Leven met de keuzes die je maakt

darkJason Desson is bezig met het bereiden van het avondeten, omringd door zijn geliefden. Zoon Charlie is bezig met zijn huiswerk aan de keukentafel. Zijn vrouw Daniela nipt aan een wijntje, zittend op het keukeneiland.

Hij is natuurkundeleraar op een doorsneeschool en heeft jaren geleden zijn wetenschappelijke ambities op een zacht pitje gezet.
Een bewuste keus voor een huiselijke leven. Desson is gelukkig.

Zijn leven wordt op de kop gezet, als Jason besluit het feest te bezoeken van een vroegere studiegenoot.
Een ontmoeting in een donkere steeg is het begin van pure speculatieve science fiction in thrillerformaat.

Crouch ken ik van zijn Wayward Pines-trilogie. Hij is niet de meest begenadigde schrijver, maar allemachtig, net als in zijn trilogie weet hij je bij de lurven te pakken en sleurt hij je mee in zijn hersenkronkels. Wat als? staat er op de omslag, twee woorden die perfect weergeven waarom het gaat in dit boek van Blake Crouch. Ik ga helemaal niks zeggen over de inhoud van Dark Matter, laat je gewoon meevoeren op de waanzinnige reis van Desson.

Wil je toch wat meer weten over de inhoud, luister dan naar de schrijver zelf die in 12.64 seconden het boek introduceert.

Turis

turis-omslagSoms stuit je op een nieuwe schrijver, waarbij je het gevoel hebt van hem of haar -want het kan net zo goed een vrouw zijn, geen misverstand daarover- wil ik alles lezen. Özcan Akyol is zo’n schrijver. Hij behoort tot de tweede generatie Turkse Nederlanders en debuteerde in 2012  met het boek Eus. De filmrechten werden een maand na verschijning gekocht door filmproducent Eyeworks. Dit jaar verscheen de autobiografische roman Turis.

De schrijver groeit op in een probleemgezin in Deventer dat gebukt gaat onder een tirannieke vader (Turis) die veel drinkt, met iedereen ruzie maakt en zijn kinderen een schuldcomplex aanpraat. Turis is bovendien een overspelige echtgenoot en zijn vrouw denkt dat hij een kind heeft verwekt bij een minnares ergens in de buurt van hun vakantiehuis in Mersin (Turkije) De spanningen lopen hoog op en de schrijver vraagt zich hardop af of er meer kinderen bestaan van wie de ouders afzonderlijk van elkaar op dezelfde avond met zelfmoord dreigen.

Hij wil zichzelf ophangen aan die oude boom. Voor iemand die een streep onder zijn leven wilde zetten stond hij er erg relaxed bij – bijna laconiek.

Op een goede dag besluit Özcan samen met een vriend naar Turkije te vliegen om de gangen van zijn vader na te gaan. Deze zoektocht naar de waarheid moet resulteren in een scheiding tussen zijn ouders.

In dit mysterieuze land heb ik louter herinneringen aan mislukte vakanties, oneindige familieruzies en mijn besnijdenis.

Ondertussen krijgt hij verkering met Tess. Ze is de dochter van een welgestelde familie uit Het Gooi. Vanaf het allereerste  begin wordt Özcan tegengewerkt. Het is duidelijk dat hij nooit kan voldoen aan de hoge verwachtingen van haar ouders. Het grote leeftijdsverschil werkt in zijn nadeel, de baan als schrijver nemen ze niet serieus en zijn Turkse afkomst  wordt ook niet als een pluspunt beschouwd voor het slag mensen dat de gang naar een Turkse kruidenier als een inheemse safari beschouwt. Op zijn beurt vraagt de schrijver zich af of hij niet te zeer belast is met het erfelijk materiaal van zijn vader om een goede partij te zijn voor de beeldschone Tess.

 Hoewel ik die mensen niets heb aangedaan, zetten ze hun treiterterreur en geestelijke druk voort, met een haast psychopathische geestdrift.

Waarin schuilt nu de kracht van dit boek. Moeilijk, moeilijk, moeilijk. Het is met vaart geschreven en de auteur heeft een haarscherp oog voor menselijke relaties. De (droogkomische) humor ontbreekt niet en er wordt niemand gespaard. Beklemmend, indringend, ontroerend en ga zo maar door. Ik vond het een prachtig boek.

Over schandpalen en psychopaten

Jon Ronson is een vrij unieke journalist. Het ligt voor de hand om Jon Ronson te vergelijken met Louis Theroux. Net als Theroux heeft Ronson oog voor merkwaardige en controversiële onderwerpen en stapt hij op mensen af met een zekere onbevangenheid waarmee hij zijn de geïnterviewde ontwapent. Groot verschil is dat Theroux een hele batterij medewerkers en researchers achter zich heeft en Ronson alles in zijn uppie doet en daar verslag van doet in goed geoliede proza.

Ronson werd bekend met The Men who stare at Goats, het verbijsterende verhaal over een experimenteel Amerikaans legeronderdeel dat zich bezighield met paranormale oorlogsvoering.

ronson2In De Psychopatentest raakt Ronson gefascineerd door het gegeven dat 1% van de bevolking psychopaat is, maar dat het aantal psychopaten op belangrijke functies veel hoger lijkt te liggen. Ronson gaat op onderzoek uit.
Hij heeft contact met de bedenker van de Psychopaten-checklijst. Met de bedenker van de DSM, het standaardwerk voor psychiatrische diagnostiek (Ronson blijkt zelf al ruim boven een tiental stoornissen te komen). Met vermeende psychopaten en een zelfbenoemde messias.
Verwacht geen duidelijk antwoord op de vragen die Ronson zelf opwerpt. Bijna laconiek vergaart Ronson zijn verhalen en schrijft die met de nodige humor en zelfspot op. En toch zet hij je aan het denken. Al was het alleen maar over de DSM-5. Zijn de geestelijke stoornissen in dit werk wel allemaal stoornissen en wil je ze als stoornis benoemen? Ben je een psychopaat als je 50% van de kenmerken hebt, of pas bij 60%?

ronson1In Dit is vernederend zoekt Ronson contact met een aantal slachtoffers van public shaming op de sociale media. Iemand als Justine Sacco, die een poging tot (weliswaar beroerde) humor zag sneuvelen in een volksgericht. Vlak voordat ze op het vliegtuig naar Kaapstad stapte, tweette ze: Op weg naar Afrika. Hopen dat ik geen aids krijg. Grapje. Ik ben blank!
Tijdens haar vlucht ontplofte internet. Justine Sacco moest ontslagen worden, was een van de meest gematigde tweets die haar deel waren. Sacco’s leven zoals ze dat kende, was voorbij dankzij haar tweet.

Ronson doet verslag van wat er gebeurt als je digitaal afgemaakt wordt. We leven in een tijdperk waar zogenaamde reaguurders beter tot 140 kunnen tellen voordat ze evenzoveel tekens de digitale ether in smijten, 140 tekens vol van eigen gelijk en morele superioriteit. Het is tamelijk schokkend als je ziet wat de impact is van de digitale schandpaal. Uiteindelijk gaat het boek vooral over schaamte en dat illustreert Ronson met uitstapjes naar de gevangenis en een SM-kelder (niet een sociale media-kelder, maar die andere afkorting).

Ronson staat middenin zijn verhalen en brengt controversiële onderwerpen toegankelijk, met de nodige humor en, heel verrassend, met de nodige spanning. Je wilt verder lezen omdat je wilt weten hoe het afgelopen is met die ene psychopaat, of die journalist die zelf verzonnen citaten van Bob Dylan publiceerde. Een plezier om te lezen die Jon Ronson.

Video’s:
Ted Talk over De psychopatentest
Ted Talk over Dit is vernederend

 

 

Tragiek van het verwoesten van een eeuwenoud landbouwgebied

mijnboek
Nynke Andringa 

stoo;pAls boerendochter en wonend in landbouwgemeente het Bildt kan ik erg genieten van een eindeloos goudgeel graanveld, een uitbundig bloeiende aardappelakker of een weiland met Frysk stamboekvee. Op het 500 jaar geleden ingepolderde Bildt zie je de schoonheid in de landerijen: natuur door boeren in cultuur gebracht. Vanaf de Bildtdijken zie je uit over tot de horizon reikende akkers.

Dit is mijn hof van Chris de Stoop gaat over het verdwijnen van zo’n landschap. De havenuitbreiding van Antwerpen en verdieping van de Schelde zijn de redenen dat duizenden hectares landbouwgrond in (Zeeuws-)Vlaanderen ter compensatie moeten wijken voor nieuw aan te leggen natuurgebieden. De overheid gaat tot onteigening over. Een hele streek met de vruchtbaarste velden van Europa wordt prijsgegeven.

Ook de Hedwigepolder, “volgens veel mensen de mooiste polder van de hele regio door de mengeling van akkers, weiden, dreven, bosjes en plassen”,  moet ontpolderd worden. Een afspraak die over de hoofden van de bewoners heen werd gemaakt en in een verdrag tussen Nederland en België werd vastgelegd. Jarenlang is er strijd gevoerd over deze teruggave aan de natuur, terwijl het gebied al vóór de 80-jarige oorlog bedijkt was. Een grote meerderheid van de Zeeuwen en de Vlamingen uit dit gebied is fel tegen, omdat men dit een onverdraaglijke gedachte vindt. De bewoners voelen zich in hun bestaan en tot in hun hart geraakt. En met name de Zeeuwen snijdt het door de ziel om polders aan de rivier te geven terwijl zij de watersnoodramp van 1953 hebben meegemaakt. Verbeten komt de streek in opstand. Maar men wordt niet gehoord door de overheid en de macht van natuurorganisaties, door de bevolking “de groene maffia” genoemd,  is groot. De arrogantie waarmee men de bewoners en de boeren tegemoet treedt is onthutsend en verbijsterend.

De auteur van dit persoonlijke relaas is de jongste van de twee zonen in een boerengezin en geboren en getogen in dit gebied, zijn hart ligt in de polders en bij de bevolking. Hij wordt journalist. De oudste zoon was voorbestemd om boer te worden, en zijn hele bestaan ís het boerenleven, hij leeft voor zijn vee en akkers. Zoals bij de meeste boeren is het boer-zijn voor hem een roeping. Hij raakt verbitterd door de houding van de overheid en de natuurorganisaties, de macht die zij uitoefenen en het miskennen en niet-horen van de plaatselijke bevolking en boeren. Daarnaast gaat hij steeds meer gebukt onder de voortschrijdende regelzucht vanuit den Haag en Brussel. Het wordt bijkans onmogelijk om als boer je bedrijf uit te oefenen. Van nabij weet ik hoe boeren in toenemende mate ingeperkt worden door talloze regels en dat er in de loop der jaren een enorme papierwinkel is ontstaan. Alles moet tot in het absurde geregistreerd en verantwoord worden. Eén klein administratief foutje kan leiden tot een boete van duizenden euro’s.

Nadat zijn broer een eind aan zijn leven heeft gemaakt, keert de auteur terug naar de hoeve en probeert zo goed mogelijk het boerenbedrijf voort te zetten, voor zolang dat nog zal duren.

Dit boek ademt onmacht, verlies en pijn over de teloorgang van een groot landbouwgebied. Waarin de verlaten boerderijen langzaam maar zeker verpauperen of worden afgebroken. Waarin dorpen ontvolkt raken. Een hele streek die eeuwenlang landbouwgebied was, wordt omgevormd tot “gemaakt” natuurgebied.

Komend uit een boerenfamilie greep dit boek me aan. Het gedwongen moeten stoppen als boer gaat gepaard met veel emoties en verdriet. Maar dat de natuurlobby zoveel macht heeft en op zo’n aanmatigende manier met mensen omgaat zonder een greintje empathie, heeft me ontsteld. Een lezenswaardig en tot nadenken stemmend boek.