Open gordijnen?

Het is alweer zo’n twintig jaar geleden dat het IJzeren Gordijn openging. Dat betekent niet dat alle volkeren in Oost- en Westeuropa sindsdien lang en gelukkig samenleven. Al voor de Tweede Wereldoorlog was er strijd en onbegrip tussen bevolkingsgroepen en landen, en ook nu nog is er veel verwerkt en onverwerkt oud zeer. Zo is er een Sloveense minderheid in Oostenrijk die zich jarenlang gedeisd moest houden, Russen en Letten hebben een ingewikkelde relatie en Duitsers en Polen kunnen nog steeds niet altijd door één deur. De strijd in voormalig Joegoslavië zit nog vers in ons geheugen. Toch waren en zijn er mensen die zich daardoor niet lieten weerhouden om een relatie aan te gaan met iemand van over de grens. Daarover gaat het boek IJzeren deuren van Annemieke Hendriks. Zij volgde zes families in Midden-Europa, van Letland tot Roemenië. Deze families hebben met elkaar gemeen dat ze bestaan uit mensen die gemengde Oost- en West-achtergronden hebben. Zo is er de Nederlandse Dieuwke, die met haar Poolse man in het voormalig Duitse gebied Neder-Silezië een gastenboerderij is begonnen, een Hongaars-Duitse familie in Berlijn en een Oostenrijks-Sloveense familie in Karinthië. Annemieke Hendriks beschrijft het dagelijks leven van deze families en geeft zo een beeld van de problemen, de bureaucratie en de vijandigheid waar deze mensen mee te maken hadden èn hebben, maar ook van hun veerkracht en de onderlinge saamhorigheid. Ondertussen steken we ook iets op over de ingewikkelde geschiedenis van Midden- en Oost-Europa, een geschiedenis die (ik ga nu even van mezelf uit) grotendeels langs ons heenging in de tijd dat het IJzeren Gordijn het zicht op dat gedeelte van Europa ontnam.
Lees meer op Groene.nl.

Annemieke Hendriks woont en werkt in Berlijn. Zij is journalist en schrijft sinds twintig jaar over Duitsland en Europa, film en cultuur, met name voor Nederlandse opinieweekbladen en reiskaterns. IJzeren deuren is haar zevende boek.

Naar aanleiding van het verschijnen van dit boek was Annemieke Hendriks in de nacht van 9 op 10 november 2009 te gast bij het programma Casa Luna op Radio 1.
Deze uitzending is hier te beluisteren.

Advertenties

Typemachine

Lettera 32 Olivetti

Cormac McCarthy gebruikte bijna 50 jaar lang deze typemachine voordat het ding het begaf. De typemachine werd geveild en een verzamelaar betaalde er $ 254.500,- voor. McCarthy kreeg van een vriend eenzelfde typemachine, een tweedehands die $ 20,- kostte. Je vraagt je af wat de pijp van Mulisch zou opbrengen.

McCarthy is een groot schrijver en na eerder werk van hem heb ik net  De weg gelezen. Na een wereldwijde ramp, die verder niet wordt verklaard, proberen een vader en een zoon te overleven in een wereld waar alles verschroeid is, waar bendes mensen doden om op te eten, waar het grijs van het land overgaat in het grijs van de lucht. Het is alsof de zinnen verschroeid zijn waardoor alleen het strikt noodzakelijke overblijft.

Bij een waterval praten de vader en zoon.
Is het koud?
Ja. IJskoud.
Wil je erin?
Weet ik niet.
Natuurlijk wel.
Kan dat?
Kom op.

De vader vertelt keer op keer aan zijn zoon dat zij de goeden zijn.  Deze moraal en de onvoorwaardelijke liefde tussen de twee lijkt het enige dat de angst weg kan houden. Na het boek zag ik de verfilming met o.a. Viggo Mortensen en net als bij het boek wist de liefde tussen vader en zoon me te ontroeren. Regisseur John Hillcoat bracht eerder The Proposition uit, een western die speelt in Australië, en waarin hij al liet zien goed raad te weten met de verbeelding van de dunne lijn tussen beschaving en barbarij.

Het verhaal van McCarthy zit al dagen in mijn hoofd. Lezen dat boek en zien die film.

IJskoud

Mirko BonnéDe hagel valt op dit moment uit de hemel, mooi moment om te beginnen over het meesterlijke IJskoude hemel van Mirko Bonné. De Endurance is het schip waarmee Sir Ernest Shackleton in 1914 naar de Zuidpool wil reizen om daarna als eerste het continent over te steken. Het schip komt vast te zitten in het ijs voor de Zuidpool, waardoor de bemanning gedwongen wordt het schip te verlaten.
Dit verhaal is al vaker vastgelegd, in boek en film, maar het bijzondere van dit verhaal is dat het door de ogen van een 16 jarige verstekeling Merce wordt verteld.  Nadat hij is ontdekt wordt hij door Shackleton opgedragen alle boeken te lezen over eerdere expedities uit de bibliotheek die hij aan boord heeft gebracht. Merce wordt een bron van verhalen die de bemanning deels irriteert en deels hoop geeft. In 1916 komen de overlevenden terug en krijgen ze niet de heldenontvangst die ze wellicht verwachtten. De Eerste Wereldoorlog domineert het nieuws en de nieuwe helden zijn de piloten.
Bonné overtuigt op alle vlakken, schildert met zinkwit penseel zijn hoofdpersonen, de kou, de stank, de ontberingen, de maanden van volkomen duisternis, de kou maar vooral de overlevingskracht van de bemanning en hun onderlinge verstandhouding.

Tip vd Mnd: Suzanne Collins

 
Naar de website De Hongerspelen
Hongerspelen

Suzanne Collins begon haar schrijverscarrière in 1991. Ze schreef voor televisiestations als Nickelodeon, maar het duurde tot 2003 voordat haar eerste jeugdboek verscheen. Haar serie rond Gregor de Bovenlander baseerde ze op een ingeving dat een kind in New York eerder door een luchtkoker een andere wereld binnenvalt, dan door een konijnenhol zoals Alice in Alice in Wonderland.

Met deze serie had ze succes in de Verenigde Staten, maar van haar trilogie die begint met De Hongerspelen verkocht ze al meer dan anderhalf miljoen exemplaren. In Amerika is er een grote markt voor Young Adult Books, boeken voor 15+ en haar succes komt mede doordat haar jeugdboeken ook een ouder publiek aanspreken. Zoiets als J.K. Rowling en haar Harry Potterboeken.

De serie begint met De Hongerspelen en wordt gevolgd door Vlammen. Beide boeken zijn bijzonder goed geschreven maar bovenal ongemeen spannend en rauw. Ze gaan over moed, macht, liefde, vriendschap, verraad, avontuur maar ook over wreedheid en de wil om te overleven ten koste van anderen. Als je de foto van Suzanne Collins ziet, is het lastig deze vriendelijkogende vrouw te zien als een schrijfster die twaalf- tot achttienjarigen een wrede strijd op leven en dood laat voeren in een arena. Er kan slechts één deelnemer overleven en dat betekent dat er 23 anderen moeten sterven. Deze Hongerspelen worden live uitgezonden op tv en je vraagt je af of er een moment komt dat wij zulke reality-tv krijgen voorgeschoteld.

Het verhaal wordt verteld door de 16-jarige Katniss waardoor je net als haar niet weet wat er staat te gebeuren. Mooi is dat we deelgenoot worden van haar gevoelens, haar twijfels en frustraties. Katniss is een echte heldin, een overlever waar het nodige aan mankeert. Na De Hongerspelen gaat het verhaal verder met Vlammen. Net als het eerste deel eindigt het tweede deel met een enorme cliffhanger.

Het derde deel komt pas in oktober uit. Rond het derde deel heerst al net zo’n hype in Amerika als rond het laatste Harry Potterdeel. Er wordt niets bekend gemaakt van de inhoud van het boek en de bedoeling is dat het overal gelijktijdig in de boekhandel ligt. In 2011 komt de verfilming van het eerste deel uit.

De slogan van de uitgever is Wees gewaarschuwd! De Hongerspelen neemt je leven compleet over. Dat slaat dan vooral op het feit dat je tot diep in de nacht blijft lezen.

Er is een Hyve en op deze site kun je zelfs testen hoe je het ervan af zou brengen in een arena met 23 anderen.

Het varken in de boom

In de bibliotheek van Heerenveen werd de vraag gesteld: Wat is de tekst van het versje ‘Yn ‘e Haske hinget in baarch yn ‘e beam’?
Die vraag was niet zo eenvoudig te beantwoorden.

“Yn ‘e Haske hinget in baerch yn ‘e beam” is volgens het Wurdboek fan de Fryske taal een “volksdeuntje”. In de boeken met Friese volksliedjes vonden we niets.

"Doe't de baarch noch yn 'e beam hong"Om de tekst en oorsprong van dit liedje te achterhalen, ligt het het meest voor de hand om te  kijken in het boek “Doe ’t de baarch noch yn ‘e beam hong” van Sietse Krikke.
Twee maal wordt de baarch in dit boek genoemd.
Op blz. 80 staat:
“Volgens overlevering hing er op zekere dag een pas geslacht varken van Andries Obbes in een der appelbomen (Het was indertijd niet ongebruikelijk om een geslachte krulstaart aan een ladder te hangen). Op dat moment passeerde de tram. Een groepje reizigers begon toen – geïnspireerd door dit schouwspel – spontaan te zingen. Het befaamde twee-regelige lied “Yn ‘e Haske hinget in baarch yn ‘e beam, baarch yn ‘e beam” zou aldus zijn ontstaan. Oudehaske kreeg er grote bekendheid door. Al vóór 1900 werd de ‘baarch’ bezongen. Het lied, waarvan de melodie wel ouder zal zijn dan de tekst, is jaren geleden op de plaat gezet.”
Op blz. 223 staat een krantenberichtje uit 1906 over de ‘Hasker Merke”, die eindigde met dansen op o.a. de baarch yn ‘e beam.

In 1989 heeft dit deuntje de gemoederen beziggehouden in de rubriek ‘Sa sydlings’ in de Leeuwarder Courant, geschreven door Freark Dam. Lees verder Het varken in de boom

Helaasheid

Vader Celle

Helaasheid, een prachtig woord uit een prachtig boek. Het boek de helaasheid der dingen van Dimitri Verhulst is vorig jaar verfilmd door Felix van Groeningen.
In de Boekenweek konden bibliotheekleden met korting naar de filmvertoning door de filmhuizen in Friesland.
Gisteravond werd me bij de kassa gevraagd of ik bibliotheeklid was. “Sterker nog,  ik werk in de bibliotheek”, antwoordde ik. Met de euro korting op zak dompelde ik me anderhalf uur onder in de asociale familie Strobbe uit Reetveerdegem. Het is altijd afwachten of de verfilming van een favoriet boek het verhaal en de personages niet om zeep helpt. De verfilming doet het boek vergeten en dankzij de hoofdpersoon 13 jarige Gunther, gespeeld door Kenneth Verbaeden, ontroert deze hilarische, tragische en harde schets van een familie van opportunisten en alcoholisten.

Voor degenen die de film gemist hebben, de film is in bestelling en zal binnenkort te leen zijn in de bibliotheek.

Voorjaarsschoonmaak in mijn hoofd…

Een mens denkt wat af. Ik ben daar ook zo’n beetje de hele dag mee bezig. Om een beetje orde in die chaos van mijn gedachten te creëren, gebruik ik lijstjes. Alles wat ik nog moet doen of wil doen, schrijf ik op lijstjes. Digitale lijstjes, dat wel. Dat streept zo lekker af.

Wanneer ik probeer om mijn gedachten op te schrijven, merk ik vaak dat ik alles nog niet helemaal op een rijtje heb. Ik brainstorm nog wat mijn eentje, zeg maar. Nu kreeg ik een tip van een collega om daar een digitaal mindmapprogramma voor te gaan gebruikemindmapn. En dat bleek het ei van Columbus. Ik heb online een gratis programma gevonden, Xmind. In dat programma kan ik lukraak alles wat in mij opkomt opschrijven, waarna ik er naar hartelust mee kan schuiven en verbanden leggen. Dat ruimt lekker op, voorjaarsschoonmaak in mijn hoofd…

Onze genen

John Macken - Bloedcode
Genen

Er zijn advocaten die thrillers zijn gaan schrijven. Als de schrijvende advocaat goed is krijg je een inkijkje in de rechtsgang naast een spannend verhaal. Er zijn forensische wetenschappers die thrillers zijn gaan schrijven. Meestal krijg je dan een inkijkje in het menselijk lichaam waar ik niet zo van hou. Patricia Cornwell en Kathy Reichs snijden mij wat te uitgebreid in lijken. Daarom aarzelde ik ook even bij Bloedcode van John Macken, een forensisch en genetisch wetenschapper, die naar eigen zeggen werkt in een gebouw zonder ramen.

Er wordt het nodige gesneden in het boek, maar dat gebeurt meestal buiten beeld. Menselijk DNA speelt een hoofdrol in deze thriller. Hoofdpersoon Reuben Maitland is hoofd van een forensisch laboratorium en heeft een softwareprogramma ontwikkelt waarmee hij op basis van DNA het uiterlijk van iemand kan vaststellen. Zelf heeft hij de nodige ethische twijfels over de toepassing hiervan omdat in het boek de suggestie wordt gedaan dat je door het DNA van iemand kunt bepalen hoe hij zich later zal gedragen en je misschien misdaden kunt voorkomen. Met die overwegingen hoeven we ons niet al te veel bezig te houden als het boek eenmaal op gang gekomen is. Iemand lijkt het voorzien te hebben op medewerkers van Mailtland. Dat brengt hem in moeilijkheden, moeilijkheden die hij vergroot door zijn uitvinding voor eigen doeleinden te gebruiken waardoor hij zelf verdacht wordt.

Sterke eerste thriller van Macken die overtuigend een geniale wetenschapper neerzet waar sociaal het nodige aan mankeert. En een pageturner omdat de schrijver vakkundig de spanning opvoert door je als lezer onwetend te laten over wat er op de volgende pagina staat te gebeuren, wat niet zo vanzelfsprekend is als het lijkt. Er zijn in Engeland inmiddels 4 delen verschenen rond Maitland en als je de kritieken leest heeft Macken de nodige schrijversgenen meegekregen.

Lees het tweede hoofdstuk op Bol.com.

Bibliotheek St. Nic fris in de verf

De bibliotheek in Sint Nicolaasga is helemaal opgeknapt. Alle muren hebben een mooie, frisse kleur gekregen en de inrichting is een beetje aangepast. De leeszaal is verplaatst naar een beter verlichte en ruimere plaats en de peuters en kleuters hebben een eigen hoek in de bieb gekregen. Deze videorondleiding, gemaakt door medewerker Irene Algra, laat zien hoe de bibliotheek er nu uit ziet.

 

Geronimo

Geronimo

Dit blog gaat niet over Geronimo de apache waar het Amerikaanse leger 5000 man voor nodig had om hem gevangen te nemen. Dit gaat over een papieren held met dezelfde naam, Geronimo Stilton, muis en uitgever van de krant De Wakkere Muis. Geronimo is een echte huismuis. Hij zit het liefst thuis om te genieten van zijn collectie 18e eeuwse kaasranden. Of om rustig boeken te lezen en te schrijven. Hij heeft namelijk last van lucht-, zee- én wagenziekte. Helaas, Stiltonkaas. Zijn familie en vrienden slepen hem elke keer weer mee op avontuur.
De boeken zijn voor kinderen van 6 tot 12 jaar en zijn ongekend populair. Ze staan vol illustraties en typografische grapjes en spreken vooral kinderen aan die niet zo graag lezen. In de bibliotheek zijn de boeken niet aan te slepen, misschien dat u eens een titel kunt kopen voor zoon- of dochterlief.

Boekentips, films, tv-series