Alle berichten door Robert

Niet doodgaan, daar ging het om

Voor iemand die in het dagelijks leven ladders mijdt, is Zuurstofschuld een duizelingwekkend verhaal over het beklimmen van bergtoppen en een vriendschap.

Walter, de schrijver van het verhaal, komt tijdens zijn studie Lenny tegen. Lenny is al jong bevangen door klimkoorts. In hun studentenstad beklimt hij de pijlers van een brug, als voorbereiding op het grote werk. Tussen de twee ontstaat een vriendschap en voor je het weet ben je met ze in de Alpen. Lenny klimt voor, Walter volgt. Hun vriendschap is hecht, gesmeed door het gezamenlijk klimmen*. Wat de vriendschap karakteriseert is deze passage:
“Mensen die samen kunnen zwijgen hebben vertrouwen in elkaar, het allergrootste vertrouwen. Zodra ze gaan praten is er iets mis.”
Als Lenny een relatie krijgt en de bergen achter zich laat, voelt Walter zich verlaten. Hij blijft doorklimmen, het liefst zoekt hij in zijn eentje de weg naar boven.

Heijmans heeft een prachtig boek geschreven, parels van zinnen, ijzingwekkende scenes, de romantisch heroïek die Walter en Lenny de bergen opdrijft, de kritiek op het bergtoerisme (de been there, done that mentaliteit). De bergen beschreven, waar je gedachten krimpen naarmate de lucht ijler wordt.

Met als hoogtepunt het stuk waar de oudere Walter, opgesloten in een klein koepeltentje met een medeklimmer, een dagenlange storm moet zien te overleven. Je zit als derde persoon in dat tentje, dat is de kracht van Heijmans.

Walter: Al mijn bergen hadden me laten gaan.

*Verderop in het boek wordt verteld dat een dergelijke band het klimmen kan hinderen omdat je te veel om de ander geeft en die niet in gevaar wil brengen.

Fins feestje

Roger Koponen is een schrijver van een zeer succesvolle thrillertrilogie. Op een avond als hij een lezing geeft, wordt zijn vrouw vermoord. Ze zit in een zwarte jurk aan de keukentafel met een grijns die The Joker het nakijken geeft. Koponen legt meteen een link naar de boeken die hij heeft geschreven en waarschuwt de politie ter plaatse dat er waarschijnlijk in de buurt nog een lijk te vinden is. Rechercheur Jessica Niemi vindt inderdaad een vrouw onder het ijs van het meer dat grenst aan de kapitale woning van de Koponens.

Dit is de start van een thriller die je alle hoeken van de kamer laat zien. Schrijver Max Seeck heeft in zijn debuut meer ontwikkelingen en plotwendingen gestopt dan een seizoen GTST kan hanteren en dat maakt deze thriller tot een Fins feestje.

Niks is wat het lijkt, zelfs de moorden niet. Er lopen heksen rond in dit boek. Het verhaal wordt doorsneden met een romantisch verhaal in Venetië dat behoorlijk ontspoord (vertrouw nooit te knappe kerels). De personages zijn van degelijke Scandinavisch makelij. Jessica’s traumatisch verleden wordt gaandeweg verteld. Haar erg persoonlijke band met haar baas wordt verderop in het verhaal verklaard. En zo is er van alles aan de hand in dit verhaal, dat door de schrijver strak in de hand wordt gehouden en je gegarandeerd uren weghoudt van je mobiel of Netflix, of Netflix op je mobiel.

Schrijft hij nu alweer over Robotham?

Een nieuwe Robotham is altijd een feest. Op dit moment valt er weinig te vieren, dus blijf ik lekker bloggen over deze Australiër in Britse dienst. Joe O’Loughlin is een klinisch psycholoog met de ziekte van Parkinson en hoofdpersonage van negen thrillers. Behalve een kleine vermelding in Meisje zonder leugens speelt hij geen rol in dit tweeluik, maar O’Loughlin heeft aan de universiteit gedoceerd waar Cyrus zijn opleiding heeft genoten. Een knipoog naar de lezers van zijn boeken.

Cyrus Haven is een forensisch psycholoog met een enorm jeugdtrauma. Bij Robotham geen personages zonder fysieke of psychische rugzak. Hoe de schrijver het doet weet ik niet, maar met een paar eenvoudige penstreken weet hij altijd geloofwaardige personages neer te zetten waar je onmiddellijk sympathie voor voelt.

Cyrus Haven wordt in Meisje zonder verleden door een studievriend gevraagd te praten met een meisje dat in een jeugdinstelling regelmatig de boel ontregeld. Hij moet bepalen of deze Evie de instelling mag verlaten, omdat ze zegt dat ze 18 is. Evie is een raadsel. Zes jaar geleden is ze gevonden in een huis waar wekenlang een lijk heeft liggen te rotten. Totaal verwaarloosd en misbruikt. Niemand weet wie ze is en haar plaatsing in de instelling is ook geheim.

Evie heeft een gave, al vind ze het zelf een vloek. Ze ziet of iemand liegt en laat Cyrus daar nou net een proefschrift over hebben geschreven. Over menselijke leugendetectors. Haar gave maakt dat ze de mensen om haar manipuleert en angst aanjaagt. Cyrus raakt gefascineerd door de jonge vrouw en wordt meegesleurd in een verhaal waar spoken uit het verleden opduiken. Wat heeft Evie meegemaakt, wie heeft haar misbruikt en wie zit achter haar aan?

De boeken vormen een perfecte tweeluik en het is zwaar aanbevolen om ze vlak achter elkaar te lezen. Nagelbijtend spannend met een lekker plot en personages om bij in te trekken.

Verbijsterend

Leon Buchholz, de grootvader van schrijver en jurist Philippe Sands vlucht vlak voor de Tweede Wereldoorlog vanuit Lemberg, het huidige Lviv, naar Wenen. Uiteindelijk belandt hij na de oorlog in Parijs waar hij herenigd wordt met zijn dochter Ruth, de moeder van Sands.

sandsIn 2010 geeft Sands, op uitnodiging van de universiteit in Lviv, een lezing over genocide en misdaden tegen de menselijkheid. De voornaamste reden om naar Lviv af te reizen is zijn wens om meer over zijn grootvader te weten te komen. De man heeft nooit willen praten over zijn verleden en zijn moeder was te jong om zich nog iets te herinneren uit die periode. Die reis was de inspiratie voor zijn boek Galicische wetten.

Tijdens zijn onderzoek voor het boek, komt hij in contact met Niklas Frank, zoon van Hans Frank. Frank is tijdens de Neurenbergse processen ter dood veroordeeld, omdat hij verantwoordelijk werd gesteld voor de miljoenen doden in de Duitse concentratiekampen in Polen en slachtpartijen onder burgers in het Pools Generaal-Gouvernement.
Niklas Frank zegt over zijn vader: “Ik ben tegen de doodstraf, behalve in het geval van mijn vader“.

Niklas brengt hem in contact met Horst Wächter, zoon van Otto Wächter, die gouverneur van Lemberg was van 1942 tot 1944. Onder zijn commando werd het getto in Krakau gebouwd. Niklas waarschuwt Sands dat Horst positiever tegen zijn vader aankijkt dan hij tegen zijn vader. In 2012 is het eerste contact met Horst op Schloss Hagenberg. Het verhaal eindigt in juli 2019.

Het boek begint met een proloog. Het is juli 1949 en Otto Wächter ligt op sterven in het Santo Spirito-hospitaal in Rome. Doodziek van de geelzucht, althans daar lijkt het op. Hij is in Rome om via de Rattenlijn naar Zuid-Amerika te ontkomen. De vluchtroute, die met behulp van het Vaticaan, Het Rode Kruis en zelfs Amerikanen is opgezet, waarmee veel Nazi’s aan vervolging weten te ontkomen. Wächter zal Zuid-Amerika nooit halen.
Het klopt niet. Dat mijn vader is overleden aan een ziekte“, zegt Horst in het eerste contact met  Sands.

Hier begint het verhaal over van de familie Wächter, over het totale geloof in Adolf Hitler, een geloof dat niet stopt als de Nazi’s zich in 1945 overgeven. Veel wil ik er niet over kwijt omdat er zo veel te vertellen is. Behalve misschien dat Horst een niet onsympathieke man op leeftijd is, die blijft vasthouden aan het idee dat zijn vader een anständiger mensch was. Een fatsoenlijke kerel in verschrikkelijke omstandigheden die orders opvolgde en niet zelf verantwoordelijk was voor alle doden. En daarmee zelf een slachtoffer van de omstandigheden.

Maar wel dat het een verbijsterend verhaal is, waarvan ik me moeilijk los kon maken. Verbijsterend door alle informatie die Sands op weet te duikelen dankzij archieven, ooggetuigen, door alle brieven, fotoalbums, filmpjes en documenten die Horst heeft bewaard. Verbijsterend om de zoons van twee grote oorlogsmisdadigers te leren kennen, te weten dat ze nog leven en daarmee hun geschiedenis ook.

Op YouTube is de documentaire What Our Fathers Did: A Nazi Legacy te bekijken. Hierin volgen we Sands, Horst en Niklas gedurende een aantal jaren. Anders dan in het boek dat zich richt op Wächter, krijgt Niklas Frank hier ruimte om zijn verhaal te doen. Als je het boek hebt gelezen, is deze documentaire een absolute aanrader. De voortdurende pogingen van Horst om de schuld van zijn vader te verzachten zie je hier in beeld. Dat maakt je kwaad, je raakt gefrustreerd en toch kijk je met mededogen naar een zoon die zijn hele leven onder de zware erfenis van zijn vader heeft geleefd.

Onschuldig?

De aanklager van Scott Turow was bij verschijnen in 1987 een kleine sensatie. De beschrijving van de rechtsgang in de VS was om te smullen en met dit boek werd het genre rechtbankthriller op de kaart gezet. Zo nu en dan verschijnen er nieuwe titels in dit genre. Weinig kunnen tippen aan het meesterschap van Turow. De laatste stem komt een heel eind.

mooreIn 2009 wordt Maya Seale opgeroepen voor jurydeelname in het proces tegen een jonge, zwarte leraar die verdacht wordt van de moord op een leerlinge. Een zwarte man en een blond meisje van 15 jaar. De uitspraak lijkt bij voorbaat vast te liggen, maar Maya heeft haar twijfels.

Met die twijfels weet ze de andere juryleden te overtuigen en de verdachte wordt vrijgesproken. Maya wordt daarmee de zondebok in de ogen van het publiek. Vrijheid van meningsuiting was in 2009 ook al een excuus om mensen te bedreigen.
Tien jaar later wordt ze zelf verdacht van moord.

De laatste stem is op zijn sterkst in de rechtbankscènes en het kijkje achter de schermen bij het juryoverleg. Moore houdt het levendig, met het heen en weer springen in de tijd en de aandacht voor de juryleden en hun overwegingen om schuldig of onschuldig te stemmen. Dat geeft een lekkere spanning aan het verhaal. De ontknoping ziet een geoefende thrillerlezer wellicht aankomen. Dat schenkt op zich al veel voldoening, weten hoe de vork in de steel zit. Aanrader voor tussendoor.

reserveer

Een rijk boek

Frank Nellen is fiscalist, niet direct een beroep dat je associeert met een schrijver. Een vooroordeel blijkt.
Het land van dadels en prinsen is het debuut van Nellen, dat zich afspeelt in Parijs, voor een groot deel op de daken van deze stad.

nellen 2019. Het verhaal begint met een aanslag op het hoofd terrorismebestrijding in Parijs. Tulard wordt als gerechtspsychiater naar het politiebureau geroepen om de dader te onderzoeken. In hem herkent hij Youssef een vriend van zijn overleden zoon Simon.

2005. Na de dood van zijn moeder, tien jaar daarvoor, wordt Simon door zijn  vader verwaarloosd. Omdat hij het niet meer uithoudt in het appartement van zijn vader, besluit hij zijn zomervakantie door te brengen bij een oom. Daar wordt hij gered uit een benarde situatie door Youssef, een even oude jongen van Algerijnse afkomst. Youssef leeft op de daken van Parijs waar hij alleen van afdaalt als hij moet eten of niet van het ene op het andere dak kan komen. Youssef leert Simon de daken te beheersen. Een vriendschap zonder veel woorden ontstaat tussen de twee. De tijd die we doorbrengen op de daken prikkelt je als lezer en geeft reliëf aan de band die ontstaat.

Door het openingshoofdstuk ligt er een onderliggende spanning in het verhaal dat door Simon wordt versterkt als hij vertelt dat hij Youssef twee keer heeft verraden.

Tulard verliest zijn werkplezier na de dood van Simon. Al die patiënten met hun kleinzerige psychische klachten wil hij niet meer zien of horen.  Zijn visie op het nut van de psychiatrie veranderd.  Hij stort zich op het schrijven van een boek over de immigratiekloof. Gebaseerd op statistieken probeert hij aan te tonen dat de Arabier een andere aard heeft dan de westerling. Die immigratiekloof is een gevaar voor de Franse samenleving volgens Tulard waarmee hij zich als xenofoob manifesteert.

Daarin ligt ook de spanning van het boek. Hoe gaat de confrontatie verlopen tussen Tulard en Youssef? Een confrontatie die pas in het laatste hoofdstuk wordt beschreven.

Het land van dadels en prinsen is een mooi geschreven en tegelijk ongemakkelijk verhaal. Door het wisselende perspectief tussen vader en zoon krijgen de gebeurtenissen steeds meer gestalte. Het rijke verhaal raakt een aantal thema’s. Psychiatrie, vriendschap, verraad en vooral immigratie en discriminatie. Dat geeft veel ruimte om over na te denken (of te praten in een leesgroep).
Het was dit jaar genomineerd voor het Beste Boek voor Jongeren.

reserveer

 

Het boek is ook te leen als e-book.

Het vergeten volk

De Jezidi’s werden wereldnieuws toen IS-strijders in augustus 2014 de regio Sinjar binnentrokken en tienduizenden Jezidi’s de gelijknamige berg op vluchten zonder eten en drinken. In november 2015 werd het gebied bevrijd van IS door Peshmerga-strijders. Duizenden Jezidi’s zijn vermoord, meegevoerd, verkocht als slaaf, verkracht, gemarteld. Zes jaar later zitten er naar schatting 200.000 Jezidi’s in vluchtelingenkampen.

jezidiOver hen schreef Brenda Stoter Boscolo dit monument van een boek. In 2013 maakte ze kennis met deze religieus-etnische gemeenschap, die door moslims duivelsaanbidders worden genoemd. Reden voor eeuwenlange vervolging.

De Jezidi’s geloven in één god Ezid en in zeven aartsengelen, waarvan de Pauwenengel de belangrijkste is, die de zorg voor de aarde hebben. Het is een gesloten gemeenschap, je kunt niet Jezidi worden en trouwen kan alleen binnen de gemeenschap.

De schrijfster is na haar eerste kennismaking regelmatig afgereisd naar het gebied. In eerste instantie als journalist, maar langzaam kreeg het idee van een boek gestalte.
Ze maakt kennis met met mannen en vrouwen in de kampen. Komt bij mensen “thuis” (in de tentenkampen) en verwondert zich over de gastvrijheid en vrijgevigheid en sluit zelfs vriendschappen. Ze probeert behoedzaam vrouwen te interviewen die uit IS-gebied zijn teruggekeerd. Over de gruwelen, de verkrachtingen, het doorverkopen als slaaf, de vreselijke behandeling door IS-vrouwen. Ze praat met kinderen die teruggekocht zijn, gehersenspoeld en getraumatiseerd. Vrouwen die met een kind van een IS-strijder zijn teruggekomen. Kindsoldaten. Ze constateert dat vooral de psychische nood groot is en dat maakt de verhalen des te schrijnender.

Met veel empathie schrijft Stoter Boscolo over het lot van de Jezidi’s. Ze heeft van Het vergeten volk een meeslepend en persoonlijk verhaal gemaakt, dat je zo nu en dan weg moet leggen om in alle rust te verwerken.
Haar woede over de westerse aandacht voor vooral IS-vrouwen steekt ze niet onder stoelen of banken. Hoe bestaat het dat de belangstelling naar de daders gaat en niet naar de slachtoffers? Dat er nog zoveel vluchtelingen zitten in kampen, terwijl er gesproken wordt over het repatriëren van IS-vrouwen?

Hopelijk draagt dit bijzondere boek bij aan een beter lot voor dit bijzondere volk.

reserveer

Vanessa is 15. Jacob is 42.

Kom en laat je aanbidden, laat je strelen, mijn duistere Vanessa.

Uit: Bleek vuur vanVladimir Nabokov.

Op 15 jarige leeftijd krijgt Vanessa Wye een liefdesrelatie met haar 42 jarige docent Engels.
…of…
Op 42 jarige leeftijd manipuleert Jacob Strane zijn 15 jarige leerling in een seksuele relatie.

Die ambivalentie is waar dit ongemakkelijke, maar overweldigend goed geschreven boek over gaat.

vanessaVanessa verhuist in 2000 naar een kostschool in Maine waar ze langzaam wordt ingepalmd door Strane, docent Engelse literatuur. Zeventien jaar later heeft Vanessa een baantje als receptioniste in een hotel en is Strane nog steeds aanwezig in haar leven. Ze lijkt opgebrand, drinkt veel en slikt pillen.

Haar verhaal wordt heen en weer springend in de tijd verteld. De titel Mijn duistere Vanessa komt uit een gedicht van Nabakov. Met literatuur verleidt Strane Vanessa. Hij geeft haar Nabokov’s Lolita te lezen, zijn manier om haar te laten weten dat hun liefde bijzonder is. Het ongemak tijdens het lezen ligt erin dat Vanessa de relatie met Strane ziet als een liefdesrelatie. Een verboden liefde, maar wel een grote liefde, niet te begrijpen voor anderen. Een relatie die ze zelf ook gewild heeft, althans die overtuiging lijkt ze nodig te hebben om niet onderuit te gaan. Maar is dat vol te houden als ze in 2017 geconfronteerd wordt met verhalen van andere vrouwen die vertellen over hun ervaringen met Strane?

Kate Elizabeth Russell heeft jarenlang aan dit boek gewerkt. Het lijkt gebaseerd op haar eigen leven, maar daar geeft ze geen uitsluitsel over. Wel heeft ze het verhaal aangepast tijdens de MeToo discussie. Het boek heb ik al dagen uit, maar het blijft spoken in mijn hoofd. Wat een goed geschreven verhaal.

reserveer

 

Vader en zoon Boogers

In Alleen met de goden beschrijft Boogers de coming of age van Aaron Bachman. Een overdonderend verhaal dat grotendeels zijn eigen verhaal is. Dat blijkt uit De zonen van Bruce Lee.

bruceBruce Lee, geboren in San Francisco en opgegroeid in Hong Kong, speelt een hele belangrijke rol in Alex Boogers leven. Hij is de vader die de jonge Alex niet had. De man die richting gaf aan zijn leven.
Lee is net zo belangrijk voor de vechtkunst als Cruyff is voor de voetbalsport. Hij verbond de verschillende disciplines en veranderde de aard van de kunst van zelfverdediging naar de kunst van de aanval. Zijn filosofie en ideeën over de vechtkunst hebben deze voorgoed veranderd. Daarbij was Lee in het gesegregeerde Amerika van de jaren 50 en 60 uniek door geen onderscheid te maken in kleur, afkomst of wat dan ook. Het gaat om je instelling die je meeneemt naar de dojo.

Boogers wilde een sportbiografie over Lee schrijven, maar wilde tegelijk een brief schrijven aan zijn 17 jarige zoon. Daarnaast is het een coming of age van Boogers zelf en een reisboek. Vader en zoon reizen naar Hong Kong en de Verenigde Staten op zoek naar sporen van Bruce Lee.

Het verhaal van Bruce Lee, die in 1973 op 32 jarige leeftijd overleed in het bed van zijn minnares, is op zichzelf erg boeiend. Van straatvechter tot vechtsporter tot absolute wereldster die nog steeds miljoenen fans heeft. Gecombineerd met het verhaal van Boogers, waarin hij zich richt tot zijn zoon, maken het een uniek verteld verhaal. Hij vertelt over zijn twijfels of hij een goede vader zal zijn, omdat hij zelf geen voorbeeld had. Over de parallellen tussen beide levens, maar vooral hoe Lee hem geholpen heeft zijn eigen pad te vinden. Ondanks wat herhalingen in het verhaal niet te missen voor sport- en filmliefhebbers. En natuurlijk Boogers-fans. Als Alex Boogers je (vader-)hart op de eerste pagina’s niet weet te beroeren, raad ik een bezoekje aan de cardioloog aan.

reserveer

Ook te leen als e-book.

De wording van een tiran

Tien jaar geleden verscheen het eerste deel van De Hongerspelen. Suzanne Collins heeft een dik hoofdstuk toegevoegd aan het verhaal van Panem met De ballade van slangen en zangvogels. Een prequel op de trilogie, die het zo goed deed onder jongere en oudere lezers.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is ballade.pngCoriolanus Snow , de tiran uit de trilogie, leren we kennen als een twijfelende tiener. Zijn familie is na de oorlog met de rebellen uitgedund tot zijn grootmoeder en zijn zus Tigris. Van het familiekapitaal is niet veel meer over. Alle dagen doorgekookte kool en opgelapte kleding, daar staat Coriolanus aan het begin van het boek. Hij wordt uitgekozen als mentor van een van de deelnemers aan de tiende Hongerspelen. Die hebben een make over nodig want de kijkcijfers vallen nogal tegen. Hij krijgt een deelneemster toegewezen uit het 12e District. Inderdaad, hetzelfde district als Katniss Everdeen jaren later.

Snow brengt wat leuke ideeën in voor De Hongerspelen en dat is een van de leuke aspecten van deze prequel. Hoe is alles zo ver gekomen, wie heeft het wrede spektakel bedacht en waarom? De technologische hoogstandjes uit de trilogie zijn hier nog in de maak. De rudimentaire Hongerspelen in een vervallen arena zijn de blauwdruk van de latere spelen en tegelijk bekend terrein. Vierentwintig kinderen vechten totdat er eentje overblijft.

Snow moet Lucy Gray Baird begeleiden. Hij probeert haar vertrouwen te winnen, wat lukt en uiteindelijk uitloopt in een verliefdheid.  Daar zit geen verrassing in. Die zit in het perspectief van het verhaal. We volgen de wording van Coriolanus Snow, toekomstig tiran.

Hij is de hoofdpersoon van het boek, zijn gedachten krijgen we te horen. We leren hem kennen als een wat onzekere jongeman zijn ware karakter niet toont, hypocriet, jaloers en manipulatief. Dat maakt het verhaal wat minder verteerbaar dan de trilogie, waar je je zonder schaamte kunt vereenzelvigen met Katniss. Wat moet je met een ellendeling als hoofdpersoon? Dus eigenlijk een onaangename verrassing.

Collins is op haar best als ze met de nodige actie de vaart in het verhaal houdt. Ze is minder overtuigend in haar psychologische tekening van een zoekende jongeman die uiteindelijk ruimte geeft aan zijn egoïsme en kwaadaardigheid. Dat maakt De ballade van slangen en zangvogels soms een lange zit. Dat is tegelijk de makke van prequels die later verschijnen. Je weet wat er gaat komen. Misschien moet je geen prequels schrijven, maar gewoon je verhaal beginnen bij het begin.