Een schuld ontkennen is het ergste wat een mens zichzelf kan aandoen

Constance Croon, een jonge schrijfster, heeft lang geleden gebroken met haar familie. Zolang ze zich kan herinneren is ze het zwarte schaap geweest, zij werd gezien als lelijk en kon niets goed doen. Wanneer ze tien jaar is, gebeurt er een ongeluk waarbij zij en haar broer gewond raken en waar haar familie haar de schuld van geeft. Jaren later is ze de leugens en het bedrog zat en doet ze een poging om dingen uit te praten. Als dit mislukt besluit ze het familiehuis de rug toe te keren.
Haar verbazing is dan ook groot als ze een telefoontje van haar tante krijgt, die vertelt dat Constance’s oma op sterven ligt en naar haar kleindochter gevraagd heeft. Haar eerste impuls is koppig weigeren, haar oma heeft vroeger immers ook nooit naar haar omgekeken. Maar kun je de wens van een stervende negeren? Constance besluit haar wrok opzij te zetten en rijdt voor het eerst in 15 jaar weer naar Vossensteyn, het ‘buiten’ van haar familie in Twente

Eenmaal terug bij het landhuis komen de herinneringen en pijn uit haar jeugd in volle hevigheid terug. Ze kijkt er dan ook bepaald niet naar uit haar oma weer te zien. Maar de oude vrouw blijkt een bijzondere vraag te hebben. Ze wil dat er een boek geschreven wordt over haar ervaringen in de oorlog en ze wil dat Constance dat gaat doen. Oma heeft haar herinneringen opgetekend in een dagboek dat ze aan haar kleindochter toevertrouwd. Constance ziet de opdracht in eerste instantie helemaal niet zitten, maar zodra ze de eerste 20 pagina’s van het broze dagboek gelezen heeft, is ze om. Ze verbaast zichzelf door te besluiten voorlopig op het landhuis te blijven, zodat ze met oma over het dagboek kan praten en het ondertussen kan bewerken tot een roman.  Maar dan arriveert de rest van de familie ook op Vossensteyn, om afscheid te nemen van oma…

Het litteken van Vossensteyn is een intrigerende familieroman die je meteen wilt uitlezen. De schrijfstijl van Maria Boonzaaijer is heel verslavend, poëtisch bijna, en het tempo ligt lekker hoog. Rode draad in dit verhaal is schuldgevoel. Boonzaaijer weet op een bijzonder gevoelige manier te omschrijven hoe ontzettend veel impact een leugen kan hebben op mensen en hoe lang dit kan doorwerken.

Een schuld ontkennen is het ergste wat een mens zichzelf kan aandoen. Dat weet ik nu, na zoveel jaren. De waarheid ontkennen maakt je innerlijk ziek…

Lezen dus, dit boek.

Twee hele sterke thrillers

De thriller Vergelding van Steffen Jacobsen staat hoog in mijn lijstje van Scandinavische thrillers. Daar kan Winterland van Kim Faber en Jannis Pedersen bij. Op enige afstand weliswaar, want zo goed als Vergelding is een zeldzaamheid. Beide thrillers beginnen met een terroristische aanslag in Kopenhagen.

winterlandSigne Kristiansen krijgt de leiding in het onderzoek naar de aanslag. De aanslag wordt niet opgeëist en er zijn weinig aanknopingspunten. De enige aanwijzing die ze hebben zijn camerabeelden waarop de vermoedelijke dader de bom plaatst op een drukke markt. Het lijkt in eerste instantie op een escalatie in een bendeoorlog. Het onderzoek loopt vast en de druk op Signe wordt steeds groter.

Ondertussen opent inspecteur Martin Juncker in een kleine stad op het platteland een nieuw politiebureau. Hij is weggestuurd uit Kopenhagen nadat hij een affaire begon met een juriste. Voor zijn professionele misstap werkte hij nauw samen met Signe. Met twee nieuwe agenten krijgt hij meteen een dubbele moord op zijn bordje. Die twee zijn misschien niet direct een aanwinst voor het korps, maar wel voor het verhaal.

Met twee verschillende verhaallijnen weet je dat ze uiteindelijk bij elkaar komen. De schrijvers nemen hier de tijd voor, maar dat draagt alleen maar bij aan het genieten van deze uitstekende Scandinavische thriller.

lloydHet geheugenwoud van debutant Sam Lloyd is niet voor tere zielen, of het kan zijn dat ik met het klimmen van de jaren steeds gevoeliger wordt.

De dertienjarige Elissa wordt op weg naar een schaaktoernooi ontvoerd. Ze wordt gedesoriënteerd wakker in een stinkende ruimte onder de grond, vastgeketend aan de muur.  Haar lot wordt haar langzaam duidelijk als ze bezocht wordt door de ontvoerder en de twaalfjarig Elijah. Er zijn meer meisjes geweest begrijpt ze uit het contact met Elijah. Ze ziet hem als enige mogelijkheid om uit de kelder te komen en probeert een band op te bouwen. Haar schaakintellect helpt haar hierbij.

Lloyd maakt optimaal gebruik van dit afschuwelijke gegeven doordat Elissa haar ontvoerders niet kan zien in het duister. Ze kan de komst van beiden onderscheiden door de eigen stank van het tweetal.

Hoofdinspecteur Mairéad wordt opgeroepen als de moeder van Elissa alarm slaat. Er zijn weinig aanwijzingen en de tijd tikt, zeker als blijkt dat de zaak lijkt op eerdere vermissingen.

Blijf vooral doorlezen. De wisseling van perspectief tussen Elissa, Elijah en Mairéad zorgt namelijk voor een bijzonder beklemmend gevoel, dat alleen wat lucht krijgt in het verhaal van Mairéad. De gedachten van Elijah zijn verontrustend en het lot van Elissa aangrijpend. De openbaring van het verhaal achter Elijah is een geweldige plotwending. Ondertussen heeft Lloyd je al aardig door de psychologische gehaktmolen gedraaid. Op weg naar een adembenemende finale.

 

Een doodgewone jongen uit Utrecht

Hij is niet iemand die graag in het middelpunt van de belangstelling staat en heeft aan het geven van interviews een broertje dood. Ook laat de geboren Utrechter nooit het achterste van zijn tong zien. Met het verschijnen van de autobiografie Basta is daar een einde aan gekomen. De lezer krijgt het complete verhaal voorgeschoteld: rauw, eerlijk, openhartig en onthullend. Niemand wordt gespaard.

Door de weinig harmonieuze gezinssituatie grijpt Marco van Basten de voetballerij aan om het ouderlijk huis zo snel mogelijk te ontvluchten. Zijn ouders hebben een slecht huwelijk en de dominante vader heeft geen oog voor de andere kinderen in het gezin. Misschien dat hier zijn sterke focus om de beste voetballer van de wereld te worden, is geworteld.

Met enige overdrijving kun je zeggen dat de enkel het hoofdpersonage van het boek is geworden; het is in ieder geval de leidraad. Een onschuldige overtreding in de wedstrijd tegen FC Groningen leidt sluipenderwijs het einde van zijn voetbalcarrière in. Op slechts 28-jarige leeftijd wordt de voetballer Van Basten ten grave gedragen; als mens moet hij door.

Veel ruimte is er ingeruimd voor Johan Cruijff. Wat aanvankelijk zijn idool is en later zijn medespeler en trainer wordt uiteindelijk een goede vriend. De heren raken gebrouilleerd en Cruijff overlijdt in 2016. Toch wordt de vriendschap postuum weer enigszins hersteld. Het is één van de aangrijpendste passages uit het boek. Opvallend genoeg komen Ruud Gullit en Frank Rijkaart, zijn makkers bij AC Milaan, nauwelijks in het verhaal voor. Vol lof en weinig kritisch is Van Basten over de omstreden mediamagnaat Silvio Berlusconi. Deze puissant rijke zakenman is eigenaar van AC Milaan en zorgt voor een vorstelijk salaris. Door verkeerde beleggingen slinkt het miljoenenvermogen van de Milanese spits met bijna de helft, juist op het moment dat de Italiaanse fiscus bij hem aanklopt.

De meeste mensen kennen Marco van Basten slechts als de gevierde voetballer die successen heeft behaald met Ajax, AC Milan en het Nederlands Elftal, maar een lofzang op deze prachtige voetballer is het boek  nadrukkelijk niet geworden. Uitgebreid vertelt Van Basten over zijn faalangst, spanningen en depressies, maar ook over zijn weinig geslaagde trainerscarrière. Persoonlijke ontwikkeling neemt een belangrijke plaats in. Hij werkt keihard aan zichzelf, kan meedogenloos zijn en doet aan zelfreflectie. Ik ben de beste, op mijzelf na is één van zijn gevleugelde uitspraken. Deze autobiografie is ook voor de niet voetballiefhebber interessant om te lezen.

Basta gaat over een doodgewone jongen uit Utrecht die toevallig aardig tegen een balletje kon trappen, maar aan wie het circus rondom het voetbal niet is besteed. Door alle tegenslagen in zijn leven is hij –naar eigen zeggen- een prettiger mens geworden.

 

Een bloedmooi boek

Anderhalve week geleden liep ik mijn plaatselijke boekhandel binnen. Net op tijd voordat de deuren dicht gingen vanwege het coronavirus.

Ik moest namelijk Daar waar de rivierkreeften zingen hebben. Enkel en alleen gebaseerd op de aanbevelingen op de voorkant van het boek. Daar was mijn oog op gevallen toen ik uit verveling wat over het internet surfde.

Gruwelijk mooi. NYT Book Review
Adembenemend. The Times

owensBiologe Delia Owens debuteerde op haar 70e met dit boek, een tegelijk verbijsterend en hoopvol gegeven. Verbijsterend omdat ze op deze leeftijd een fantastisch, poëtisch verhaal heeft geschreven.
Hoopvol omdat ze op deze leeftijd een fantastisch, poëtisch verhaal heeft geschreven (voor al die aspirant schrijvers die er maar niet aan toe komen omdat ene boek te schrijven en het eerst maar bij wat blogjes houden).

1969. Het lijk van Chase Andrews wordt gevonden onder een uitkijktoren in het moeras van Barkley Cove in North Carolina.

1952. De zesjarige Kya ziet haar moeder vertrekken uit het huisje waar ze woont met haar ouders en broer Jodie. Het huis staat aan de rand van het uitgestrekte moerasgebied.

Wat volgt is een onwaarschijnlijk mooi geschreven verhaal over de tussenliggende jaren. De vertaalster Mariëtte van Gelder verdient een dikke pluim. De adembenemende en poëtische schrijfstijl blijft overeind in de vertaling.

Te veel vertellen over de inhoud zou een kleine zonde zijn, maar elke lezer zal verknocht raken aan het moerasmeisje Kya. Ze leeft in en met de natuur en probeert zoveel mogelijk andere mensen te mijden. Omdat mensen je teleurstellen of in de steek laten. In tegenstelling tot de natuur, die veranderlijk is maar altijd aanwezig.

Prachtig is hoe Owens haar biologische kennis verweeft in het verhaal. In de beschrijvingen van het moerasleven, in de rol van vrouwen en mannen bij dier en mens, in de observaties van Kya. Het bijna thrillerachtige einde zorgt er voor dat je je hart vasthoudt. Een parel van een boek.

Gruwelijk mooi. Adembenemend.

Te leen als e-book

De lange arm van Poetin

Heidi Blake is onderzoeksjournalist voor BuzzFeed News. Na publicatie van haar boek, From Russia with blood, heeft ze een sabbatical genomen tot september dit jaar. Begrijpelijk als je kijkt naar de ongelofelijke hoeveelheid feiten die zij en haar medewerkers naar boven heeft gehaald. Gefactchecked en al.

blakeEen van de uitwassen van het uit elkaar vallen van de Sovjet Unie zijn de mannen die zich buitensporig verrijken aan de chaos in het enorme land. Boris Berezovski, de allereerste oligarch, gebruikt zijn geld en invloed om Vladimir Poetin naar voren te schuiven als opvolger van wodkaliefhebber Boris Jeltsin. Hij treedt af op 31 december 1999. De nieuwe eeuw begint met een nieuwe president.Vladimir Poetin.

De liefde van Berezovski voor Poetin bekoelt al snel. Hij gebruikt zijn podium om kritiek te leveren op de oorlog met Tsjetsjenië en wordt daarmee een publieke vijand van Poetin. Berezovski wordt het te heet onder voeten en zoekt zijn heil in Londen, met in zijn kielzog Russen die met hun witgewassen geld een nieuw leven willen opbouwen in het vrije Westen.

From Russia with blood is het relaas van een machtspoliticus die een wet door de Doema jaagt waarmee het gelegitimeerd is om onderdanen op buitenlandse bodem te vermoorden. Landverraders, journalisten, advocaten, iedereen die Poetin in de weg zit, kan aan de beurt komen (Putinverstehers in het westen praat dat ’s recht).

Uiteindelijk beschrijft Blake 14 moordaanslagen op Britse bodem (en eentje in de VS). Onder druk van bovenaf worden onderzoeken voortijdig afgesloten en verdwijnt bewijsmateriaal als sneeuw voor de zon. Blair en later Cameron hechten meer waarde aan goede verstandhoudingen met en aardgas van het Kremlin dan aan de waarheid. Pas nadat een foto van de doodzieke Litvinenko op de voorpagina’s van de kranten komt, wordt er werk gemaakt van een fatsoenlijk onderzoek. Anno 2020 is het wel duidelijk dat ondanks ferme woorden van Cameron en Theresa May, Poetin nog steeds zijn gang kan gaan (Skripal).

Naast de verhalen over Blake ontrafelt ze het verhaal achter de aanslagen op twee flatgebouwen in Moskou en de gijzeling van de school in Beslan. Die worden door Poetin toegeschreven aan Tsjetsjenen, het excuus om de oorlog in Tsjetsjenië te beginnen.

Schimmige figuren, geld, polonium, seks, moord, drugs, giftig gras en een bad guy op de achtergrond. Het boek leest als een razende spionagethriller, totdat je je beseft dat er kruid gewassen is tegen Poetin. De man gaat zijn gang en heeft de tijd van zijn leven met zijn leger hackers, geheime agenten, desinformatie, annexaties en miljarden op de bank. Beangstigend.

reserveer

Agneta’s erfenis

Deze roman over het Zweedse landgoed de Leeuwenhof begint in 1913. Een hele andere tijd dan de onze. Waar vrouwen nog niets in te brengen hebben. Maar waar in de grote steden al wel vrouwen zijn die zich inzetten voor meer vrouwenrechten en vrouwenkiesrecht, de suffragettes. Agneta is een dochter uit een adellijk geslacht. Zij ontworstelt zich aan dat milieu en studeert aan de Koninklijke Kunstacademie in Stockholm. Ze woont in een armoedige kamer en heeft een vriend waarvan haar familie nog niet op de hoogte is. Maar dan krijgt ze bericht dat haar enige broer en vader een ongeluk hebben gehad.

Ze haast zich terug naar huis en belooft haar broer om voor het landgoed en de stoeterij te zorgen als hij sterft. Wat ze niet verwacht gebeurt toch. Ze maakt een hartverscheurende keus die eigenlijk geen keus is. Het boek geeft een goed beeld van het leven van een vrouw begin vorige eeuw.

Maar wie is die nieuwe charmante beheerder Max die haar betovert met zijn charme? En hoe kwam het eigenlijk dat de stal in brand raakte? Was er meer aan de hand dan alleen maar een hevige brand?

Als Agneta het heel moeilijk krijgt helpt haar oude vriend Lennard haar uit de brand. En is Agneta echt heel anders dan haar moeder of hebben ze toch meer van elkaar dan ze dacht? Lees het allemaal in deze dikke historische roman. Die ook nog spannend is en romantisch.

En achterin het boek staan al korte beschrijvingen van de nog te komen delen 2 en 3. Een aanrader voor liefhebbers van de serie: De zeven zussen. Dus reserveren maar …

Wie kun je vertrouwen?

Mama vindt me in de bijkeuken. Ik zit in de hoek op de grond en schrik me rot van het plotselinge licht in de deuropening. Ik heb een mond vol bloed en scherven.

pollcokHiermee struikel je hals over kop het verhaal van Peter Blankman binnen. Peter is 17 en heeft last van paniekaanvallen. In zo’n paniekaanval heeft hij een zoutvaatje kapot gebeten. Met moeilijke wiskundige berekeningen probeert hij de aanvallen te bezweren, maar dat is dit keer niet gelukt. In ieder geval weet je met zo’n begin dat je geen gewone thriller voorgeschoteld krijgt.

De aanval komt de nacht voordat zijn moeder een belangrijke wetenschappelijke prijs krijgt uitgereikt vanwege haar baanbrekende hersenonderzoek. Bij die bijeenkomst mag Peter natuurlijk niet ontbreken, maar dat geeft hem stress die hij niet kan hanteren.

Hij geeft act de présence, maar de prijsuitreiking loopt gierend uit de hand. Zijn gedachten schieten in een hoge versnelling en hij maakt zich uit de voeten, terwijl zijn moeder achter hem aan rent. Even later vindt hij haar met een levensgevaarlijke buikwond. Hier gaat het verhaal zelf in een hoge versnelling. Een intrige met een erg geheime dienst, mensen die zich voordoen als vertrouweling die uiteindelijk een eigen agenda hebben. De enige op wie hij kan vertrouwen is zijn zus Bel. Hoewel.

Zonder te veel weg te geven begrijp je al snel dat de paniekaanvallen van Peter en de ingehouden agressie van Bel een reden hebben. Dezelfde reden waarom iedereen achter Peter en Bel aan zit.

Pollock heeft een razendsnelle, gecompliceerde thriller geschreven, waarin je samen met Peter op zoek moet naar de verbijsterende waarheid. De beschrijvingen van Peters paniekaanvallen zijn fabuleus. Hiervoor putte Pollock uit zijn eigen worsteling met zijn psyche. Sterk aanbevolen.

reserveer

Het wonderbaarlijke leven van Madame Tussaud

Natuurlijk ken je haar naam: Madame Tussaud! Of in ieder geval rinkelt er een belletje en komt het je bekend voor. De vrouw van de wassen beelden. Maar ken je haar levensverhaal ook? Ik liep in bibliotheek Sneek tegen de roman Petite aan. Geschreven door Edward Carey. Het heeft hem vijftien jaar gekost om het boek te schrijven. En het is gebaseerd op echte gebeurtenissen en echte personen. Maar omdat er nogal vage en soms onbetrouwbare verhalen zijn nagelaten heeft Carey zelf hier en daar voor opvulling gezorgd.

Het is het verhaal van de beroemdste vrouw ter wereld die de wereld in beelden wist te vangen: Madame Tussaud. In 1761 wordt Marie Grosholtz geboren in de Elzas als heel klein minimensje. Ze krijgt al snel de bijnaam Petite. Het lot brengt haar als weeskind samen met de Zwitserse anatoom dr. Curtius naar Parijs. Een bijzondere jongeman die wassen organen maakt voor het ziekenhuis. Hij leert haar al vroeg tekenen en echt naar dingen kijken. Dan staat de Franse revolutie voor de deur en lijkt de wereld van was een gouden toekomst. Maar is dat ook zo? En hoe komt ze aan de achternaam Tussaud?

Lees het in deze wonderlijk mooie roman. Samen met de tekeningen geeft het een prachtig beeld van haar leven. Die wil je niet missen.

Het antwoord op misschien

Hij is taxichauffeur, zij is zijn nieuwe klant.
Hun liefde is zeker, hun toekomst niet.

Met deze woorden trekt auteur Hendrik Winter mijn aandacht en daarom gaat Het antwoord op misschien snel mee naar huis. Het eerste hoofdstuk is meteen al prikkelend. Winter heeft een fijne manier van schrijven waarmee mijn nieuwsgierigheid gewekt is en ik met een goed gevoel aan hoofdstuk twee begin . En dat is even schrikken, die zag ik niet aankomen!

Goed, achteraf gezien had ik mezelf die verrassing kunnen besparen door de achterflap te lezen. Maar dat is iets wat ik nooit doe. Ik baseer mijn boekenkeus bij voor mij onbekende auteurs altijd alleen op de titel en de kaft. Ik wil gewoon lekker blanco aan een nieuw boek beginnen, dus lees ik nooit de flaptekst. Goeie tip die ik jaren geleden kreeg en ik kan het iedereen aanraden. Maar dat terzijde.
Als je zelf ook liever niet van te voren weet waar een boek over gaat dan raad ik je aan nu te stoppen met lezen van dit blog.

Het antwoord op misschien  gaat over de 25-jarige Adam, die in een ‘kankerkar’ rijdt. Excuses voor de formulering, niet mijn woorden.
Hij rijdt kankerpatiënten naar bestralings- en chemotherapie, naar afspraken met specialisten of het ziekenhuis. Een baan die veel meer inhoudt dan alleen chauffeur zijn, want zes tot acht weken lang dagelijks gemiddeld een uur met iemand doorbrengen in de beperkte ruimte van een auto schept intimiteit, of je dat nu wilt of niet.
Op een dag stapt Jessi in zijn auto, een jonge vrouw die een tumor in haar luchtpijp heeft. Adam en Jessi hebben meteen vanaf het begin een klik. Ze praten over van alles en nog wat en groeien steeds meer naar elkaar toe. Jessi is een opmerkzaam type die geen blad voor de mond neemt en dankzij haar gaat Adam op een andere manier naar zichzelf kijken.

Dit boek is schitterend, ik kan niet anders zeggen. Het onderwerp is uiteraard al bijzonder meeslepend maar de manier waarop Winter dit weet te formuleren is echt prachtig. Dit komt waarschijnlijk omdat de schrijver dit verhaal grotendeels zelf ervaren heeft. Wat de reden ook is, dit boek wil je gewoon lezen.

Dit is een goed stel hoor

Blijven hangen in het verleden raadt de schrijver niemand aan, maar zo nu en dan even omkijken kan een genoegen zijn. In Dit is een goed stel hoor blikt sportjournalist Theo Reitsma terug op 50 jaar sportgeschiedenis. Hij doet dit aan de hand van anekdotes en opvallende ervaringen van voornamelijk Nederlandse sporters op evenementen waar hij zelf nauw bij betrokken was.

Boek Theo ReitsmaTheo Reitsma werd veelal gezien als de beste commentator. Hij was in ieder geval mijn favoriete sportverslaggever. Uitstekend voorbereid,  nieuwsgierig en beschikkend over een arendsoog. Met liefde voor de sporten die hij volgde: voetbal, atletiek, honkbal en boksen. In dienst van de kijker zag hij het commentaar puur als ondersteuning van het beeld, zonder opsmuk en tierelantijnen en vooral niet om zelf de eerste viool te spelen. Slechts een enkele keer ging hij uit zijn dak; toen Marco van Basten in de finale van het  EK ’88 een prachtig doelpunt maakte:

GOED, OOHHH WAT EEN GOAL! WAT EEN SCHITTEREND DOELPUNT ZEG. JA, NIET TEGELOVEN ZOALS IE DIE BAL UIT DE LUCHT OPPAKT IN DIE HOEK DAAR. NIET TE GELOVEN WAT EEN WEERGALOOS DOELPUNT!

Of toen Ellen van Langen de 800 meter won op de Olympische Spelen van Barcelona ‘92. Sommige uitspraken zijn historisch geworden en komen in het boek terug. Op het WK voetbal van 1986 waren er nog niet zoveel camera’s en er was nog geen VAR. Maradona scoorde tegen Engeland en Reitsma riep resoluut; “En ik zeg hands”. Hij zat in de nok van een groot stadion, maar had het als een van de weinigen bij het rechte eind. Maradona beweerde later dat hij met de hand van God had gescoord.

Reitsma toont in het boek interesse voor de mens achter de sporter en heeft oog voor de politieke situaties, zoals de aanslag van de Palestijnen op de Israëlisch (Olympische Spelen München 1972) en de dwaze moeders tijdens het totalitaire regime van generaal Videla in Argentinië  (WK voetbal 1978). Ook krijgt de lezer een kijkje in de keuken van de sportredactie van de NOS. Met de afgeronde verhalen levert Reitsma vakwerk zoals we dat van hem gewend zijn. De titel van het boek verwijst naar het Europees Kampioenschap ‘88 waarop het winnende Nederlands Elftal op een bankje een feestje viert en Reitsma opmerkt: “Dit is een goed stel hoor”.

Na een gedegen HBS-B opleiding ontwikkelt Reitsma zich bij verschillende dagbladen in de (sport)journalistiek. Vanaf 1969 wordt Studio Sport zijn werkterrein met voetbal en atletiek als specialiteiten. Toch heeft honkbal zijn grote voorliefde en hij beleeft zijn ‘finest hour’ als het Nederlands honkbalteam het niet te kloppen Cuba een nederlaag toebrengt op de Olympische Spelen 2000  in Sydney. Na zijn carrière wordt Reitsma voorzitter van de Nederlandse honk- en softbal bond als waardering voor al zijn inspanningen en om de sport smoel te geven. In 2004 ontvangt hij de ere Nipkowschijf voor zijn hele oeuvre.

Laat je verrassen door onze leest- en kijktips