Tip vd Mnd: Johanna Adorján

Johanna Adorján
Johanna Adorján

Op 13 oktober 1991 maakten mijn grootouders een eind aan hun leven. Het was een zondag. Eigenlijk niet de ideale dag van de week om zelfmoord te plegen. Op zondagen bellen familieleden op, kennissen willen langskomen om samen een wandeling met de hond te maken, maandagen lijken me bijvoorbeeld veel geschikter.

Met deze laconieke en in weerwil van de gebeurtenis, komische zinnen begint het boek Een bijzondere liefde van Johanna Adorján. De in Stockholm geboren en in Duitsland woonachtige Adorján vertelt het verhaal van haar grootouders van vaders zijde.

Haar grootvader is een Hongaarse jood, haar grootmoeder is geboren in Duistland. In 1940 ontmoeten ze elkaar in Boedapest tijdens een huisconcert, in 1942 trouwen ze.
In maart 1944 valt Duitsland alsnog Hongarije binnen omdat de collaborerende regering als onbetrouwbaar wordt beschouwd. In een jaar tijd worden vrijwel alle joden gedeporteerd, waaronder de grootvader. Haar grootmoeder is dan drie maanden zwanger. Hij overleeft het concentratiekamp en vindt zijn vrouw terug in Boedapest. Onder de communisten worden ze lid van de partij en zetten ze hun relatief gegoede leven voort. Na de inval van de Russen in 1956 vluchten de grootouders en komen uiteindelijk in Denemarken terecht, waar ze zich snel aanpassen en ze het verleden afschermen.

De zelfmoord van opa en oma is een taboe in de familie. Zestien jaar later gaat de schrijfster op zoek naar het verhaal van haar grootouders, wat tegelijk een zoektocht is naar haar joodse achtergrond en identiteit. Ze praat met vrienden en familie van haar grootouders en moet langzaam het beeld dat ze van haar oma had bijstellen. In haar herinnering was ze de mooie vrouw van een dokter, elegant, amusant en temperamentvol. Arrogant en intelligent. Hoe meer verhalen ze hoort, hoe meer ze begrijpt dat haar grootmoeder een onzekere vrouw was die niet zonder haar man verder wilde leven. Haar grootvader heeft een hartkwaal en is op die 13e oktober in 1991 82 jaar oud. Haar oma is 70, levenslustig en gezond ondanks het constante roken. Ze maakt aannemelijk dat het de grootmoeder is die haar grootvader overhaalt om gezamenlijk zelfmoord te plegen. Met veel moeite slagen ze erin een boek aan te schaffen dat Final exit heet, een boek dat bij verschijning veel stof deed opwaaien omdat hierin methodes worden beschreven om zelfmoord te plegen.

De hoofdstukken wisselen elkaar af. Het ene hoofdstuk verhaalt over de zoektocht van de schrijfster. De andere hoofdstukken beschrijven de laatste dag van haar grootouders. De hond die onderdak krijgt bij een kennis onder het mom van een buitenlandse reis. Het wegbrengen van het huisafval. Ze worden gevonden op bed, hun handen verstrengeld.

Een bijzondere liefde is een bijzonder en aangrijpend boek, prachtig geschreven door Adorján.

Advertenties

Privé-detectives

Chercover & Koryta
Chercover & Koryta

Het genre van de privédetective bestaat dankzij het gegeven dat het altijd hetzelfde is. Dat is niet erg, zolang de juiste ingrediënten aanwezig zijn. Zoals een bakje muesli met biogarde en honing elke morgen lekker blijft als de kwaliteit van de muesli goed is. In een goede privédetective is de plot de muesli.De andere ingrediënten voor een goede privédetective zijn een eigengereide speurder die zijn zaakjes oplost op de rand van de wet. Een liefde van de privédetective, meestal een ex waar de man regelmatig over mijmert. Een politieman die hem het vuur na aan de schenen legt, omdat de detective zelf onder verdenking komt te staan. Een hulp, een schimmig figuur met meer spierballen dan de detective zelf, die meestal aan de verkeerde kant van de wet opereert. Een paar aframmelingen waardoor de hoofdpersoon bont en blauw door het verhaal loopt. En een flinke dosis zwarte humor.In Nederland debuteerde Sean Chercover met Chicago Mob en Michael Koryta met B.e.g.r.a.v.e.n.   

Chercover geeft zijn hoofdpersoon een duistere kant mee waardoor het boek opvalt. Het wordt slechts aangestipt maar Ray Dudgeon heeft een moorddrift in zich, waardoor hij niet echt valt in de categorie ruwe bolster blanke pit. Deze drift zal ongetwijfeld terugkomen in het tweede deel rond deze detective. In het eerste deel neemt hij het op tegen de maffia in Chicago, of beter The Outfit zoals ze daar genoemd worden.  

Van Koryta zijn al meer titels in het Nederlands verschenen. Iets minder humor, meer grimmigheid. In een interview met De Volkskrant zegt Koryta dat hij niet houdt van thrillers met een knipoog. Hij bedoelde ermee dat hij niet houdt van thillers die geschreven zijn als amusement en slechts ter ontspanning dienen. Politie- en detectivewerk verslind je emotioneel en dat moet zichtbaar zijn in een goede thriller. Zijn speurder is Lincoln Perry en net als Ray Dudgeon is Perry een man met duistere kanten.  

Beide boeken zijn de moeite waard. Het plot van Koryta zit goed in elkaar, het boek is strakker gecomponeerd dan het debuut van Chercover. Daar staat tegenover dat Chercover meer een thriller met een knipoog is. Daar hou ik wel van, al mag dat niet van Koryta. Rest me alleen nog die rare puntjes in de titel van Koryta. In het engels heet het boek A welcome grave, zonder zinloze puntjes maar meer to the point als je het verhaal leest.

Homicide

David Simon - Homicide

Homicide, een formidabel boek.
David Simon liep in 1988 een jaar mee op de afdeling Moordzaken in Baltimore. Met een gemiddelde van 2 moorden per 3 dagen één van de geweldadigste steden in de VS, zeker als je bedenkt dat in 1988 de stad 730.000 inwoners had. Via Simon maken we kennis met de rechercheurs, hun eigenaardigheden, de zwarte humor op plaatsen delict, de enorme werkdruk en de frustraties gevoed door de politiek die slechts kijkt naar statistieken. Statistieken die voorbijgaan aan het feit of een moord een inkoppertje is, waarbij de dader bij wijze van spreken naast het lijk zit of  een moord op een junk in een achteraf steegje, waarbij er geen getuigen zijn. En frustraties die schuil gaan achter de bijna achteloze constatering van Simon dat er nu eenmaal meer moordenaars dan rechercheurs zijn.

600 bladzijden lang boeit Simon met de beschrijving van mensen aan beide zijden van de wet. Zwart, somber, maar ook menselijk en warm en zo nu en dan valt er ook nog wat te lachen. Zoals de scène waarin een rechercheur er vandoor moet omdat zijn vrouw en dochter in gevaar zijn. Bij terugkomst vertelt hij dat er een muis door het huis liep die hij uiteindelijk in een kast dood heeft geschoten met z’n dienstwapen. Daar wilde hij de muis eigenlijk laten liggen als waarschuwing voor andere muizen. Deze scène zit trouwens onverkort in de serie The Wire die gebaseerd is op de ervaringen van Simon. Deze beste misdaadserie ooit is te leen in de bibliotheek. Mocht 600 bladzijden te lang zijn dan is de serie een goed alternatief.

Als u de link onder de afbeelding volgt gaat u naar de site van VPRO’s Wintergasten waarin Simon geinterviewd wordt door Raoul Heertje.

Lente

Waaraan merk je in de bieb dat het voorjaar is?

  • onze bezoekers zijn vrolijker met mooi weer
  • als het zonnetje schijnt zijn veel van die bezoekers snel weer vertrokken met een paar boeken onder de arm
  • de internetpc’s zijn niet meer allemaal bezet
  • de kast met tuinboeken vertoont veel open plekken (de Tuinontwerpdag – met gratis tuinadvies – trok  meer belangstellenden dan we aankonden!)
  • de kast met computerboeken is juist minder populair
  • de dieetboeken verheugen zich weer in belangstelling: men wil gauw wat pondjes kwijtraken om straks weer in bikini te kunnen lopen

Als je in de bibliotheek de ingeleverde boeken opruimt, merk je meteen waarnaar de belangstelling van onze leners uitgaat. Zo stonden deze week op de boekenkar:

Dit zijn de afgebeelde boeken:

Lekker zonnig: eten en drinken voor stralende dagen / Tim Robinson e.a.
Als het eindelijk lekker weer is, wil je niet lang in de keuken staan, maar heb je zin in verkoelende, snel en makkelijk klaar te maken recepten. In dit boek staan er maar liefst 200: alles wat je nodig hebt voor een lichte maaltijd in de avondzon, een verfrissend vruchtensapje tussendoor of een vrolijke picknick in het park.

Zomerslank met Sonja; met weekmenu’s en zomerse recepten / Sonja Bakker
Speciaal voor iedereen die met het oog op de zomer nog wat gewicht kwijt wil, heeft Sonja Bakker een boek samengesteld. Het boek bevat onder andere nieuwe weekmenu’s en 25 recepten.

Tuinplezier voor kids / Catherine Woram
Wat is er nou leuker en gezelliger dan om samen met kinderen naar buiten
te gaan? Dit boek staat boordevol ideeën voor een zomer lang genieten.
Gemakkelijk te realiseren tuinprojecten voor binnen en buiten zorgen voor vele middagen tuinplezier.

George Washington is bieb ruim twee ton schuldig

George Washington heeft ooit twee boeken niet ingeleverd  in de bibliotheek.  Met de inflatie erbij gerekend, is hij de bieb ruim twee ton schuldig. Gelukkig dat wij tegenwoordig een maximum kennen voor boeken die te laat ingeleverd worden. Zoveel als George Washington zult u nooit hoeven te betalen…
Op IJsland ligt naast de nu actieve vulkaan een nog veel grotere vulkaan, de Katla. Deze vulkaan zou nog veel meer overlast kunnen veroorzaken wanneer hij uitbarst. De laatste drie keer dat de Eyjafjallajokull-vulkaan uitbarstte, werd de Katla ook actief…
Door groene thee krijg je sterke tanden.  En wij krijgen haast door het zien van het M-logo van een bekende fastfoodketen.

Wat bovenstaande feiten allemaal met elkaar te maken hebben? Al deze onderzoeken zijn te vinden op Scientias.nl. 
Scientias.nl is op 29 november 2009 officieel van start gegaan en is een initiatief van wetenschapsjournalisten Tim Kraaijvanger en Caroline Hoek. Het doel is het leveren van een brede nieuwsvoorziening over wetenschap. In de Verenigde Staten wordt dit al gedaan op websites als Physorg en Science Daily. In Nederland hoopt Scientias.nl dit gat te vullen.

Helaas even geen bezetting..

…staat op het bordje dat wij in de bibliotheek op een tijdelijk onbemande balie zetten. Voor sommigen heeft ‘geen bezetting’ nog steeds een andere betekenis, en daar past het woord ‘helaas’ niet bij.

De bevrijdingOp 5 mei vieren we Bevrijdingsdag. 65 jaar geleden kwam er een einde aan de bezetting door Duitsland. De bevrijders werden warm onthaald en de Nederlandse vlag mocht weer uit. Het pas verschenen fotoboek “De bevrijding“, samengesteld door Gerjan Heij, geeft een beeld van de gebeurtenissen rond deze periode, zoals bevrijdingsfeesten, hongerwinter en voedseldroppings.

In de bibliotheek zijn heel wat boeken over de Tweede Wereldoorlog, bezetting en bevrijding te vinden in de kasten blauw-Nederland en blauw-geschiedenis. Een aantal van deze boeken staat in de bibliotheek van Heerenveen momenteel tentoongesteld op de eerste verdieping. Aan de vragen van onze bezoekers kunnen we merken dat de belangstelling voor de periode 1940 -1945 nog steeds leeft. Terwijl ik boeken uitzocht om uit te stallen werd er alweer gevraagd naar een van de net verzamelde boeken (‘Recht op wraak’ van Jack Kooistra).

Bij de boeken ligt het magazine “Voorbij maar niet verdwenen”. Deze uitgave wil de herinnering aan en de discussie over de Tweede Wereldoorlog plaatsen in een breed verband en daarom komen ook andere oorlogen aan bod, zoals de Vietnamoorlog en oorlogen die momenteel nog woeden. Hoe verwerken oorlogsveteranen wat ze meegemaakt hebben? Waarom zijn oorlogsgames zo populair? Welke boeken zijn er onlangs verschenen op dit gebied? Zolang de voorraad strekt is het magazine gratis mee te nemen. Zijn ze op? Hier is het magazine online in te zien.

Webtips:

Een stil geloof in engelen

Recensie op Nu.nl
Mooie titel

Nieuwsgierig geworden door een krantenartikel begon ik in Een stil geloof in engelen. Mooie titel, goede schrijversnaam,  het boek krijgt goede recensies, heeft het predikaat literaire thriller en toch was ik blij dat ik het uit had. Wat ging er mis?

De ingrediënten voor een aangrijpend en spannend boek zijn volop aanwezig. Een jongen van 12 jaar. Verteller van het verhaal. Woont buiten een klein dorp op het Amerikaanse platteland. Een vader die voortijdig sterft. Een armoedig dorpsleven waar achter een faςade van alles broeit. Het verhaal begint als er een klasgenoot van hem zwaar verminkt dood gevonden wordt. Dertig dode meisjes verder weten we wie het gedaan heeft maar dat interesseerde me al lang niet meer door het ontbreken van enige spanning. Waar komt dat door? Ellory neemt zijn tijd om het verhaal te vertellen. Dat is prima, maar hij gebruikt hier en daar van die sleetse trucs om spanning op te roepen, zoals het aloude Die dag veranderde alles... Als je dat goed gebruikt draagt het bij aan het leesgenot omdat je op het puntje van de stoel gaat zitten, maar in dit boek werkt het niet omdat er meestal niet zoveel gebeurt. Het verhaal sleept zich voort, de hoofdpersoon wordt langzamerhand aardig onuitstaanbaar en dat is lastig als een boek 430 pagina’s dik is.

Ik moest bij het lezen van het boek denken aan Kind van God van Cormac McCarthy. Een verhaal van 149 pagina’s over een seriemoordenaar dat wel onder de huid gaat zitten door zijn superieure stijl en het sfeervolle verhaal, al is het nog zo gruwelijk. Bij Ellory lijkt de gruwel en de ellende vooral effectbejag.
Eigenlijk geloof ik het wel, al die boeken met seriemoordenaars die van alles uitspoken met hun slachtoffers. Misschien was het boek zonder 30 vermoorde meisjes interessanter geweest.

Chris Cleave

Chris Cleave

Chris Cleave is journalist bij de Guardian en schrijver van twee opmerkelijke romans. Zijn debuut verscheen onder de titel Beste Osama in 2005 en is onlangs als goedkope herdruk verschenen als Licht ontvlambaar.
Een aantal bommen gaan af tijdens de wedstrijd Arsenal-Chelsea, precies op het moment dat Van Persie (!) op doel schiet. Daarbij komen meer dan 1000 mensen om. Het verscheen in Engeland op 7 juli 2005, de dag dat er vier bommen ontploften in Londen. Hierdoor kreeg de roman veel aandacht en leek het verhaal ingehaald door de werkelijkheid. Het boek is een brief aan Osama Bin Laden, geschreven door een jonge vrouw die man en kind verliest en haar verdriet en schuldgevoel probeert te verwerken door zich te richten tot de man achter de bommen.
Je zou met dit gegeven verwachten dat je een zwaar tragisch boek in handen hebt, maar ondanks de tragiek is het boek ontzettend grappig.
Totaal niet grappig is de verfilming van het boek uit 2008 met Michelle Williams als jonge moeder. De film neemt al snel een heel andere wending dan het oorspronkelijke verhaal, wellicht om politiek correct of genuanceerd over te komen, maar slaat de plank daardoor volledig mis. De moeder zoekt contact met de familie van een van de terroristen en blijkt aan het eind zwanger te zijn. Simpel gezegd, dit staat niet in het boek. Een film hoeft een boek niet op de letter te volgen, maar Sharon Maguire vertelt een totaal ander verhaal. De regisseusse is bekend van Bridget Jones’ Diary met de irritante Renée Zellweger als mollige Bridget. Je mag als schrijver hopen dat Sharon Maguire niet bij je op de stoep staat met de vraag of ze alsjeblieft je boek mag verfilmen. Maar ik dwaal af. Het boek is een aanrader en mocht je nog om een cadeautje verlegen zitten dan zit je voor een tientje helemaal goed.

Kleine Bij is de tweede roman van Cleave en weer een aanrader. Twee verhalen komen bij elkaar in dit boek, dat van een moderedactrice en een jonge vrouw uit Nigeria die haar land is ontvlucht nadat haar dorp is uitgemoord door een bende die voor een oliemaatschappij werkt. Daarmee vertel ik al te veel volgens de achterflap (lees nooit een achterflap, trouwens). Weer heeft Cleave een onthutsend, ontroerend en mooi verteld verhaal geschreven, met de nodige humor als tegenwicht.

De trailer van Incendiary, de verfilming van Licht ontvlambaar:

Fryslân Lêst Syn Toppers

Vrijdag 9 april start de campagne Fryslân Lêst Syn Toppers (FLST), gericht op mensen die zelden of nooit Fries lezen. Op de campagne website www.flst.nl staat een overzicht van alle activiteiten. Tijdens de 10 maanden durende campagne zullen achtereenvolgens vier boeken centraal staan, die goed leesbaar zijn en in hun tijd het nodige stof deden opwaaien. Het eerste boek dat onder de aandacht gebracht wordt is “Frijende kikkerts” van Hylkje Goïnga. De bus van It Fryske Boek trekt vrijdag door de provincie om gratis exemplaren van dit boek uit te delen aan ieder die een kikker meeneemt – in wat voor vorm dan ook.

Het boek “Frijende kikkerts” was destijds – het boek verscheen in 1986 – heel populair, maar is nu alleen nog antiquarisch te krijgen. Gelukkig is Tresoar samen met DBNL bezig oude Friese boeken te digitaliseren en beschikbaar te stellen. Op 9 april, tegelijk met de start van FLST, is de presentatie van www.sirkwy.nl, de nieuwe literaire website van Tresoar. Op deze website staan al zo’n 80 boeken, in eerste instantie klassiekers en/of boeken die een literaire prijs hebben gekregen, zoals ‘De gouden swipe’ van Abe Brouwer, ‘Feroaring fan lucht’ van Rink van der Velde en ‘De smearlappen’ van Anne Wadman. En ‘Frijende kikkerts’ uiteraard. De komende jaren worden er meer romans toegevoegd en daarnaast kinderboeken en poëzie. Slechts weinig auteurs weigeren hun toestemming, en dan betreft het meestal boeken die nog in de boekhandel verkrijgbaar zijn of die binnenkort herdrukt worden. Behalve de volledige teksten van de boeken vindt u op Sirkwy.nl ook informatie over schrijvers, recensies, verhalen, foto’s en reacties van lezers.

Mocht u onlangs een e-reader aangeschaft hebben of overwegen dit te gaan doen, dan kunt u op Sirkwy dus terecht voor gratis Friestalige vulling van dit apparaat!

Murakami daisuki desu

1Q84 deel 1 & 2

Er is veel om naar uit te zien in de maand juni. De Tweede Kamerverkiezing op woensdag 9 juni bijvoorbeeld, omdat we dan weten in welk bootje we met z’n allen stappen. Of het WK voetbal in Zuid-Afrika nu Sneijder in vorm is. Of de wandelvakantie in Ierland omdat juni de droogste maand van het jaar is in dat land. Maar vooral vanwege de uitgave van de eerste twee delen van Haruki Murakami’s 1Q84. Daarmee boffen we in Nederland. Het derde deel komt pas in 2011 uit. Da’s wel een beetje gek, maar dit zal te maken hebben met het feit dat de uitgever bang is dat Murakamiliefhebbers massaal de engelse vertaling zullen aanschaffen.

Waarom is de nieuwe Murakami iets om naar uit te zien? Omdat ik anderhalf jaar geleden De jacht op het verloren schaap las en bijna uit had en meer van hem wilde lezen en ik op de trein naar Leeuwarden sprong om daar bij De Slegte en de boekhandel alle andere titels van hem te kopen zodat ik wekenlang alleen maar Murakami las en daar heel blij van werd. Daarom.

Een lezing van Pieter Steinz, chef Boeken van NRC, over Murakami en zijn plaats in de Japanse literatuur maar vooral over de invloeden van hem op andere schrijvers en de invloeden van andere schrijvers op hem. Een beetje rommelige lezing maar leuk als introductie op zijn werk.

De lezing is af te luisteren via onderstaande knop.

Lezing Murakami

Boekentips, films, tv-series