Neurologen in de 19e eeuw

runaRuna is een historische roman met horrorachtige elementen, waarin feit en fictie worden verweven in een meeslepend verhaal.

De grondlegger van de neurologie Jean-Martin Charcot staat aan het roer in de Salpêtrière-kliniek in Parijs. Een klein dorp in de wereldstad waar duizenden patiënten wonen onder erbarmelijke omstandigheden.
In de 19e eeuw stond de neurologie in de kinderschoenen. Dat houdt in dat zelfingenomen doktoren zonder scrupules proefpersonen gebruiken om meer kennis te verwerven over ons brein.
Het wekelijkse hoogtepunt zijn de openbare colleges die Charcot geeft in de kliniek. Een gezellig en leerzaam avondje uit vanuit het perspectief van medisch geïnteresseerden en studenten. Tijdens de colleges toont hij hysterische vrouwen waar hij experimenten op uitvoert. Vrouwen zijn er namelijk genoeg in de kliniek. Als vrouw werd je afgevoerd als je te promiscue was, of als je je niet wilde voegen naar de omgangsvormen.

Het verhaal draait om Jori Hell, een student geneeskunde uit Zwitserland, die hoopt te kunnen promoveren in de kliniek. Hij heeft voor de geneeskunde gekozen om zijn jeugdliefde te genezen, Pauline. Zij lijdt aan wisselende stemmingen oftewel hysterie en melancholie, zoals dat zo mooi heet en brengt af en aan haar leven door in klinieken.

Door het wegsnijden van het juiste stukje hersenen hoopt hij Pauline te kunnen genezen, maar wil dit eerst uitproberen op een aantal proefpersonen.
Naast het verhaal van Jori spelen andere personages een rol. Een gepensioneerde politieagent, twee zwerfkinderen en de tienjarige Runa. Zij reageert op geen enkele behandeling en de schrijfster wekt de indruk dat ze bezeten is van een kwade geest. Dat neigt naar horror, maar de ware horror zit tussen de muren van de kliniek. Natuurlijk het is bijna anderhalve eeuw geleden, maar regelmatig lopen de rillingen van afgrijzen over je rug door de beschrijvingen van de behandelingen.

Vera Buck beschrijft in haar debuut beeldend en authentiek de duistere beginjaren van de psychiatrie. Tegelijk fascinerend en shockerend. Hier en daar wat traag, maar dat past wel bij het tijdsbeeld.

ps. Tijdens het lezen moest ik regelmatig denken aan die prachtserie The Knick.

Een hartverscheurend mooi boek

mijnboek

Nynke Andringa

hanya

Soms lees je een boek dat je volledig in de greep krijgt. Dat overkwam mij met Een klein leven van Hanya Yanagihara.  Het is een prachtig geschreven verhaal en tegelijkertijd schokkend.

Vier jongens komen op de universiteit met elkaar in contact en sluiten vriendschap voor het leven.  Het leven van deze vrienden wordt vanuit wisselend perspectief verteld, waarbij Jude de centrale en bindende figuur is. De onderlinge vriendschappen ontwikkelen zich, ook al waaieren hun levens uit elkaar en zien ze elkaar soms maanden niet. De vriendschap blijft, ondanks wrijvingen en verwijderingen, want de banden zijn hecht.

Jude is zeer gesloten over zijn leven voor zijn 16e, ook tegenover zijn vrienden laat hij er niks over los. Gaandeweg het boek kom je als lezer meer te weten over de traumatische verschrikkingen in zijn jeugd die hem voor het leven psychisch en fysiek hebben beschadigd. Hij torst het verleden met zich mee als een groot geheim, is onmachtig erover te praten en heeft een verwrongen zelfbeeld.

”Maar dan kan hij zich net zo goed afvragen – wat hij ook vaak doet – waarom hij de afgelopen achtentwintig jaar van zijn leven heeft laten bepalen door de eerste vijftien. Hij heeft onnoemelijk veel geluk gehad, hij leidt een leven waar anderen van dromen, dus waarom blijft hij de gebeurtenissen van zo lang geleden dan steeds opnieuw voor zich zien en afspelen in zijn geest? Waarom kan hij niet gewoon genieten van het heden? Waarom moet hij zijn verleden zo veel eer gunnen? Waarom wordt het steeds levendiger in plaats van doffer, naarmate hij het verder achter zicht laat?” Bepaalde gedeelten zijn heftig en hartverscheurend om te lezen. Toch zit er in het boek ook de nodige humor, dat het geheel luchtiger maakt.

Het gaat te ver om te zeggen dat je dit boek in één adem uitleest want het telt 750 pagina’s, maar ik kon er niet in ophouden. Een boek dat je bijblijft.

De dag van de Zonnewende

De dag van de zonnewendeDit is het vervolg op De schaduw van de Kauri-boom waar ik eerder dit jaar over schreef. In dit derde deel volgen we de inmiddels volwassen geworden vriendinnen Atamarie en Roberta en de broers Kevin en Patrick.
Kevin, die te boek staat als vrouwenversierder, krijgt de schrik van zijn leven wanneer blijkt dat zijn laatste verovering zwanger is. Aangezien hij beslist niet met haar wil trouwen neemt hij een drastische beslissing die nogal emoties teweeg brengt in zijn omgeving. Patrick schiet te hulp en denkt met zijn plan de ultieme oplossing te hebben gevonden. Maar of de rest daar ook zo over denkt?

Atamarie en Roberta rondden ondertussen beide hun universitaire studie af en staan nu voor de vraag wat ze willen gaan doen in hun leven. Roberta neemt een dappere beslissing door de liefde van haar leven achterna te reizen. Atamarie hoopt met haar geliefde ooit te kunnen vliegen, maar zal dit gaan lukken met de persoon die ze voor ogen heeft?

De dag van de zonnewende is het laatste deel in de Elizabeth Station serie en wat mij betreft de mooiste.  Het boek raakt je met zijn treffende beschrijvingen van landschappen, mensen en sferen. Lark weet wederom van begin tot eind te boeien, en dat is knap in een boek dat 640 pagina’s telt.

 

 

 

Fijn vervolg Montefiore

montefioreWat tref ik het toch weer. Ik ben gek op vervolgverhalen én op Santa Montefiore dus ik was in de wolken toen ik van mijn moeder hoorde (nog bedankt mam!) dat er een vervolg bleek te zijn op De vrouwen van Kasteel Deverill

Het tweede deel in de Deverill-saga heet Als de rododendron bloeit en heeft alles waar je zo van houdt bij Montefiore. Drama, onbereikbare liefdes en onverwachte wendingen.

Het knappe van deze schrijfster vind ik dat je meteen weer helemaal in het verhaal zit. Ik heb het eerste deel meer dan een jaar geleden gelezen maar pakte moeiteloos de draad weer op. Ik wist nog precies wie de personages waren en wat ze in het eerste deel meegemaakt hadden. Zo knap dat Montefiore dit voor elkaar krijgt!

Het verhaal van de drie meiden die we leerden kennen in de vrouwen van kasteel Deverill gaat verder in dit tweede boek. Zou Kitty nu dan toch gelukkig worden met Jack? En zal Celia, die altijd in Londen heeft gewoond, kunnen aarden nu ze naar Ierland komt? En Bridie? Blijft ze in Amerika of kan ze Ierland maar niet vergeten?
Op deze en nog veel meer vragen vind je in Als de rododendron bloeit  het antwoord. Maar zoals we van de schrijfster gewend zijn rijzen er ook weer allemaal nieuwe vragen…

De boeken zijn prima los van elkaar te lezen, maar wil je echt optimaal genieten dan raad ik je toch aan om eerst deel één te lezen. Dan heb je straks extra plezier van dit tweede deel en van deel drie, die in de maak is. Ik kan niet wachten.

Meesterverteller Maarten

de-moeder-van-ikabod

In het boek ‘De moeder van Ikabod’ wordt de wereld van Maarten ’t Hart beschreven aan de hand van 18 grotendeels autobiografische verhalen. Het eerste verhaal gaat over een bakkerij in zijn geboortedorp Maassluis. We hebben het dan een over een tijd waarin de consument nog trouw zijn brood haalde bij de lokale bakker, liefst langs de verzuilde geloofslijn. De gereformeerde dorpeling ging naar de gereformeerde middenstander en de hervormde naar de concurrent.

Het verhaal krijgt een merkwaardige wending wanneer de hoofdpersoon ternauwernood aan verdenking van aanranding van één van de bakkersdochters kan ontkomen. We zien dit vaker in de verhalen van ‘t Hart. Hij plaatst zich zo nu en dan in de slachtofferrol, maar zorgt er ondertussen wel voor dat hij er niet al te zwaar onder gebukt gaat en krijgt niet zelden de lachers op zijn hand.

In het titelverhaal wordt de ik-figuur te elfder ure opgetrommeld om de zondagsdienst op de orgelbank te vervullen. De te spelen liederen worden pas op het laatste moment opgestuurd, zodat de schrijver vrijwel geen tijd heeft om ze in te studeren. Als het moment daar is blijft de kerk vrijwel leeg. Na afloop van de dienst voelt de schrijver, die wat verliefdheden betreft naar eigen zeggen -de gezegende staat van immuniteit heeft bereikt-, zich sterk aangetrokken tot de vrouwelijke dominee.

Niets stookt de als zilvervisjes door je bloedbaan schietende hormonen  meer op dan de vrolijke lach van een vrouw van wie je reeds gecharmeerd bent.

Of een vrouw aantrekkelijk oogt hangt voor 85% af van de haardracht. Wij mannen zijn slachtoffer van de krultang.

In zekere zin doen de verhalen van Maarten ’t Hart denken aan die van Bob den Uyl. Ook hier kwam vaak een licht melancholische ondertoon naar voren en belandde de schrijver –buiten zijn schuld om- in allerlei merkwaardige situaties, waaruit hij zich slechts ternauwernood kon redden.

Bekende thema’s komen steeds terug in de verhalen van ’t Hart zoals de klassieke muziek, het geloof, de biologie, het beroep van zijn vader als grafdelver, maar ook zijn geboortestreek. Dat de schrijver een sterke afkeer heeft van interviews, pr activiteiten voor de uitgever, publieke optredens en filmploegen over de vloer, wisten we al. Toch is hij er door zijn uitstekende vertelkunst weer in geslaagd een prachtige bundel samen te stellen, waarin alledaagse gebeurtenissen worden omgetoverd tot afgeronde verhalen.

 

 

Het zuur en het zoet

Wat kan mij gebeuren; leven met René GudeWat kan mij gebeuren? Die vraag is de titel van een boek over René Gude, filosoof, schrijver, optimist en Denker des Vaderlands. Heel veel, is het antwoord. Zijn vrouw Babs van den Bergh stuurde tijdens de zeven jaren die zijn ziekte duurde lange mails naar vrienden en bekenden. Hierin hield ze hen op de hoogte van de ups en downs, hoop en vrees en alle praktische zaken die samenhingen met de slopende ziekte van haar man. Het begon met een gebroken been; lastig maar niet echt verontrustend. Achteraf gezien was botkanker de oorzaak. Vele pijnlijke behandelingen en operaties volgden, het been moest eraf, er waren uitzaaiingen en dankzij de media weten we hoe het is afgelopen. Babs van den Bergh wisselt de e-mails uit die jaren af met haar persoonlijke verhaal. Babs en René hielden de moed erin, werkten zoveel mogelijk door en hadden gelukkig een groot netwerk van behulpzame vrienden en kennissen.

Geen vrolijk verhaal, maar toch met de nodige humor. Een bijzondere en ontroerende leeservaring.

Dan nu het zoet. Als ik zeg dat ik graag romans lees met een positief einde, omdat het leven al genoeg narigheid biedt, dan bevind ik mij in goed gezelschap. Ook Babs van den Bergh had regelmatig lichte lectuur nodig als tegenwicht:

Mijn leesgewoonten had ik langzamerhand aan de wilgen gehangen – uit moe- en verslagenheid. Ik wendde me tot oude, comfortabele liefdes, youngadultliteratuur en downright kinderboeken. Geen experimenten meer, geen nieuwe schrijvers, vooral geen Nederlandse naargeestigheid van in het leven teleurgestelde mannen die daar scherpzinnig gewag van weten te maken. (…) Een boek moest erin gaan als koek en me meenemen naar een begrijpelijk universum met het liefst een goede afloop.

How to find love in a bookshop Dan is How to find Love in a Book Shop van Veronica Henry een aanrader. Een positief verhaal, typisch Engels sfeertje en happy endings bij de vleet. Dit boek eindigt niet met een sterfgeval, maar begint ermee, namelijk dat van een geliefde boekhandelaar. Zijn dochter probeert de boekhandel over te nemen, wat nog niet meevalt gezien de financiële situatie van de zaak. Haar lotgevallen en die van een aantal dorpsgenoten staan centraal, en elk van de hoofdrolspelers wordt in een paar bladzijden zo trefzeker neergezet dat het geen enkele moeite kost om met hen mee te leven. Heerlijk leesvoer voor degenen die niet bang zijn voor – niet al te moeilijk – Engels. Merkwaardig genoeg zijn er maar weinig boeken van Veronica Henry in het Nederlands verschenen, maar zo te zien is wordt er gewerkt aan een vertaling van dit boek.

Babs van den Bergh in DWDD
Babs van den Bergh in DWDD