gewicht. We waren zes graaiende handen, zes stampende voeten; we waren broers, jongens, drie kleine koningen verstrikt in een strijd om meer.”

Gideon Samson, een groot talent

Zwarte zwaan
Zwarte zwaan

Gideon Samson is als schrijver een lefgozer. Allereerst begint hij het boek met een goed passend citaat van Johan Cruijff: “De waarheid is nooit precies zoals je denkt dat hij zou zijn.” Ik bedoel maar, in welk jeugdboek vind je een citaat van de eeuwige nummer 14, ongekroonde aanvoerder van de aforisme?

Daarnaast voert Samson de 12 jarige Rifka op, een manipulatief kind dat gaandeweg het verhaal alleen maar onsympathieker wordt. En als laatste speelt het verhaal zich in drie gedeelten af, een gewaagde constructie waarin Samson speelt met het tijdsverloop en waarmee hij laat zien wat voor groot talent hij is.

In Voor maken we kennis met Duveke, een lieve meid met een harstvriendin, Rifka. Duveke laat zich meeslepen in alle dwaze acties die Rifka bedenkt en in eerste instantie denk je dat Rifka te veel energie heeft of iets dergelijks. Deze gedachte wordt al snel naïef als ze haar grote plan uitlegt aan Duveke.
In Na volgen we Olivier, de oudere broer van Duuv, die een onvoorwaardelijke liefde voelt voor zijn zus.
In Tijdens duiken we in het hoofd van Rifka, niet een plezierige plaats om te verkeren. 

Samson zet ieder personage haarscherp neer met groot inlevingsvermogen, voert de spanning op, schrijft geweldige dialogen, weet met gemak een beklemmende sfeer op te roepen en komt met een rechtse directe op het eind van het boek.

PS.
Zwarte zwaan heeft een ZIlveren Griffel gewonnen in de categorie vanaf 9 jaar. Je vraagt je af of de juryleden van de Kinderboekenweek een gaatje in het hoofd hebben. Misschien word ik met het verstrijken van de jaren een moraalridder, maar volgens mij krijgt een 9-jarige nachtmerries van dit geweldige boek. In de bibliotheek staat het tussen de C-boeken, voor 12 jaar en ouder. Als je dat laatste nou ’s even anders leest, voor 12 jarigen en voor ouders, dan ben je meteen bij de groep lezers die dit boek ook moeten lezen van deze moraalridder.

Juli Zeh en scherpe rotsen

Juli Zeh
Juli Zeh

Sven heeft Duitsland verruild voor Lanzarote. Een advocatencarrière voor dat van duikinstructeur en probeert op het eiland te leven zonder te oordelen want dan kom je niet in de problemen.

Dit leventje leidt hij al 14 jaar als een aantrekkelijke soap-actrice met ambities en een oudere schrijver met een writer’s block hem 14 dagen inhuren. Deze twee trekken Sven in een driehoeksverhouding die net zo scherp en gevaarlijk is als de rotsen voor de kust van Lanzarote.

Het verhaal wordt achteraf verteld door Sven, doorsneden met dagboekfragmenten van Jola, de actrice. Hierdoor vraag je je al snel af waar de waarheid ligt in deze psychologische roman. Juli Zeh maakt gehakt van Svens illusie om, letterlijk, weg te duiken voor de wereld en een paradijselijk leven te leiden. De wereld staat op de stoep en belt aan en zet een voet tussen de deur als je open doet.

In de adembenemende ontknoping speelt de nultijd een grote rol. Nultijd is de maximale tijd die je op een bepaalde diepte kunt doorbrengen zonder dat je decompressiestops hoeft te maken [omschrijving afkomstig van Encyclo]. Die tijd heeft Sven overschreden tijdens de laatste duik en in de 14 dagen dat het stel op het eiland is, beschadigd laat hij het eiland en het paradijselijke leven achter zich.