Kun je liefhebben met een hart vol geheimen?

Als ik de titel zie bij het inwerken van de nieuwe boeken ben ik meteen geïntrigeerd. Wat een mooie poëtische titel: Een vraagteken is een half hart. Dat spreekt mij als dichter enorm aan. Het boek begint in het Nu en dat is New York 2017 en later ook in Visby. Daarna speelt het verhaal zich afwisselend af in het Nu en Toen. Toen is Heivide, Gotland, 1979 en Stockholm en Parijs.

Elin is een succesvolle fotografe in New York en ze lijkt gelukkig. Ze werkt zoveel uren op een dag dat er bijna geen privé meer over is. Tot ze een kaart ontvangt vanaf haar geboorte-eiland. Hierna wordt ze overvallen door herinneringen aan haar jeugd. De dingen die toen zijn gebeurd hebben nog steeds een grote invloed op haar leven. En hoe zou het met Fredrik zijn, haar vriend voor het leven? Haar man en dochter zijn ondertussen van haar vervreemd maar laten haar niet helemaal los. Gelukkig maar want Elin heeft hier en daar wel een duw nodig.

Een vraagteken is een half hart neemt je mee en laat je voelen. Het leest als een trein. Het is dan ook geen verrassing dat het een bestseller is. De vertaalrechten werden al aan 25 landen verkocht. En misschien heeft het mijn blog helemaal niet nodig om veel gelezen te worden. Maar ik kan het toch niet laten omdat ik het zo’n prachtige roman vind.

Eerder schreef Sofia Lundberg haar debuutroman, Het rode adresboek. Ook dat werd onmiddellijk een internationale bestseller. Beide boeken zijn in onze bibliotheken te krijgen. Reserveren is handig. Dat kan met onderstaande button of aan de balie van je bieb.

Viktor

Met Viktor schrijft Judith Fanto een hartveroverende, waargebeurde familiegeschiedenis over de betekenis van familiebanden. Je bent Joods als je een Joodse moeder hebt. Maar hoe werkt het allemaal in een Joodse familie waarin niet gepraat wordt over opgepakt, gedeporteerd en vermoord. Maar alleen over de onschuldige begrippen: weggehaald, op transport gesteld en omgekomen. Geertje de jongste telg van de familie vind het lastig omgaan met de Joodse identiteit en de angst en schaamte van haar familie. Het lijkt wel of de familie Rosenbaum nog steeds onderduikt.

Het verhaal over Viktor begint in Wenen, 1914. Viktor redt het weeskind Bubi uit een vijver en deze jongeman wordt opgenomen in de gegoede Weens-Joodse familie Rosenbaum. We volgen de jongemannen tijdens het opgroeien. Viktor lijkt maar niet te willen deugen en ontpopt zich als rokkenjager. Zijn vader vind dat vreselijk en laat zijn zoon zelfs onderzoeken door een zenuwarts. Maar Viktor beschermt wel iedereen die hij liefheeft als de Tweede Wereldoorlog zijn intrede doet.

Geertje gaat op zoek naar haar familiegeschiedenis en zo komen de verhalen van Geertje en haar oud-oom Viktor uiteindelijk samen. Opgroeien in de schaduw van ouders met een oorlogstrauma. Judith Fanto beschrijft het in deze rijke en liefdevolle ode aan haar familie waarin ze haar eigen plek heeft gevonden.

Deze debuutroman over identiteit heeft mij vanaf het begin gegrepen. De sprongen van Geertje naar Viktor maken dat het boek leest als een trein.

Als je na het lezen van dit blog zin hebt om deze roman te lezen dan kun je het hieronder reserveren.

Never judge a book by its cover

mijnboek
Door Betty Wiersma

Ik pakte dit boek vanwege het uiterlijk. Een oppervlakkige keuze, zul je misschien zeggen, maar ik moet bekennen dat ik meestal op deze manier kies. Als de buitenkant van een boek mij niet aanspreekt en ik weet niets van de schrijver, dan is de kans erg klein dat ik het lees. Voor mij gaat Never judge a book by its cover dus niet op.

wahaOp de voorkant van dit boek lees ik, in handgeschreven letters, dat het om een moordgeschiedenis gaat. De schrijfster is Zweeds. De combinatie van een Zweedse schrijfster en een moordverhaal bevalt mij meestal goed dus besluit ik het te gaan lezen.

Ik heb er geen moment spijt van gehad, maar het was niet een Zweedse moord met een ontknoping zoals ik het had verwacht. Het is meer een spannend familieverhaal.

Het verhaal speelt zich voor het grootste deel af in Tornedal op het Finse platteland. Hier woont het gezin Toimi. De schrijfster laat je kennis maken met de, maar liefst 14, leden van het gezin. Ze doet op een geheel eigen manier, met humor en spanning.

Vader Pentti Toimi is, nukkig, onberekenbaar, ontoegankelijk en regeert met harde hand. De 3 oudste kinderen zijn het huis uit en 2 kinderen zijn op jonge leeftijd overleden. De andere kinderen wonen allemaal nog thuis op de boerderij, waar de omstandigheden hard zijn.

De gezinsleden zijn erg verschillend en toch allemaal onherroepelijk aan de familie verbonden (“Er zit zoveel kracht in gezamenlijkheid”) Annie, de oudste dochter, die inmiddels in Stockholm woont en zwanger is. Esko de oudste zoon die hoopt de boerderij over te kunnen nemen. Hirvo de zoon die met dieren kan praten en al die anderen. Opgroeien in dit gezin heeft beperkingen en is benauwend en er zijn veel botsingen tussen de broers en zussen en hun ouders.

Het gezin Tomio is geen doorsnee gezin door het aantal kinderen en hun overheersende vader. Ik kreeg door het lezen al snel een band met dit gezin. Door de manier van schrijven blijf je nieuwsgierig. Er hangt vanaf de eerste pagina spanning in de lucht. Er moet iets gebeuren met de autoritaire vader van het gezin, dat is duidelijk. Maar gaat moeder Siri ook daarmee akkoord en hoe pakken ze dit aan en wie krijgt welke rol?

Testament is in 2019 verschenen en stond op de bestsellerlijst in Zweden.

Ik begrijp wel waarom. Het is een aanrader.

reserveer

Durven zijn wie je bent

Dit blog schreef ik ongeveer een jaar geleden al, maar belandde onder op een stapeltje omdat er andere boeken en blogs voorbij kwamen. Nu Black Lives Matter echter weer volop het nieuws domineert, leek het mij een goed idee om dit blog alsnog te plaatsen. Een boek kan je de mogelijkheid bieden om door de ogen van een ander te kijken, om deel te nemen aan een leven dat je zelf niet kent. Niet Te Stoppen is zo’n boek.

In oktober 2017 plaatste mijn collega Robert een blog over het debuut van Angie Thomas, het veelgeprezen The Hate U Give. Naast het gedrukte boek en e-book is hiervan ook de speelfilm op DVD te leen in de bibliotheek, dus mocht je minder tijd hebben om te lezen en toch dit indrukwekkende verhaal willen leren kennen: sla je slag. Ik kwam er nog niet aan toe het boek te lezen, maar bij de film werd ik behoorlijk emotioneel….

angieIn Angie Thomas’ tweede YA roman Niet Te Stoppen is het hoofdpersonage wederom een zwart tienermeisje dat opgroeit in de achterstandswijk Garden Heights. De zestienjarige Bri heeft maar één droom: beroemd worden als rapper. Aan talent en doorzettingsvermogen ontbreekt het haar niet, maar de armoede en vooroordelen waar ze tegen moet vechten werken haar tegen. Als ze al haar frustraties in een rap stopt die viral gaat komt de roem ineens wel heel snel dichtbij. Het is echter niet de roem die ze wenst: het publiek ziet haar als een gangster en crimineel.

Hoofdvraag in Niet Te Stoppen is: durf je te zijn wie je werkelijk bent of ga je je gedragen naar het beeld dat men van je heeft? Waarschijnlijk is dat een vraag waar heel veel mensen mee worstelen, maar als je leeft in de omstandigheden zoals Bri dat doet kan je keus voor het een of het ander heel bepalend zijn voor het verloop van de rest van je leven.

Een boek dat niet alleen maar gaat over rappen, maar ook  over familierelaties, racisme, vriendschap en liefde. De raps van Bri zijn vertaald door de Nederlandse rapper Akwasi, waardoor je al lezend de flow voelt van de muziek.

reserveer

Boekrecepten en fabeldieren

Normaalgesproken blog ik over boeken voor de doelgroep 12+ en 15+, maar voor deze keer maak ik een uitzondering. Want dit boek, Het Geheim van de Malamander, is zo magisch goed geschreven en neemt je zo heerlijk mee in een verhaal dat het ook voor lezers buiten de officiële doelgroep (10+) meer dan de moeite waard is.

Op de openingspagina’s van het boek word je als lezer meteen door de verteller persoonlijk aangesproken: waarschijnlijk bezit jij als lezer niet genoeg fantasie om meegenomen te worden in dit verhaal over de Malamander, dat zich afspeelt in Owee aan Zee. Als je toch niet wilt geloven dat zoiets als de Malamander kan bestaan, dan kun je dit boek zelfs beter maar gelijk wegleggen, aldus de verteller. Een handige tactiek om de lezer natuurlijk juist aan zich te binden. Want geloof mij, doorlezen wil je.

We maken kennis met Herbert Citroen, Herbie voor intimi. Deze jongen, die werkzaam is als gevonden-voorwerper in het Grand Hotel Nautilus, is onze verteller. Dat hij werkzaam is in een bijzonder hotel in een bijzonder stadje is voor hem normaal. Als op een dag een meisje bij zijn gevonden-voorwerperij door een raampje naar binnen klautert betekent dat de start van een groots avontuur in het toch al niet geheel alledaagse leven van Herbie. Dit meisje is Violet Purperwier, en ze heeft de hulp van Herbie hard nodig:

“Omdat ik verloren ben”, zegt ze. “En ik wil graag gevonden worden.”

Violet blijkt 12 jaar geleden achtergelaten te zijn in het hotel, nadat haar ouders tijdens een onderzoek nabij de kust van Owee aan Zee vermist zijn geraakt. In haar zoektocht om de vermissing van haar ouders op te lossen wordt ze geleid door een bijzondere ansichtkaart die in haar bedje lag op de dag dat haar ouders verdwenen. Op de voorzijde staat een afbeelding van een schepsel met het bovenlijf van een aap, en het onderlijf van een vis. Op de achterzijde van de kaart staat een reeks letters en getallen.

Deze kaart leidt Herbie en Violet naar wat ik het meest fantastische deel van het boek vind: de Oweese Leesapotheek. Hier maken we kennis met mevrouw Foezel, de eigenaresse van deze bijzondere plek. Want wat is nu precies een leesapotheek?

“In een bibliotheek leen je het boek dat je wilt, en in een boekwinkel koop je het voor een bepaald bedrag. Maar hier word jij door het boek uitgekozen.”

En het is juist de manier waarop dat gebeurt die niet verrassender kon zijn. Want in de etalage van de Oweese Leesapotheek bevindt zich de zeemeeraap: het schepsel van de ansichtkaart. Raadpleeg de zeemeeraap door een donatie te doen en ontvang je persoonlijke boekrecept op een ansichtkaart. Klinkt bizar? Misschien, maar in dit boek kan het.

Violet’s recept leidt haar naar het boek Malamander, over de beroemde plaatselijke legende van het zeemonster de Malamander. Als blijkt dat Violet’s ouders de dag voor hun verdwijning ook dit boekrecept van de zeemeeraap hebben ontvangen, gaan Herbie en Violet op onderzoek naar dit zeemonster, waarvan wordt beweerd dat het ’s winters rondspookt In Owee aan Zee.

In de zoektocht naar haar vermiste ouders en de Malamander komen Violet en Herbie in aanraking met diverse interessante personages uit Owee aan Zee. En elk van deze personages kan hun een stukje dichter bij de ontrafeling van het mysterie brengen

Dit boek is het eerste deel van een nieuwe serie. De auteur, Thomas Taylor, is van huis uit illustrator. Zo illustreerde hij bijvoorbeeld de cover van het eerste deel van Harry Potter.

Bij het boek is een geweldige (Engelstalige) internetpagina gemaakt waarin je Owee aan Zee (in het Engels Eerie-on-Sea) zelf kunt verkennen https://eerie-on-sea.com/.

reserveer

De wording van een tiran

Tien jaar geleden verscheen het eerste deel van De Hongerspelen. Suzanne Collins heeft een dik hoofdstuk toegevoegd aan het verhaal van Panem met De ballade van slangen en zangvogels. Een prequel op de trilogie, die het zo goed deed onder jongere en oudere lezers.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is ballade.pngCoriolanus Snow , de tiran uit de trilogie, leren we kennen als een twijfelende tiener. Zijn familie is na de oorlog met de rebellen uitgedund tot zijn grootmoeder en zijn zus Tigris. Van het familiekapitaal is niet veel meer over. Alle dagen doorgekookte kool en opgelapte kleding, daar staat Coriolanus aan het begin van het boek. Hij wordt uitgekozen als mentor van een van de deelnemers aan de tiende Hongerspelen. Die hebben een make over nodig want de kijkcijfers vallen nogal tegen. Hij krijgt een deelneemster toegewezen uit het 12e District. Inderdaad, hetzelfde district als Katniss Everdeen jaren later.

Snow brengt wat leuke ideeën in voor De Hongerspelen en dat is een van de leuke aspecten van deze prequel. Hoe is alles zo ver gekomen, wie heeft het wrede spektakel bedacht en waarom? De technologische hoogstandjes uit de trilogie zijn hier nog in de maak. De rudimentaire Hongerspelen in een vervallen arena zijn de blauwdruk van de latere spelen en tegelijk bekend terrein. Vierentwintig kinderen vechten totdat er eentje overblijft.

Snow moet Lucy Gray Baird begeleiden. Hij probeert haar vertrouwen te winnen, wat lukt en uiteindelijk uitloopt in een verliefdheid.  Daar zit geen verrassing in. Die zit in het perspectief van het verhaal. We volgen de wording van Coriolanus Snow, toekomstig tiran.

Hij is de hoofdpersoon van het boek, zijn gedachten krijgen we te horen. We leren hem kennen als een wat onzekere jongeman zijn ware karakter niet toont, hypocriet, jaloers en manipulatief. Dat maakt het verhaal wat minder verteerbaar dan de trilogie, waar je je zonder schaamte kunt vereenzelvigen met Katniss. Wat moet je met een ellendeling als hoofdpersoon? Dus eigenlijk een onaangename verrassing.

Collins is op haar best als ze met de nodige actie de vaart in het verhaal houdt. Ze is minder overtuigend in haar psychologische tekening van een zoekende jongeman die uiteindelijk ruimte geeft aan zijn egoïsme en kwaadaardigheid. Dat maakt De ballade van slangen en zangvogels soms een lange zit. Dat is tegelijk de makke van prequels die later verschijnen. Je weet wat er gaat komen. Misschien moet je geen prequels schrijven, maar gewoon je verhaal beginnen bij het begin.