‘In zekere zin ben ik onsterfelijk’

Johan Cruijff was mijn jeugdidool. Begin jaren ’80 heb ik hem een keer in levende lijve gezien in de wedstrijd PEC Zwolle- Ajax. Cruijff was vooral verbaal aanwezig en gaf voortdurend aanwijzingen. Twee keer leverde hij een voorzet af waaruit werd gescoord. Daarna hield de maestro het voor gezien en liet zich wisselen. Hij zat tenslotte in de nadagen van zijn carrière.

Over Johan Cruijff (1947 – 2016) zijn de nodige boeken verschenen. Auke Kok, één van de beste non-fictieauteurs van dit moment, schreef dé biografie over de legendarische nummer 14. Hij raadpleegde hiervoor minstens 160 interviews met vriend en vijand. Wanneer we het inlegvel met rectificatie -dat op last van de rechter is toegevoegd en de verkoop van het boek enorm opstuwde- meerekenen, telt het boek 640 bladzijden. Cruijff zou jaarlijks een miljoen euro ontvangen van zijn stichting, maar de auteur kon dit, ondanks raadpleging van drie onafhankelijke bronnen, niet voldoende waarmaken.

Het begint allemaal met de kleine Johan die opgroeit in Betondorp (Amsterdam) en nog maar twaalf jaar is als hij zijn vader verliest. Een dramatische gebeurtenis die bepalend is geweest voor zijn latere leven. Op de laatste bladzijden lezen we –vlak voordat Cruijff zelf op 68-jarige leeftijd komt te overlijden- over de ontmoeting die de beste Nederlandse voetballer ooit organiseert met Max Verstappen, de Formule 1 coureur voor wie hij grote bewondering koestert. In de tussenliggende periode gebeurt veel, heel veel.

Het levensverhaal van Cruijff gaat over een volksjongen die uitgroeit tot een mondiaal fenomeen. Een weergaloze voetballer, maar wel altijd gelazer, vaak over geld. Zijn sterke persoonlijkheid moest je in z’n geheel accepteren anders leefde je op voet van oorlog. Want Cruijff had altijd gelijk. Met Rinus Michels ontwikkelde hij een haat-liefde-verhouding. De generaal noemde hem zelfs een psychopaat. De trainer Cruijff krijgt relatief gezien de minste aandacht in het boek, maar kennelijk kwam de deadline van het manuscript in zicht. Cruijff als familieman valt enigszins van zijn voetstuk als blijkt dat hij tijdens de trainingskampen van Barcelona in Drenthe het damesgezelschap niet schuwt. Hij blijkt ook gewoon een mens van vlees en bloed… Doet het vermelden van dit feit afbreuk aan de mythevorming rond het fenomeen Cruijff? De schrijver vindt van niet, want het boek is niet bedoeld als hagiografie, doch slechts als levensbeschrijving.

Wat mij na lezing van deze monumentale biografie vooral bijblijft is dat Cruijff een leven lang werd nagejaagd door bestuurders, zakenmensen, media, voetballers, supporters etc. Ze moesten allemaal iets van hem. Je vraagt je werkelijk af waar hij de energie vandaan haalde dit aan te kunnen. Auke Kok heeft het allemaal prachtig opgeschreven. Om met een bekende Nederlandse Volksschrijver te spreken; dit boek maakt alle boeken overbodig, behalve het telefoonboek en De Heilige Schrift.

 

 

 

Het zwembad

mijnboek384Ineke van Erp

Terwijl ik bijna smelt van de warmte wordt mijn aandacht getrokken door het boek Het zwembad van Libby Page, met op de cover een oudere dame in badpak, met badmuts, aan de rand van een zwembad. Ze staat op het punt een duik te nemen. Alleen al van dit plaatje koel ik af.

pageIk word al snel gegrepen door de bijzondere vriendschap tussen de 86-jarige Rosemary en de jonge journaliste Kate. Rosemary is een kwieke dame die al meer dan 60 jaar iedere dag in het plaatselijke openluchtbad zwemt. Hier voelt zij zich thuis, in het water voelt zij zich leeftijdloos. Hier haalt ze herinneringen op aan haar liefdevolle huwelijk met George, die net als zij iedere dag zwom. Als pubers klommen ze ‘s avonds over het hek van het zwembadterrein, genoten van het bad en van elkaar. En dat is altijd zo gebleven totdat George stierf. Alles verandert in de wijk waarin ze woont, de bibliotheek waar Rosemary vroeger werkte sloot, winkels verdwenen, en nu wordt het zwembad met sluiting bedreigd.

Kate is een onzekere, eenzame jonge vrouw, ze verhuisde van een dorp naar de wijk Brixton in Londen, waar ze in een huis een kamer huurt maar haar huisgenoten eigenlijk nooit ziet. Als journaliste bij de plaatselijke krant, de Brixton Chronicle houdt ze zich bezig met “klein leed”. Van haar baas krijgt ze de opdracht een artikel te schrijven over de zwembadsluiting en dan ontmoet ze de strijdbare Rosemary.

Langzaam maar zeker ontpopt zich de ware Kate, ze ontmoet buurtbewoners, toont zich creatief, hartelijk en strijdbaar. Een gevecht met de gemeente volgt. De speech van Rosemary in de gemeenteraad maakt indruk.
“Toen de oude bibliotheek dicht ging zag niemand hoe belangrijk die was, totdat we haar kwijt waren. Het was een plek waar je kon leren en samenkomen. Met het zwembad is het precies zo. Iedereen in de wijk heeft hier herinneringen. En voor mij, nou ja voor mij is het mijn hele leven.”

Als de wethouder dan tegensputtert dat het zwembad alleen van belang is bij mooi weer, trekt Rosemary haar jas uit en staat daar in haar wetsuit “Zoals u ziet ben ik goed voorbereid op kou”. Nou, als dat geen mooie filmscène is!

Een heerlijk boek om te lezen, met een lach en een traan, vriendschap en verbondenheid. Daar word je warm van. De hittegolf is voorbij dus nu kan het! Duik in dit boek!

reserveer

Het vergeten volk

De Jezidi’s werden wereldnieuws toen IS-strijders in augustus 2014 de regio Sinjar binnentrokken en tienduizenden Jezidi’s de gelijknamige berg op vluchten zonder eten en drinken. In november 2015 werd het gebied bevrijd van IS door Peshmerga-strijders. Duizenden Jezidi’s zijn vermoord, meegevoerd, verkocht als slaaf, verkracht, gemarteld. Zes jaar later zitten er naar schatting 200.000 Jezidi’s in vluchtelingenkampen.

jezidiOver hen schreef Brenda Stoter Boscolo dit monument van een boek. In 2013 maakte ze kennis met deze religieus-etnische gemeenschap, die door moslims duivelsaanbidders worden genoemd. Reden voor eeuwenlange vervolging.

De Jezidi’s geloven in één god Ezid en in zeven aartsengelen, waarvan de Pauwenengel de belangrijkste is, die de zorg voor de aarde hebben. Het is een gesloten gemeenschap, je kunt niet Jezidi worden en trouwen kan alleen binnen de gemeenschap.

De schrijfster is na haar eerste kennismaking regelmatig afgereisd naar het gebied. In eerste instantie als journalist, maar langzaam kreeg het idee van een boek gestalte.
Ze maakt kennis met met mannen en vrouwen in de kampen. Komt bij mensen “thuis” (in de tentenkampen) en verwondert zich over de gastvrijheid en vrijgevigheid en sluit zelfs vriendschappen. Ze probeert behoedzaam vrouwen te interviewen die uit IS-gebied zijn teruggekeerd. Over de gruwelen, de verkrachtingen, het doorverkopen als slaaf, de vreselijke behandeling door IS-vrouwen. Ze praat met kinderen die teruggekocht zijn, gehersenspoeld en getraumatiseerd. Vrouwen die met een kind van een IS-strijder zijn teruggekomen. Kindsoldaten. Ze constateert dat vooral de psychische nood groot is en dat maakt de verhalen des te schrijnender.

Met veel empathie schrijft Stoter Boscolo over het lot van de Jezidi’s. Ze heeft van Het vergeten volk een meeslepend en persoonlijk verhaal gemaakt, dat je zo nu en dan weg moet leggen om in alle rust te verwerken.
Haar woede over de westerse aandacht voor vooral IS-vrouwen steekt ze niet onder stoelen of banken. Hoe bestaat het dat de belangstelling naar de daders gaat en niet naar de slachtoffers? Dat er nog zoveel vluchtelingen zitten in kampen, terwijl er gesproken wordt over het repatriëren van IS-vrouwen?

Hopelijk draagt dit bijzondere boek bij aan een beter lot voor dit bijzondere volk.

reserveer

Vanessa is 15. Jacob is 42.

Kom en laat je aanbidden, laat je strelen, mijn duistere Vanessa.

Uit: Bleek vuur vanVladimir Nabokov.

Op 15 jarige leeftijd krijgt Vanessa Wye een liefdesrelatie met haar 42 jarige docent Engels.
…of…
Op 42 jarige leeftijd manipuleert Jacob Strane zijn 15 jarige leerling in een seksuele relatie.

Die ambivalentie is waar dit ongemakkelijke, maar overweldigend goed geschreven boek over gaat.

vanessaVanessa verhuist in 2000 naar een kostschool in Maine waar ze langzaam wordt ingepalmd door Strane, docent Engelse literatuur. Zeventien jaar later heeft Vanessa een baantje als receptioniste in een hotel en is Strane nog steeds aanwezig in haar leven. Ze lijkt opgebrand, drinkt veel en slikt pillen.

Haar verhaal wordt heen en weer springend in de tijd verteld. De titel Mijn duistere Vanessa komt uit een gedicht van Nabakov. Met literatuur verleidt Strane Vanessa. Hij geeft haar Nabokov’s Lolita te lezen, zijn manier om haar te laten weten dat hun liefde bijzonder is. Het ongemak tijdens het lezen ligt erin dat Vanessa de relatie met Strane ziet als een liefdesrelatie. Een verboden liefde, maar wel een grote liefde, niet te begrijpen voor anderen. Een relatie die ze zelf ook gewild heeft, althans die overtuiging lijkt ze nodig te hebben om niet onderuit te gaan. Maar is dat vol te houden als ze in 2017 geconfronteerd wordt met verhalen van andere vrouwen die vertellen over hun ervaringen met Strane?

Kate Elizabeth Russell heeft jarenlang aan dit boek gewerkt. Het lijkt gebaseerd op haar eigen leven, maar daar geeft ze geen uitsluitsel over. Wel heeft ze het verhaal aangepast tijdens de MeToo discussie. Het boek heb ik al dagen uit, maar het blijft spoken in mijn hoofd. Wat een goed geschreven verhaal.

reserveer

 

Het ergste wat je als ouder kan overkomen

Sommige boeken maken zoveel indruk op me dat ik amper onder woorden kan brengen wat ik er van vind.
Alleen voor jou is er zo een.

In dit schitterend geschreven verhaal spelen Rob en Anna de hoofdrol. Ze zijn al sinds hun studententijd dol op elkaar en hun geluk wordt uitgebreid met de geboorte van hun zoontje Jack, waar ze ontzettend van genieten. Wanneer Jack 5 jaar is heeft hij soms vreemde ongelukjes. Niet heel ernstig, maar wel opvallend. Alsof hij ineens duizelig is. Anna maakt zich zorgen dat er misschien iets mis is met zijn evenwicht en dringt er op aan dat ze met hem naar de dokter moeten. Rob denkt dat het allemaal wel meevalt, ieder kind is toch wel eens een beetje onhandig? De dokter geeft aan dat Jack een hartstikke gezond kind is maar wat hem is overkomen klinkt een beetje als epilepsie, daarom wil hij voor de zekerheid een CT-scan laten maken.
En dan blijkt dat er ‘iets’ te zien is op de scan… 

Luke Allnutt schrijft openhartig over het ergste wat je als ouder kan overkomen. De angst, de onmacht en het grote verdriet. Ik waarschuw je maar vast, het is hartverscheurend. En toch is dit een van de mooiste boeken die ik de laatste jaren gelezen heb. Ik ga geen verdere pogingen doen om dit te beschrijven, ik raad je aan dit pareltje zelf in alle rust te ontdekken.

Vader en zoon Boogers

In Alleen met de goden beschrijft Boogers de coming of age van Aaron Bachman. Een overdonderend verhaal dat grotendeels zijn eigen verhaal is. Dat blijkt uit De zonen van Bruce Lee.

bruceBruce Lee, geboren in San Francisco en opgegroeid in Hong Kong, speelt een hele belangrijke rol in Alex Boogers leven. Hij is de vader die de jonge Alex niet had. De man die richting gaf aan zijn leven.
Lee is net zo belangrijk voor de vechtkunst als Cruyff is voor de voetbalsport. Hij verbond de verschillende disciplines en veranderde de aard van de kunst van zelfverdediging naar de kunst van de aanval. Zijn filosofie en ideeën over de vechtkunst hebben deze voorgoed veranderd. Daarbij was Lee in het gesegregeerde Amerika van de jaren 50 en 60 uniek door geen onderscheid te maken in kleur, afkomst of wat dan ook. Het gaat om je instelling die je meeneemt naar de dojo.

Boogers wilde een sportbiografie over Lee schrijven, maar wilde tegelijk een brief schrijven aan zijn 17 jarige zoon. Daarnaast is het een coming of age van Boogers zelf en een reisboek. Vader en zoon reizen naar Hong Kong en de Verenigde Staten op zoek naar sporen van Bruce Lee.

Het verhaal van Bruce Lee, die in 1973 op 32 jarige leeftijd overleed in het bed van zijn minnares, is op zichzelf erg boeiend. Van straatvechter tot vechtsporter tot absolute wereldster die nog steeds miljoenen fans heeft. Gecombineerd met het verhaal van Boogers, waarin hij zich richt tot zijn zoon, maken het een uniek verteld verhaal. Hij vertelt over zijn twijfels of hij een goede vader zal zijn, omdat hij zelf geen voorbeeld had. Over de parallellen tussen beide levens, maar vooral hoe Lee hem geholpen heeft zijn eigen pad te vinden. Ondanks wat herhalingen in het verhaal niet te missen voor sport- en filmliefhebbers. En natuurlijk Boogers-fans. Als Alex Boogers je (vader-)hart op de eerste pagina’s niet weet te beroeren, raad ik een bezoekje aan de cardioloog aan.

reserveer

Ook te leen als e-book.

Kun je liefhebben met een hart vol geheimen?

Als ik de titel zie bij het inwerken van de nieuwe boeken ben ik meteen geïntrigeerd. Wat een mooie poëtische titel: Een vraagteken is een half hart. Dat spreekt mij als dichter enorm aan. Het boek begint in het Nu en dat is New York 2017 en later ook in Visby. Daarna speelt het verhaal zich afwisselend af in het Nu en Toen. Toen is Heivide, Gotland, 1979 en Stockholm en Parijs.

Elin is een succesvolle fotografe in New York en ze lijkt gelukkig. Ze werkt zoveel uren op een dag dat er bijna geen privé meer over is. Tot ze een kaart ontvangt vanaf haar geboorte-eiland. Hierna wordt ze overvallen door herinneringen aan haar jeugd. De dingen die toen zijn gebeurd hebben nog steeds een grote invloed op haar leven. En hoe zou het met Fredrik zijn, haar vriend voor het leven? Haar man en dochter zijn ondertussen van haar vervreemd maar laten haar niet helemaal los. Gelukkig maar want Elin heeft hier en daar wel een duw nodig.

Een vraagteken is een half hart neemt je mee en laat je voelen. Het leest als een trein. Het is dan ook geen verrassing dat het een bestseller is. De vertaalrechten werden al aan 25 landen verkocht. En misschien heeft het mijn blog helemaal niet nodig om veel gelezen te worden. Maar ik kan het toch niet laten omdat ik het zo’n prachtige roman vind.

Eerder schreef Sofia Lundberg haar debuutroman, Het rode adresboek. Ook dat werd onmiddellijk een internationale bestseller. Beide boeken zijn in onze bibliotheken te krijgen. Reserveren is handig. Dat kan met onderstaande button of aan de balie van je bieb.

Viktor

Met Viktor schrijft Judith Fanto een hartveroverende, waargebeurde familiegeschiedenis over de betekenis van familiebanden. Je bent Joods als je een Joodse moeder hebt. Maar hoe werkt het allemaal in een Joodse familie waarin niet gepraat wordt over opgepakt, gedeporteerd en vermoord. Maar alleen over de onschuldige begrippen: weggehaald, op transport gesteld en omgekomen. Geertje de jongste telg van de familie vind het lastig omgaan met de Joodse identiteit en de angst en schaamte van haar familie. Het lijkt wel of de familie Rosenbaum nog steeds onderduikt.

Het verhaal over Viktor begint in Wenen, 1914. Viktor redt het weeskind Bubi uit een vijver en deze jongeman wordt opgenomen in de gegoede Weens-Joodse familie Rosenbaum. We volgen de jongemannen tijdens het opgroeien. Viktor lijkt maar niet te willen deugen en ontpopt zich als rokkenjager. Zijn vader vind dat vreselijk en laat zijn zoon zelfs onderzoeken door een zenuwarts. Maar Viktor beschermt wel iedereen die hij liefheeft als de Tweede Wereldoorlog zijn intrede doet.

Geertje gaat op zoek naar haar familiegeschiedenis en zo komen de verhalen van Geertje en haar oud-oom Viktor uiteindelijk samen. Opgroeien in de schaduw van ouders met een oorlogstrauma. Judith Fanto beschrijft het in deze rijke en liefdevolle ode aan haar familie waarin ze haar eigen plek heeft gevonden.

Deze debuutroman over identiteit heeft mij vanaf het begin gegrepen. De sprongen van Geertje naar Viktor maken dat het boek leest als een trein.

Als je na het lezen van dit blog zin hebt om deze roman te lezen dan kun je het hieronder reserveren.

Never judge a book by its cover

mijnboek
Door Betty Wiersma

Ik pakte dit boek vanwege het uiterlijk. Een oppervlakkige keuze, zul je misschien zeggen, maar ik moet bekennen dat ik meestal op deze manier kies. Als de buitenkant van een boek mij niet aanspreekt en ik weet niets van de schrijver, dan is de kans erg klein dat ik het lees. Voor mij gaat Never judge a book by its cover dus niet op.

wahaOp de voorkant van dit boek lees ik, in handgeschreven letters, dat het om een moordgeschiedenis gaat. De schrijfster is Zweeds. De combinatie van een Zweedse schrijfster en een moordverhaal bevalt mij meestal goed dus besluit ik het te gaan lezen.

Ik heb er geen moment spijt van gehad, maar het was niet een Zweedse moord met een ontknoping zoals ik het had verwacht. Het is meer een spannend familieverhaal.

Het verhaal speelt zich voor het grootste deel af in Tornedal op het Finse platteland. Hier woont het gezin Toimi. De schrijfster laat je kennis maken met de, maar liefst 14, leden van het gezin. Ze doet op een geheel eigen manier, met humor en spanning.

Vader Pentti Toimi is, nukkig, onberekenbaar, ontoegankelijk en regeert met harde hand. De 3 oudste kinderen zijn het huis uit en 2 kinderen zijn op jonge leeftijd overleden. De andere kinderen wonen allemaal nog thuis op de boerderij, waar de omstandigheden hard zijn.

De gezinsleden zijn erg verschillend en toch allemaal onherroepelijk aan de familie verbonden (“Er zit zoveel kracht in gezamenlijkheid”) Annie, de oudste dochter, die inmiddels in Stockholm woont en zwanger is. Esko de oudste zoon die hoopt de boerderij over te kunnen nemen. Hirvo de zoon die met dieren kan praten en al die anderen. Opgroeien in dit gezin heeft beperkingen en is benauwend en er zijn veel botsingen tussen de broers en zussen en hun ouders.

Het gezin Tomio is geen doorsnee gezin door het aantal kinderen en hun overheersende vader. Ik kreeg door het lezen al snel een band met dit gezin. Door de manier van schrijven blijf je nieuwsgierig. Er hangt vanaf de eerste pagina spanning in de lucht. Er moet iets gebeuren met de autoritaire vader van het gezin, dat is duidelijk. Maar gaat moeder Siri ook daarmee akkoord en hoe pakken ze dit aan en wie krijgt welke rol?

Testament is in 2019 verschenen en stond op de bestsellerlijst in Zweden.

Ik begrijp wel waarom. Het is een aanrader.

reserveer

Durven zijn wie je bent

Dit blog schreef ik ongeveer een jaar geleden al, maar belandde onder op een stapeltje omdat er andere boeken en blogs voorbij kwamen. Nu Black Lives Matter echter weer volop het nieuws domineert, leek het mij een goed idee om dit blog alsnog te plaatsen. Een boek kan je de mogelijkheid bieden om door de ogen van een ander te kijken, om deel te nemen aan een leven dat je zelf niet kent. Niet Te Stoppen is zo’n boek.

In oktober 2017 plaatste mijn collega Robert een blog over het debuut van Angie Thomas, het veelgeprezen The Hate U Give. Naast het gedrukte boek en e-book is hiervan ook de speelfilm op DVD te leen in de bibliotheek, dus mocht je minder tijd hebben om te lezen en toch dit indrukwekkende verhaal willen leren kennen: sla je slag. Ik kwam er nog niet aan toe het boek te lezen, maar bij de film werd ik behoorlijk emotioneel….

angieIn Angie Thomas’ tweede YA roman Niet Te Stoppen is het hoofdpersonage wederom een zwart tienermeisje dat opgroeit in de achterstandswijk Garden Heights. De zestienjarige Bri heeft maar één droom: beroemd worden als rapper. Aan talent en doorzettingsvermogen ontbreekt het haar niet, maar de armoede en vooroordelen waar ze tegen moet vechten werken haar tegen. Als ze al haar frustraties in een rap stopt die viral gaat komt de roem ineens wel heel snel dichtbij. Het is echter niet de roem die ze wenst: het publiek ziet haar als een gangster en crimineel.

Hoofdvraag in Niet Te Stoppen is: durf je te zijn wie je werkelijk bent of ga je je gedragen naar het beeld dat men van je heeft? Waarschijnlijk is dat een vraag waar heel veel mensen mee worstelen, maar als je leeft in de omstandigheden zoals Bri dat doet kan je keus voor het een of het ander heel bepalend zijn voor het verloop van de rest van je leven.

Een boek dat niet alleen maar gaat over rappen, maar ook  over familierelaties, racisme, vriendschap en liefde. De raps van Bri zijn vertaald door de Nederlandse rapper Akwasi, waardoor je al lezend de flow voelt van de muziek.

reserveer

Laat je verrassen door onze leest- en kijktips