Categorie archief: Scandinavische thrillers

Warmbloedige Noor

horstMet de hoeveelheid Scandinavische misdaadauteurs kun je een aardige gevangenis vullen zo langzamerhand.
Jørn Lier Horst is de nieuwste gedetineerde. Het is opmerkelijk dat hij nu pas vertaald wordt, omdat hij meer dan 1,5 miljoen boeken heeft verkocht in Noorwegen. Rode sneeuw is zijn zevende boek rond inspecteur William Wisting.

Voor ons Nederlanders schetst de schrijver in een inleiding de voorgeschiedenis van Wisting, wat prettig is omdat je direct een beeld hebt van deze aimabele speurder.

In Rode sneeuw wordt een lijk gevonden met een buikwond en een ingeslagen schedel. Dat duidt op een overijverige moordenaar. Als op het eind van het boek de verklaring hiervoor duidelijk wordt verraadt dat behalve de moordenaar ook de vakmanschap van de schrijver. In de tussentijd lees je namelijk een zeer aangename detective zonder overmatig bloedverlies waar veel Scandinavische thrillerschrijvers last van hebben (net een boek uit van Mons Kallentoft waarin een Turkse bende prostituees aan de wolven voert, hallo zeg!).

Met de ingehouden dreiging rond de dochter van Wisting en de vogels die bij tientallen uit de lucht vallen valt er veel te genieten voor de spanningsjunk. Dat Jørn Lier Horst zelf als rechercheur werkte in de streek die hij beschrijft, geeft het verhaal kleur evenals die kenmerkende Scandinavische karaktertrek, maatschappelijke betrokkenheid. Om nog even terug te komen op het begin van het blog. Jørn Lier Horst mag van mij nog wel even brommen in het gevang.

Vijf sterren

jacobsenDe Detective en Thrillergids van Vrij Nederland is elk jaar een cadeautje voor de thrillerliefhebber. Messcherpe recensies van alles wat spannend is, opgemaakt met sterren. Het leukst zijn de besprekingen waar je het hartgrondig mee eens of oneens bent. Of zo’n terloopse sneer als helemaal duidelijk zal alles niet worden, het gaat hier tenslotte niet om een literaire thriller. Het genre waar ze bij Vrij Nederland niet zo goed tegen kunnen.
De belangrijkste reden om de gids door te nemen zijn de thrillers die 5 sterren krijgen. Verplicht leesvoer (zelf moet ik er nog drie). Eén van zeven uitschieters is Vergelding van Steffen Jacobsen.

Het boek opent met een terroristische aanslag in het hart van Kopenhagen, het pretpark Tivoli, vanuit het perspectief van de terrorist. Een jaar later raakt de uitgebluste politie-inspecteur Lene Jensen, bekend uit het ijzersterke Trofee, betrokken bij het onderzoek naar de zelfmoord van een jonge vrouw met een Arabische achtergrond.

Jacobsen verspilt geen tijd en sleurt je vanaf het begin mee in een race tegen de klok. Dat hij daarbij de beweegredenen van de terroristen en de Deense hoofdrolspelers alle ruimte geeft en toch alles strak in de hand houdt, laat alleen maar zien hoe goed deze Deen is. Vooral ook omdat hij overtuigend de verwording van Denemarken laat zien. Van een open samenleving, naar een maatschappij waarin veiligheidsdiensten en politie opereren op of over het randje van wat je zou willen in die open samenleving.
De vijf sterren voor Vergelding zijn alle vijf terecht.

De andere vijf sterren zijn:

  • Nic Pizzolatto – Galvestons (thriller van het jaar, hier besproken)
  • Boris O. Dittrich – W.O.L.F.
  • Peter Høeg – Het effect van Susan (hier besproken)
  • Jessica Knoll – Het gelukkigste meisje ter wereld
  • Stephen King – Wisseling van de wacht
  • Todd Goldberg – Gangsterland

Zet maar gauw op je verlanglijstje,

Een geïsoleerd dorp en een romp

trappedUit IJsland komt deze uitstekende Scandi-noir. Als een grote ferry uit Denemarken aanlegt in de haven van het afgelegen dorp Seydisfjördur, wordt door een visser een romp uit het water gevist. Politie-inspecteur Andri legt de link met de ferry. Het schip wordt aan de ketting gelegd en hier begint het onderzoek naar de moord op een onbekende man.
Andri, gespeeld door Ólafur Darri Ólafsson, is een (teddy-)beer van een kerel met een woeste baard, een zwaar gemoed en een melancholieke  oogopslag. Een man waar ik een enorm zwak voor kreeg.

Terwijl Andri probeert de passagiers aan boord te houden raast een sneeuwstorm over het land waardoor het dorp onbereikbaar is voor de buitenwereld. Zonder versterking uit Reykjavik probeert Andri de moord op te lossen samen met zijn twee assistenten. Hinrika ontpopt zich als een prima politievrouw met een groot hart en de licht onnozele Asgeir blijkt zo nu en dan zeer waardevol.

Met de storm worden de problemen voor Andri nog groter als er in het ingeslapen dorp veel meer aan de hand blijkt te zijn. Achter een brand uit 2008 in een oude visfabriek, zit meer dan toentertijd werd gedacht. Bovendien is het niet pluis op de ferry.

Regisseur Baltasar Kormákur (Everest) blijft je verrassen met wendingen en fileert de kleine gemeenschap als een pas gevangen kabeljauw. De korte dagen en lange nachten, het opgesloten zitten in het ijskoude Seydisfjördur en de uitstekende acteurs maken het sfeervolle verhaal een aanrader voor iedere thrillerliefhebber.

De hondenmoorden; beestachtig goed

Naar de catalogus
Naar de catalogus

Net als je denkt, ik heb het wel gehad met al die Scandinaviërs met hun vermoeide helden en eeuwig zingende bossen, verschijnt er een Deense thriller van grote klasse. De Hondenmoorden is het eerste deel van de Oxen-trilogie van Jens Henrik Jensen.
Hij is van huis uit journalist en brak in thuisland Denemarken door met deze thriller. Een goede journalist heeft in ieder geval een vaardige pen en kan een verhaal vertellen. Dat laat Jensen zien in deze thriller met een hoog adrenaline-gehalte.

Niels Oxen is een meervoudig bekroond militair, die lijdt onder posttraumatische stress. Hij heeft zich heeft teruggetrokken in de bossen samen met zijn hond Mr. White. Tegen zijn wil wordt hij door de geheime dienst, de PET, betrokken bij de dood van een oud-diplomaat in het naburige landhuis. Er lijkt een verband te zijn met eerdere moorden, waarbij eerst de hond van het slachtoffer wordt vermoord en opgehangen. Het ophangen van honden is een Spaans gebruik, zoals de Spanjaarden wel meer onfrisse dierentradities in stand houden.

Op driekwart van het boek is duidelijk wie achter de moorden zit en schakelen we in een hogere versnelling als blijkt dat er duistere politieke krachten een grote rol spelen. Krachten die achterkamertjespolitiek tot een onschuldige bezigheid maken.

Met Oxen heeft Jensen goud in handen. Zeker in combinatie met de onorthodoxe Margrethe Franck, de enige die hij leert te vertrouwen in zijn door de oorlog getekende gemoed. Jensen is terughoudend met zijn hoofdpersoon en dat maakt nieuwsgierig naar het volgende deel Schaduwmannen dat in het voorjaar van 2016 uitkomt.
De Hondenmoorden is goed, beestachtig goed om in de terminologie te blijven.

Boeken-nerds voor boeken-nerds

Martin Olczak - De Academiemoorden
Martin Olczak – De Academiemoorden

Een bekentenis. In het diepst van mijn ziel ben ik een gestaalde romanticus. De werkelijkheid kan nog zo zijn best doen, maar die opdringende realiteit glijdt van me af  zodra ik lees. Kortom, ik ben een boeken-nerd.  Dat betekent ook dat elk boek waarin een boeken-nerd een rol speelt, door mij omarmd wordt. Kwestie van vergaande indentificatie met het personage.

Een paar romans met boeken-nerds.
Het geheim van Penumbra’s Boekwinkel met een webdesigner die zich uiteindelijk tot boeken-nerd bekeert en een eeuwenoud raadsel oplost; een topper!  In De opkomst en ondergang van grootmachten ontwikkelt assistent Fogg zich tot een initiatiefrijke boeken-nerd die een antikwariaat van de ondergang redt; geweldig boek!

Nu is daar Leo Dorfman uit De Academiemoorden. De Academieleden die jaarlijks bepalen wie de Nobelprijs voor de literatuur krijgt, worden een voor een vermoord. De politie tast in het duister, maar gelukkig is rechercheur Claudia Rodriguez wars van bureaupolitiek en macho-gedrag. Ondanks een schorsing blijft ze op jacht naar de moordenaar. Al rijdt ze rond op een motor en lijkt ze een zus van Liesbeth Salander*, zonder Leo Dorfman zou ze met lege handen staan. Hij vindt dankzij zijn boekenkennis de aanwijzingen die hun dichterbij de moordenaar brengt. Dat hij dan uiteindelijk gered moet worden door Claudia doet niks af aan zijn importantie. Hooguit is het een omdraaiing van de oubollige rolverdeling waarin de sterke man vrouwen redt alsof dat de normaalste zaak ter wereld is.

De Academiemoorden is een kruising tussen Dan Brown en Indiana Jones, beetje onwaarschijnlijk maar wel goed geschreven, spannend en erg leuk om te lezen. Voor boeken-nerds en aspirant-boeken-nerds.

* zij van Stieg Larsson

Hard boiled uit Denemarken

Michael Katz Krefeld
Michael Katz Krefeld – Ravn Reeks

Vorig jaar verscheen het eerste deel over Thomas “Ravn” Ravnsholdt Ontspoord. Een hele sterke hard-boiled detective over een rechercheur die op vakantieverlof is gestuurd nadat zijn vriendin is vermoord. Om niet meteen te juichen, heb ik het tweede deel afgewacht en kan ik nu zeggen dat we er een Deen bij hebben in de categorie Jussi Adler-Olsen.

In Afgezonderd lopen twee verhalen naast elkaar. Ravn worstelt nog steeds met de moord op zijn vriendin als hij wordt gevraagd de broer van een jonge vrouw op te sporen. Deze Mogens heeft geld verduisterd en is in het niets verdwenen.
Tegelijk volgen we een Stasi-agent in de maanden voor de val van de Berlijnse Muur in 1989. Katz Krefeld geeft een huiveringwekkend beeld van deze kolonel, leider van een geheime sectie binnen de Stasi. Zijn geloof in de Oost-Duitse heilstaat geeft hem alle ruimte om zijn wreedheid bot te vieren op vijanden van het volk.

Natuurlijk komen deze twee verhalen bij elkaar en opnieuw heeft Katz Krefeld een spannende hard-boiled detective geschreven met alle elementen die daar bij horen. Een aantrekkelijke dame. Een eigenzinnige detective, met zijn eigen morele overtuigingen, die zo nu en dan een pak slaag krijgt en de wereld niet al te vrolijk bekijkt.

De Ravn reeks verdient een groot publiek, maar net al met de Serie Q van Adler-Olsen is het goed om met het eerste deel te beginnen.

Het raadsel Arne Dahl

Arne Dahl - Woede
Arne Dahl – Woede

Suspension of disbelief, het opschorten van ongeloof, is een mooie uitdrukking als je mee wilt worden gezogen in een verhaal en er telkens een stemmetje zegt huh, wat een onzin. Niet naar luisteren, gewoon doorlezen.

Arne Dahl is een gelauwerd thrillerschrijver, zijn Woede krijgt overal 4 of 5 sterren. Dat snap ik wel en dat snap ik niet.

Woede is na Hebzucht het tweede boek rond het Opcop dat bestaat uit een dozijn supercops uit heel Europa, ieder met zijn of haar specialiteit. De een kan goed computeren, de ander heeft de intuïtie van een klas vol vrouwen. Een derde is getrouwd met de vierde en de vijfde en zesde ook. Het team opereert strikt geheim op alle continenten met de vanzelfsprekende medewerking van de politie ter plekke. Ze reizen naar Seattle, Brazilië, een van godverlaten eiland in Siberië en zijn over het algemeen op tijd terug voor de koffie. Dat gereis volgt meestal na weer een aanknopingspunt uit de hoge hoed van de computer of de onpeilbare intuïtie van Jutta.

In Woede is het Opcop team van Interpol druk bezig twee seriemoordenaars te achterhalen. Eentje die communisten vermoord op voormalige gevangeniseilanden. En eentje die het voorzien heeft op briljante wetenschappers. Hoeveel pech kan je hebben als mens als je vermoord wordt door twee seriemoordenaars op hetzelfde moment? De een steekt je van voren een mes in je donder en de ander van achter een injectienaald met een substantie met de handige naam multigif.
Dan is er een ouderwetse aartsvijand die ze niet te pakken krijgen maar telkens opduikt. Net zo iemand als Crimson in Suske en Wiske of Olrik in Blake en Mortimer. Bij mij zorgt het niet opgeschorte ongeloof voor veel hilariteit (Ja hallooo, Arne Dahl!).

En toch, uit de recensie van de bibliotheken: De heel spannende, actuele, goedvertaalde thriller, verweeft veel verhaallijnen knap, met veel nieuwe wendingen en een verrassend, heel overtuigend slot. Dat klopt ook. Tel daarbij het gruwelverhaal van een gevangeniseiland onder het Stalinbewind en je hebt een sterke thriller die tegelijkertijd op het niveau zit van een aflevering Thunderbirds of The A-team.
Dat is het raadselachtige van Arne Dahl. Moeiteloos combineert hij onzin en spanning tot een smakelijke cocktail. Een soort multigif waar je niks tegen kunt doen.

Lekkers uit Denemarken

Jesper Stein
Jesper Stein

De wijk Nørrebro in Kopenhagen is de achtergrond waar deze prima thriller zich afspeelt. In die wijk woont hoofdinspecteur Axel Steen. Hij heeft een dochtertje van vier, is sinds twee jaar gescheiden en wordt ’s nachts geplaagd door erotische dromen over zijn ex.

Tijdens de nachtdienst wordt hij uit bed gebeld omdat er een lijk op het naburige kerkhof is gevonden. Daar liggen er wel meer, alleen is deze kakelvers en niet begraven.

In deze nacht staat Nørrebro in brand door enorme rellen met autonomen en krakers die protesteren tegen de afbraak van een jeugdhonk. Het lijk ligt met bivakmuts, zwarte kleding en soldatenlaarzen tegen de muur van het kerkhof, de traditionele outfit van de autonomen. Is de man een autonoom en is de politie te ver gegaan in de handhaving van de orde?  Voor deze vragen staat Steen, die meteen zwaar onder druk wordt gezet van bovenaf om geen olie op het vuur te gooien en tegelijk zijn perscontacten probeert te gebruiken om erachter te komen wat er gebeurt kan zijn. Dat blijkt een dunne lijn om op te balanceren.

Dit keer geen inspecteur die de hele wereld op zijn schouders torst, maar een eigenwijze en scherpzinnige politieman die wel ’s wat beter op zijn dochter zou kunnen passen, een mortuarium is geen crèche, Axel Steen!

Onrust is het erg lekkere debuut van journalist Jesper Stein. Vol vaart, levendige personages, een sterk plot en een heldere, stevige stijl. Een  aanrader van 571 pagina’s lang die je dwingt tot flink doorlezen.  Laat de tweede Axel Steen maar komen.

Eerste verfilming Serie Q

De vrouw in de kooi
De vrouw in de kooi

In februari 2013 publiceerden we een blog over de verfilming van De vrouw in de kooi van Jussi Adler-Olsen. We hebben er lang op moeten wachten, maar de dvd is verschenen.

Voor wie het boek niet kent; Carl Mørck is na een desastreus verlopen politieactie gedegradeerd tot dossierschuiver van onopgeloste zaken. Deze taak neemt hij serieuzer dan de bedoeling is. Samen met zijn assistent Assad onderzoekt hij de verdwijning van een veelbelovende politica. Daarbij schopt hij tegen de zere schenen van een aantal collega’s, maar Mørck is koppig en weet samen met Assad uit de weinige aanwijzingen een spoor te vinden.
De vrouw in de kooi is een degelijke verfilming en in thuisland Denemarken de succesvolste film aller tijden. Recensenten waren gematigd enthousiast, maar de bekende Deense kwaliteit druipt er van af. Nikolaj Lie Kaas als Mørck is goed gecast evenals Fares Fares als Assad. Al is die minstens dertig centimeter langer dan mijn voorstelling van hem uit het boek.

In oktober is het tweede deel in première gegaan in Denemarken. Als Mørck wat meer ruimte krijgt voor zijn cynische humor dan mogen we een mooie serie tegemoet zien. Voor liefhebbers van donkere Scandinavische thrillers een must.

Levensgevaarlijk Kopenhagen

De Denen beginnen de Zweden aardig in te halen als het om thrillers gaat. Jussi Adler-Olsen, als oudgediende, voert de Denen aan, maar hoe is het gesteld met nieuwkomers Hastrup en Melander? In ieder geval tonen zij ons een Kopenhagen dat je als vrouw maar beter kunt mijden.

Julie Hastrup
Julie Hastrup

Allereerst Julie Hastrup, die met Een doorn in het oog debuteerde en inmiddels vier titels rond rechercheur Rebekka Holm op haar naam heeft staan. De blinde vlek is de tweede in vertaling.
Verwacht van Hastrup geen originele thrillers. Holm is een sterke troef van haar, omdat je je gemakkelijk met haar identificeert, maar tegelijk is ze zo’n speurder waarvan we er al heel veel hebben. Bovendien heeft haar directe collega Reza een beetje te veel weg van Assad uit Serie Q van Adler-Olsen.
De blinde vlek is gewoon een lekkere whodunit, vol privéperikelen, waarin een moordenaar en een serieverkrachter rondlopen in de buurt van Kastellet, de vesting in Kopenhagen.

Jakob Melander
Jakob Melander

Uit het oog van Jakob Melander is een ongewone whodunit, vol privéperikelen, waarin een moordenaar en een serieverkrachter rondlopen in de buurt van Kastellet, de vesting in Kopenhagen.
Ja, dat is een gedeeltelijke herhaling van de laatste zin uit de vorige alinea, want toevallig hebben beide thrillers dit bizarre gegeven als uitgangspunt.

Het debuut van Melander wijkt aardig af van de geijkte paden. Rechercheur is Lars Winkler, punker in zijn  jonge jaren en kettingroker op z’n 44e. Winkler is na twee maanden verlof weer aan het werk, maar dat gaat niet van harte. Zijn directe chef en oudste vriend Ulrik is er met zijn vrouw vandoor en op het politiebureau krijgt hij te maken met flinke tegenwerking.  Ondanks het wat warrig heen en weer schakelen tussen heden en verleden, is Uit het oog een stevige thriller die een sterke maag vraagt vanwege de psychopaat van dienst.

De volgende Melander is iets om naar uit te kijken, al is het maar om te lezen hoe het verder gaat met Winkler en zijn puberdochter. De volgende Hastrup is vooral leuk als tussendoortje en vooruit, ik wil ook wel weten of het nog wat wordt tussen Rebekka en Michael.