Technologie aan de macht!

mijnboek384

Door Marije Hoogland

Hoe zou het zijn om niet meer te hoeven koken maar je maaltijden elke dag compleet uitgebalanceerd voor je bereid te krijgen door een soort 3D food printer? Of dat je al je e-mails, telefoontjes, afspraken en sociale leven kunt laten bijhouden door een multifunctioneel robot-huisdier? In de recent verschenen Young Adult Science Fiction boeken H@ck van Mirjam Mous en Jinxed van Amy McCulloch word je een kijkje gegund in een dergelijke mogelijke toekomst.

mous

Op het eerste gezicht zou het leven van broer en zus Holden en Prissy, de hoofdpersonen in H@ck, voor veel mensen ideaal zijn. Geen zorgen meer om het klimaat, geen oorlogsdreiging, een eensgezinde samenleving. Maar Holden vindt het vooral saai en zoekt graag de grenzen op van wat toelaatbaar is. Totdat hij wordt gepakt en naar een opvoedingsinstituut wordt gestuurd. Ondertussen ontvangt Prissy vreemde berichten van een onbekende afzender die haar laten inzien dat het perfecte plaatje waar zij met haar vriendinnen aan wil voldoen verre van perfect is.

De in het boek beschreven technologische snufjes zijn dan wel fictief maar niet onrealistisch. Het laat je afvragen in hoeverre het fijn kan zijn als er allemaal algoritmes om je heen zijn die bepalen wat goed voor je is. Maar boven alles is het vooral een spannend verhaal waar je als lezer snel in meegenomen wordt en door de verwijzingen van Mous naar actuele dreigingen op het gebied van milieu en politiek leiderschap bevat het ook nog eens een morele boodschap om bewuster om te gaan met de wereld waarin wij nu leven.

H@ck is het eerste deel van een tweedelige serie.

reserveer

 

 

jinxed

In Jinxed heeft de technologie ook een vlucht genomen en geleid tot de ontwikkeling van robot-huisdieren, baku’s. Deze baku’s hebben smartphones en computers vervangen en vormen het digitale verlengstuk van hun eigenaar. De baku’s passen zich aan de persoonlijkheid van hun eigenaar aan door letterlijk bij hem of haar “aan de lijn” te worden gelegd.
Hoofdpersoon Lacey’s grote droom is om later bij het bedrijf te gaan werken dat de baku heeft uitgevonden: Moncha. Hiervoor zal ze echter eerst toegelaten moeten worden tot de prestigieuze school Profectus. Ondanks haar uitmuntende schoolprestaties en het feit dat al haar vrije tijd opgaat aan het knutselen aan en repareren van baku’s wordt ze afgewezen en ziet daarmee haar droom in duigen vallen.
Totdat ze in een ravijn de kapotte resten vindt van een zeer bijzondere level 3-baku. Dankzij haar kennis van kapotte baku’s weet ze deze robotkat, die ze Jinx noemt, weer werkende te krijgen. Alleen is Jinx geen normale baku en weet hij Lacey’s wereld in korte tijd compleet op zijn kop te zetten. Ze wordt alsnog toegelaten op Profectus en komt er dan al snel achter dat het beeld dat zij van Moncha had niet strookt met de realiteit.
Het verhaal heeft veel vaart en is origineel. Het einde laat je echter wel met wat vragen zitten. Na wat speurwerk op internet heb ik kunnen ontdekken dat in de zomer van 2019 een tweede deel zal verschijnen.

reserveer

Advertenties

‘Ik was vijf en wist: wij zijn de vijand’

Pas na de dood van haar vader realiseerde Jolande Withuis zich dat zij hem nooit goed heeft gekend. In het boek Raadselvader is de schrijfster er -na veel onderzoek -in geslaagd een goed beeld te krijgen van het leven van haar vader, Berry Withuis. Met behulp van het BVD-dossier heeft ze zijn levensgeschiedenis gereconstrueerd.

raadselvaderBerry was nog maar 12 jaar toen zijn vader overleed. Voor hem was dat een reden om het streng gereformeerde geloof de rug toe te keren. Later kwam er een nieuw geloof voor in de plaats, de totalitaire heilsleer van het marxisme-leninisme. Als journalist kreeg hij een baan bij dagblad De Waarheid. Vlak na de oorlog was dat de grootste krant van Nederland, maar al spoedig kalfde de oplage van de voormalige verzetskrant af. De communisten hadden weliswaar aan geallieerde zijde dapper meegeholpen om het nazi regime ten val te brengen, maar in  Nederland werd je na de tweede wereldoorlog als CPN-er met de nek aangekeken. Of zoals de schrijfster het zelf formuleert: ‘Ik was vijf en wist: wij zijn de vijand’.

De communistische heilsleer drukte een zware stempel op het gezin en oud-verzetsman Withuis senior werd scherp in de gaten gehouden door de Binnenlandse Veiligheidsdienst. Hierover werd in het gezin niet gesproken, er werd überhaupt weinig gesproken en zeker niet over gevoelens. Na het vertrek bij de krant werd Withuis schaakjournalist en organiseerde hij simultaans en toernooien. Schaken was voor hem een manier om mensen te ontmoeten zonder daadwerkelijk met hen te communiceren. Te midden van zijn schaakvrienden was hij minder gesloten dan thuis. De laatste ruim 40 jaar van zijn leven heeft hij zich volledig aan het schaken gewijd. Het is een beetje jammer dat de auteur aan deze periode zo weinig aandacht heeft besteed. Schaken was toch zijn lust en zijn leven en zijn belangstelling voor het communisme verdween meer en meer naar de achtergrond.

Toch is Raadselvader een geweldig boek en Jolande Withuis heeft allemaal prachtig opgeschreven. Een boek over een familiegeschiedenis, een levensbeschrijving van haar vader en de rol van het communisme in het Nederland van vlak na de oorlog ineen. En zoals de ondertitel Kind in de Koude Oorlog al aangeeft wordt ook nog eens haar eigen rol en ontwikkeling daarin beschreven. Voorwaar geen eenvoudige opgave!

Boek versus tv-serie

Nederlanders zijn dol op vergelijkende warenonderzoeken. Dat kan met wasmachines maar dat kan ook met verhalen. Hier vind je een vergelijkend verhalenonderzoek voor het boek Codenaam Villanelle en de daarop gebaseerde tv-serie Killing Eve.

killing2Oksana Vorontsova komt uit de koker van Luke Jennings. Ze is een jonge Russische vrouw die als huurmoordenaar werkt voor een schimmig gezelschap genaamd De Twaalf. Dat gezelschap zou menig conspiracy theorist helemaal overstuur maken, want hun invloed reikt ver.

Oksana, codenaam Villanelle, heeft psychopatische trekken met een hunkering naar luxe en sex met mannen en/of vrouwen.

In het verhaal kom je langzaam meer over haar achtergrond te weten. Haar eerste moorden pleegt ze op het drietal dat verantwoordelijk is voor de dood van haar vader. Niet bepaald een modelvader, maar toch haar vader. Er ontstaat een kat en muisspel tussen Villanelle en Eve Polastri van MI5, als Villanelle een Rus heeft vermoord waar zij de beveiliging voor deed.

killing1Het boek is een spionageroman met veel verwikkelingen en vaart, geweld, sex en een flinterdun verhaal. Het boek is geen hoogvlieger eerlijk gezegd, maar misschien dat daarom de tv-serie zo geslaagd is. De tv-serie wijkt op verschillende plekken af van het boek. Qua verhaallijn en diepgang, maar vooral qua humor. In het boek zit geen humor. Killing Eve is ontzettend grappig, mede dankzij beide hoofdrolspeelsters.

Sandra Oh, bekend van Grey’s anatomy, speelt de licht burgerlijke maar slimme Eve. Jodie Comer, uit o.a. Dr. Foster, speelt Villanelle. En allemachtig, wat zijn die twee een plezier om naar te kijken. De beginscène van de serie is meteen al raak. Villanelle probeert haar sociale vaardigheden wat op te krikken door contact te maken met een meisje in een ijssalon. Als het meisje meer reageert op de lachjes van de ober, gooit Villanelle de sorbet van het meisje om als ze gefrustreerd de zaak uitloopt. De toon is gezet.

Killing Eve is een fantastische tv-serie, grappig, wreed met twee formidabele actrices die in hun gezamenlijke scènes een ongekende chemie hebben. Het boek kan je lezen als je de bron van al dit moois wilt weten. Bovendien is niet alles van het boek in de eerste serie gekomen, misschien dat dit nog in het tweede seizoen komt. Een tweede seizoen waar ik in ieder geval alvast de chips voor in huis haal.

Vriendschap, een verloren liefde en die ene kans om het voor altijd goed te maken

Soms ben je toe aan een roman waarvan je vanaf het begin weet dat het allemaal goed komt. Na de aanslag op het 24 Oktoberplein in Utrecht vorige week had ik daar behoefte aan. Even geen spannende thriller deze keer. Met de schietpartij in Utrecht was het even spannend genoeg in het echte leven. Onze studerende dochter was veilig maar niet iedereen kreeg zo’n goed bericht. Sommige mensen kwamen niet aan op school of op hun werk. En zullen dat ook nooit meer doen …. Daarom een roman met een hartje, over vriendschap en liefde met de titel: Ik ben je niet vergeten.

Beste vriendinnen Christina Hobbs en Lauren Billings schrijven samen boeken onder de naam Christina Lauren. Ze hebben ondertussen al meer dan 20 titels geschreven. Het werden allemaal New York Times-bestsellers. En ik heb enorm genoten van de intensiteit van het verhaal.

Macy is van plan om te trouwen met Sean als ze onverwacht haar eerste liefde tegen het lijf loopt. Ooit was hij haar alles tot die ene noodlottige avond. En daarna hebben ze elkaar nooit meer gesproken of gezien. Als Macy haar moeder sterft (vijftien jaar eerder) koopt haar vader een weekendhuis naast de familie Petropoulos. Macy raakt bevriend met Elliot, de jongste zoon van de familie. Meer dan bevriend maar toch gaat het op een gegeven moment helemaal mis.

Hoe en waarom dat moet je zelf maar lezen. Maar ik beloof je dat je het boek met een zucht aan de kant legt als je aan het werk moet of als je kinderen aandacht willen. Een avond vroeg onder de wol en de wekker een uurtje eerder, ik had het er met veel plezier voor over.

reserveer dit boek

Gestrand in Barcelona

Ik wilde je iets over mezelf vertellen, totdat ik besefte dat dat niet kan zonder over mijn broer te vertellen, over Thomas, en dat is iets wat me, ook nu nog, eigenlijk hoe langer hoe meer moeite kost.

Met deze zin begint de 28-jarige Mathis zijn verhaal. Hij is letterlijk en figuurlijk gestrand in een appartement in Barcelona. Mathis is zes minuten eerder geboren dan Thomas. Zijn broer heeft door zuurstoftekort een fysieke beperking waardoor hij gekluisterd is aan een rolstoel.

barnhoornMathis en Thomas hebben een prachtige band in hun jeugd. Ze slapen in hetzelfde bed, vertellen elkaar verhalen en de fysieke beperking van Thomas speelt niet een grote rol. Dat verandert als ze wat ouder worden. Bij Mathis wordt het schuldgevoel over zijn broer groter. Hij lag in de baarmoeder achter Thomas, maar is op het moment suprême voor zijn broer gekropen. Het schuldgevoel duwt hij weg door minder contact met hem te hebben. Een wild studentenleven, een carrière als fotograaf die al zijn tijd opslokt, uiteindelijk haalt de tijd hem in en vindt hij zichzelf terug in dat groezelige appartement in Barcelona.

De Tweelingparadox wordt in het boek beschreven als iets dat met tijdreizen van doen heeft, maar als lezer ligt het vooral in de karakters van de broers. Thomas met al zijn beperkingen zit vol levensvreugde, zelfspot en de drang om het mensen naar de zin te maken. Mathis met zijn knappe uiterlijk houdt mensen op een afstand, is een nurkse en gesloten man. Eigenlijk is hij zo nu en dan een enorme eikel, van hardhout.

Nowelle Barnhoorn heeft deze roman doorweven met autobiografische elementen. Haar stijl is een ontdekking, licht, wars van sentiment en ondanks de eenvoud meeslepend. Mij had Barnhoorn bij de lurven met dit ontroerende boek en dan heb ik het nog niet eens over het verhaal van de moeder van die twee gehad.

reserveer dit boek

Dubbelbloed

Johan Fretz is schrijver en theatermaker. Ik heb hem een keer zien optreden met Marcel Harteveld. Een geweldig leuke avond, maar het liet me achter met het gevoel dat er in dat beweeglijke lichaam en die expressieve kop nog heel veel zit wat verteld moest worden. Met Onder de paramariboom neemt hij je mee naar Suriname, het geboorteland van zijn moeder. Net zoals hij zichzelf ontdekt op zijn reis, zo hoor je als lezer wat er nog meer verteld moest worden.

fretz220Johannes is uitgenodigd om een lezing te geven in Paramaribo. Suriname is het geboorteland van zijn moeder. Zij had in haar jeugd de droom om kunstenaar te worden. Als negende kind in het gezin werd haar dat niet gegund. Ze werd naar Nederland gestuurd op 19-jarige leeftijd. Daar ontmoette ze de man die de vader zou worden van hun enige kind, Johannes.

Hij is totaal niet bezig met zijn huidskleur en afkomst, integendeel. De wens van zijn moeder om met haar naar Suriname te gaan negeert hij al jaren. Als hij haar verteld van zijn reis en haar uitnodigt om mee te gaan, explodeert ze van vreugde. Ze gaat een paar dagen later dan Johannes naar Suriname omdat ze wil dat hij het land zelf ontdekt.

De reis duurt slechts acht dagen, maar wordt een life changing experience. Er is heel veel te vertellen over dit boek, maar lees vooral zelf hoe Fretz met humor zichzelf en zijn ouders niet spaart, om na acht dagen als een ander man op het vliegtuig te stappen.

Dubbelbloed is de aanduiding voor iemand van gemengde afkomst. De term halfbloed is bedacht door de koloniale overheersers, houdt zijn moeder hem voor. Behalve Surinaams stroomt er ook nog Duits bloed door Johannes zijn aderen. De opmerkingen van zijn moeder over het Duitse gehalte van zijn vader zijn hilarisch. Fretz heeft een prachtig boek geschreven over zijn tumultueuze jeugd en de bewustwording over zijn afkomst. Warm aanbevolen.

Johan Fretz heeft met dit boek de Boekhandelsprijs 2019 gewonnen.

reserveer dit boek

Zwijmelen in Parijs

Ik heb weer een heerlijk boek voor jullie. Aan de oever van de Seine van Jennifer Robson. Een fijne, historische feel-good roman. Het verhaal speelt zich af in de jaren vlak na de Eerste Wereldoorlog in Parijs, de stad die bruist van kunst, cultuur, imponerende feesten, bekende mensen en natuurlijk de liefde.
Ook toen al!

Hoofdpersoon in deze roman is Helena. Of om precies te zijn; Lady Helena Montagu-Douglas-Parr. Het was de bedoeling dat ze zou trouwen met Lord Cumberland maar wanneer hij terugkeert na de oorlog wil hij de verloving verbreken, om met een ander te kunnen trouwen. Vijf jaar zijn ze verloofd geweest, en nu staat Lady Helena met lege handen. Haar vrienden en kennissen willen niets meer met haar te maken hebben dankzij deze smet. Wanneer ze ook nog eens roodvonk krijgt en hier bijna aan bezwijkt, besluit ze haar leven helemaal om te gooien. Ze benadert haar tante in Frankrijk met wie ze eerst de zomer aan de kust gaat doorbrengen. Daarna zal ze meegaan naar Parijs, waar haar tante woont, om daar na de zomer te starten met een kunstopleiding om beter te leren schilderen.  Helena kiest er voor haar titel niet actief te gebruiken, ze schrijft zich simpelweg in met de naam Helena Parr. Ze wil deze opleiding op eigen kracht gaan doen en zich mengen tussen de andere studenten.

Ik heb genoten van de prachtige beschrijvingen van Jennifer Robson, het Parijs van de jaren 20 kwam voor mijn ogen tot leven.
Voor dit boek kun je, als het mogelijk is, het beste even de tijd nemen. Niet dat het moeilijke kost is of zo, maar er zitten een aantal leuke details in die echt de moeite waard zijn om even uit te zoeken.
Het bijzondere is namelijk dat er bekende personages in voor komen die daadwerkelijk toen leefden. Zo wordt Helena uitgenodigd voor een ‘salon’ bij Gertrude Stein, die regelmatig beroemde kunstenaars over de vloer heeft. En passant zit je als lezer ook zomaar ineens aan tafel met F. Scott Fitzgerald, die op dat moment zijn derde roman The Great Gatsby aan het schrijven is. Dit soort details geven dit boek een extra dimensie, leuk gedaan!

reserveer dit boek

Voortreffelijk

Laten we het maar toeval noemen, met twee boeken kun je nog niet van een trend spreken. Die zou dan Thrillers in de communistische heilstaat heten. Dat is een trend die ik zou volgen als het niveau zo hoog blijft. Eerst was er Ster van het Noorden over het Noord-Korea van Kim Jung-Il en nu deze thriller over de Sovjet-Unie in 1985. Moskva van Jack Grimwood is een voortreffelijke thriller die je terugbrengt naar de nadagen van het Sovjetrijk.

moskvaTom Fox is naar de Sovjet-Unie gestuurd nadat hij in een verder niet toegelicht incident twee mensen heeft doodgeschoten. Hij moet daar een rapport opstellen of het aanwakkeren van religieuze sentimenten het communistische regiment kan destabiliseren. Niet echt een onderwerp voor een pakkende thriller, maar gelukkig krijgt hij algauw een andere opdracht. De 15 jarige dochter Alex van de Britse ambassadeur is verdwenen.

Fox wordt gekweld door de dood van zijn eigen dochter en met wat psychologie van de ijskoude grond zou je kunnen zeggen dat hij met het redden van Alex zijn dochter probeert te redden. Die redding lijkt onmogelijk. Hoe meer Fox doordringt in de hogere lagen van de Sovjet-Unie, hoe groter de weerstand. In een wervelend plot blijken gebeurtenissen in de nadagen van de Tweede Wereldoorlog de motor voor de dood van een andere tiener en de verdwijning van Alex.

Dat plot vraagt van de lezer wel de nodige aandacht, maar daar krijg je een voortreffelijke thriller voor terug. Grimwood maakt optimaal gebruik van het toneel vol schitterende personages al dan niet met een glas wodka onder handbereik.
De slotscène in een verlaten slachthuis is een instant adrenalineklassieker.

In het blog over Ster van het Noorden werd Martin Cruz Smith genoemd die met Gorki Park dé klassieker over het leven onder een communistisch regime schreef. Moskva kan wat mij betreft naast dit boek in de kast.

Hoe overleef ik de jaren tachtig?

Tim Kamps is een veelzijdig man, cabaretier, regisseur en schrijver. In alles wat hij doet is humor het uitgangspunt, zegt hij in een interview in de Volkskrant.  Dat maakt van De verschrikkelijke jaren tachtig ondanks de schrijnende achtergrond een bij vlagen zeer humoristisch verhaal. Kamps is van 1977 en groot geworden in de jaren tachtig. Het verhaal in dit boek is gebaseerd op zijn eigen jeugd, dat van een vriendin en zoals hij zelf zegt “verzonnen dingen”.

kampsVia de bijna achtjarige verteller maken we kennis met de leden van een commune in Rotterdam. Goeroe Bert heeft een ongezonde grip op de communeleden. Erg ideologisch is hij niet, de commune lijkt vooral een excuus om vrouwen aan zich te binden.

De moeder van de naamloze hoofdpersoon rookt en ligt veel op bed.
Er gebeuren dingen waar nu alle alarmbellen van zouden afgaan, maar ondanks interventies van de Kinderbescherming, kan Bert gewoon verder met zijn commune.

De achtjarige verteller registreert op een volwassen manier de gebeurtenissen, maar houdt tegelijk een kinderlijke blik en dat werkt wonderlijk goed.

Bij ons thuis wordt veel geblowd. In de jaren tachtig blowt bijna iedereen. Ook gewoon waar kinderen bij zijn. Bijna elke avond steekt Bert met Joyce een hele grote joint op en dan gaan ze elkaar heel lang met extra vierge olijfolie masseren.

De verteller trekt vooral op met kamergenoot Donnie die in dezelfde klas en vol plannen zit. Donnie wil weglopen. Naar België want daar is de mayo lekkerder. Niet een slecht plan als je weet dat ze voornamelijk patat eten in de commune.

Kamps brengt het verhaal zeer overtuigend met een geweldige twist op het eind. Vandaar ook de vraag van de verteller of je het boek nog een keer wil lezen.

reserveer dit boek

Pessimisme kun je leren!

Pessimisme kun je leren!Het bedrijfskapitaal van een schrijver bestaat slechts uit een typemachine en –in de zomer- een vliegenmepper. Met  deze zin begon Lévi Weemoedt ooit één van zijn boeken. Hij schreef vooral verhalen en een enkele roman. In de jaren tachtig streed hij met Hans Dorresteijn om de titel droevigste dichter van Nederland. Weemoedt genoot in die periode in literaire kringen een zekere populariteit. Nadat hij in 1992 vanuit de randstad naar Drenthe verhuisde (“Het streekvervoer in Drenthe is kort gezegd aldus: indien er al iets langskomt is het een collectebus”) raakte hij in de vergetelheid en hebben we nog maar weinig van hem vernomen.

Eind vorig jaar dook hij plotseling op in het programma De Wereld Draait Door. Matthijs van Nieuwkerk verkeerde in de veronderstelling dat Lévi Weemoedt,  pseudoniem van Isaäck Jacobus van Wijk,  al dood was en dat dacht de dichter zelf eigenlijk ook. Aanleiding voor zijn komst naar de studio was de pas verschenen dichtbundel Pessimisme kun je leren!, een verzamelbundel, die door Ӧzcan Akyol is samengesteld.

Komische versjes worden afgewisseld met de nodige zelfspot en melancholisch en droevig werk. Het gedicht ‘Reddeloos’ eindigt met: ”ik groeide op voor galg en Riagg”. Grappig en mooi gevonden, maar het is ook een droevig gedicht. Dat Lévi Weemoedt niet direct het zonnetje in huis is blijkt ook uit onderstaand gedicht:

TEVREDENHEIDSTEST

De kwaliteit van mijn leven  – een cijfer gevend,  –daarbij rekening houdend- met de factor plezier, –ook geluk in de liefde –in ogenschouw nemend, –depressieve gedachtes als: ‘Wat doe ik nog hier?’ – Kom ik uit op een 4-

 Zijn verhalen kennen we al, maar het is goed dat Weemoedt met deze bundel weer even in de publiciteit is. Een lach, een traan en een opgetrokken wenkbrauw, het zit er allemaal in. De liefde voor taal wint het bij Weemoedt van de melancholie en de neerslachtigheid en dat houdt de schrijver op de been.

De mooie gebonden uitgave begint met een voorwoord van Ӧzcan Akyol en bevat 70 gedichten. De neiging om een gedicht voor de tweede of derde keer te lezen is groot. Met de samensteller van deze bloemlezing roep ik iedereen op deze man te (her)lezen.

reserveer dit boek

 

 

Boekentips, films, tv-series